Chương 5: Rời Đi Không Phải Vì Thua

Khoảng trống trong ô chữ ký sáng lên trên màn hình laptop như một vệt trắng bị ai đó cố tình bỏ quên. Một năm trước, khi bước ra khỏi phòng hành chính, tôi đã nghĩ chỉ vì mình không đặt bút xuống mà mọi cánh cửa phía sau sẽ đóng sập lại: trợ cấp thôi việc bị treo, thư xác nhận kinh nghiệm bị kéo dài, những cuộc phỏng vấn sau đó luôn trở thành một chuỗi câu hỏi khó trả lời. Nhưng lúc này, trong phòng 6A, khoảng trống ấy không còn giống một thất bại. Nó giống một dấu mốc còn sót lại sau khi tất cả những câu chữ khác bị sửa đi.

Mai Lan là người phản ứng đầu tiên. Chị ta rời mắt khỏi màn hình, môi hơi mím rồi nhanh chóng lấy lại vẻ mềm mỏng quen thuộc. ‘Ảnh chụp mờ như vậy không thể xem là căn cứ. Không thấy toàn bộ trang, không thấy mã hồ sơ, không có xác nhận thời điểm chụp. Nếu ai đó muốn dựng lại một bản giấy cũ để gây áp lực cho công ty thì cũng không khó.’ Chị ta không trực tiếp nói Tạ Uyên giả mạo, cũng không trực tiếp nói tôi nói dối. Chị ta chỉ rải nghi ngờ lên mọi thứ.

Kỷ Dương không tranh cãi. Anh lưu tệp ảnh vào một thư mục riêng rồi nói với giọng đều đặn: ‘Chúng tôi chưa kết luận đây là chứng cứ cuối cùng. Nhưng đây là căn cứ đủ để yêu cầu bảo toàn tài liệu liên quan. Đề nghị ghi nhận: hiện có một ảnh chụp thể hiện trang cuối biên bản bìa xanh, có dòng phản đối của cô Nguyễn Minh Hạ và ô chữ ký trống. Vĩnh Tín cần đối chiếu ảnh này với bản scan đang lưu trong thư mục pháp chế nội bộ.’ Võ Thành nhíu mày. ‘Anh dùng từ bảo toàn như vậy sẽ khiến biên bản họp hôm nay mang tính tranh chấp.’ Kỷ Dương nhìn ông ta. ‘Nếu tài liệu gốc đã biến mất khỏi tủ lưu chính, thì tranh chấp không phải do cách dùng từ của tôi tạo ra.’

Đỗ Quang Vinh đứng bên đầu bàn, sắc mặt nặng đến mức những đường nhăn quanh mắt như hằn sâu thêm. Ông ta bấm gọi thêm một cuộc nữa, giọng thấp nhưng rõ ràng: ‘Mở bản scan trong thư mục pháp chế lên màn hình phòng 6A. Gửi trưởng phòng nhân sự lên ngay. Mang theo sổ giao nhận hồ sơ nghỉ việc tháng tám năm ngoái.’ Khi đặt điện thoại xuống, ông ta nhìn Mai Lan lâu hơn mọi lần trước. ‘Chị Lan, từ lúc này, chị không trả lời thay phòng nhân sự nữa. Ai phụ trách phần nào sẽ nói phần đó.’ Lần đầu tiên trong buổi họp, Mai Lan không đáp ngay bằng một câu tròn trịa.

Màn hình lớn chuyển sang giao diện thư mục nội bộ. Một nhân viên kỹ thuật ở đầu dây bên kia mở file theo yêu cầu của Võ Thành. Tên file hiện ra rất lạnh: BCBacCau_1908_xacnhan_NMH_scan.pdf. Tôi nhìn mấy ký tự NMH mà có cảm giác ai đó vừa gọi tên mình bằng một giọng xa lạ. File tải chậm vài giây, rồi trang đầu hiện lên. Những dòng chữ quen thuộc lướt qua mắt tôi như một đoạn đường từng đi trong mưa. Tôi không nhìn nội dung kết luận nữa. Tôi nhìn thanh cuộn bên phải hạ dần, hạ dần, cho đến trang cuối.

Ở vị trí mà ảnh Tạ Uyên cho thấy là một ô trống, bản scan trên màn hình có một chữ ký. Nó nghiêng về bên phải, nét cuối kéo dài, nhìn thoáng qua đủ giống chữ ký của tôi để người không quen sẽ tin. Nhưng tôi biết ngay nó không phải của mình. Chữ ký của tôi khi ký vội thường đè nhẹ ở chữ cuối, không bao giờ có đoạn móc ngược ở đầu như vậy. Quan trọng hơn, tôi nhớ rất rõ mình đã nhìn ô ký tên trống lần cuối trước khi đẩy tờ giấy trả lại Mai Lan. Tôi đã không ký.

‘Đó không phải chữ ký của tôi.’ Tôi nói. Võ Thành lập tức quay sang. ‘Cô Minh Hạ, cô nên cẩn trọng. Việc khẳng định chữ ký không phải của mình là một cáo buộc rất nghiêm trọng.’ Tôi nhìn ông ta, lần này không còn thấy sợ cách ông ta nhấn vào hai chữ nghiêm trọng. ‘Tôi không kết luận thay đơn vị giám định. Tôi chỉ xác nhận điều thuộc phạm vi của mình: tôi không ký vào bản biên bản đó. Nếu bản scan hiện có chữ ký, tôi đề nghị ghi rõ tôi không thừa nhận chữ ký này và yêu cầu đối chiếu bản gốc, lịch sử scan, log chỉnh sửa, người thao tác file, camera khu hành chính và sổ giao nhận hồ sơ trong cùng ngày.’

Kỷ Dương gật rất nhẹ. ‘Ghi thêm yêu cầu cung cấp file gốc ở định dạng đầu tiên được tạo, không phải bản tải lại. Đề nghị bảo toàn metadata, nhật ký truy cập thư mục pháp chế, lịch sử đăng nhập tài khoản mlan.hr từ 21:00 đến 23:30 ngày 19 tháng 8, và danh sách thiết bị từng dùng tài khoản đó.’ Anh dừng lại, nhìn sang Đỗ Quang Vinh. ‘Nếu Vĩnh Tín xem đây là sai lệch tài liệu nội bộ thông thường, bên chúng tôi cần thấy cách Vĩnh Tín bảo toàn chứng cứ trước khi tiếp tục bất kỳ nội dung thẩm định nào khác.’

Cửa phòng mở ra gần như ngay sau đó. Trưởng phòng nhân sự bước vào cùng một nhân viên ôm tập hồ sơ mỏng. Chị ta khoảng ngoài bốn mươi, tóc búi thấp, bảng tên ghi Hứa Thanh Hà. Khác với Mai Lan, chị Hà không cố cười. Chị chỉ đặt tập giấy lên bàn, chào Đỗ Quang Vinh rồi nói ngay: ‘Tủ lưu chính không có bộ hồ sơ gốc của Nguyễn Minh Hạ. Sổ giao nhận thể hiện ngày 20 tháng 8 năm ngoái, hồ sơ được chuyển sang nhóm pháp chế dự án Bắc Cầu theo yêu cầu rà soát tranh chấp tiềm năng. Người ký bàn giao phía nhân sự là Mai Lan.’

Không khí trong phòng như bị ai siết lại. Mai Lan quay phắt sang chị Hà. ‘Chị Hà, phải nói rõ đó là quy trình chung với các hồ sơ liên quan sự cố. Em ký bàn giao theo chỉ đạo, không phải tự ý chuyển đi.’ Hứa Thanh Hà nhìn chị ta, giọng không cao nhưng chắc. ‘Tôi chỉ đọc theo sổ giao nhận. Chỉ đạo bằng miệng hay bằng email thì cần đối chiếu thêm.’ Nhân viên nhân sự mở file theo dõi, lát sau nói: ‘Trong cột ghi chú chỉ có dòng: xử lý theo yêu cầu của ban dự án Bắc Cầu, ưu tiên hoàn tất trong ngày. Không đính kèm email.’

Điện thoại của Kỷ Dương rung thêm một lần. Anh đọc tin nhắn, không giấu màn hình nhưng cũng không vội công bố. Sau vài giây, anh nói: ‘Tạ Uyên xác nhận ảnh gốc được chụp lúc 21:58 ngày 19 tháng 8, trước thời điểm bản scan mlan.hr được tạo lúc 22:41. Cô ấy đang gửi file ảnh gốc kèm thông tin thiết bị, không phải ảnh chuyển tiếp qua ứng dụng chat.’ Võ Thành lập tức nói: ‘Metadata có thể chỉnh sửa.’ Kỷ Dương đáp: ‘Đúng. Vì vậy chúng ta sẽ không chỉ dựa vào metadata. Chúng ta đối chiếu nó với log ra vào, camera hành lang, lịch sử scan và sổ bàn giao. Một dữ liệu riêng lẻ có thể bị nghi ngờ. Nhiều mốc độc lập trùng nhau thì không còn là chuyện cảm tính.’

Tôi nghe hai chữ cảm tính mà hơi buồn cười. Suốt một năm qua, những gì tôi nói luôn bị gọi là cảm tính, ấm ức, không chấp nhận trách nhiệm, không hiểu đại cục. Nhưng khi một bản scan có chữ ký xuất hiện sau một ảnh chụp ô ký tên trống, họ lại yêu cầu tôi bình tĩnh, cẩn trọng, đừng vội kết luận. Hóa ra người ta chỉ thích quy trình khi quy trình đang đứng về phía họ.

Đỗ Quang Vinh kéo ghế ngồi xuống. ‘Cuộc họp tạm dừng mười lăm phút để nhân sự và pháp chế đối chiếu hồ sơ nội bộ. Cô Minh Hạ, anh Kỷ Dương, hai người có thể sang phòng chờ bên cạnh. Chúng tôi sẽ mời quay lại khi có dữ liệu tiếp theo.’ Mai Lan ngẩng đầu rất nhanh. ‘Anh Vinh, để Minh Hạ rời phòng lúc này không phù hợp. Bạn ấy đang là người đưa ra tranh chấp, nếu ra ngoài trao đổi thêm với Tạ Uyên thì tính khách quan của buổi đối chất sẽ bị ảnh hưởng.’ Kỷ Dương đặt bút xuống bàn. ‘Cô Nguyễn Minh Hạ không phải nhân sự của Vĩnh Tín và không thuộc quyền quản lý nội bộ của Vĩnh Tín. Nếu Vĩnh Tín muốn hạn chế việc ra vào của cô ấy, đề nghị ghi rõ căn cứ và người chịu trách nhiệm.’

Đỗ Quang Vinh nhìn Mai Lan, rồi nói dứt khoát: ‘Không cần. Phòng chờ có camera. Mọi trao đổi chính thức tiếp theo sẽ ghi nhận tại đây.’ Mai Lan im lặng, nhưng khi tôi đứng dậy, chị ta vẫn không nhịn được. ‘Minh Hạ, em luôn chọn rời đi vào lúc công ty cần em hợp tác nhất.’ Tôi kéo ghế vào sát bàn, không mạnh, không phát ra tiếng. ‘Không, chị Lan. Một năm trước em rời đi vì em không ký vào lời nhận lỗi mà em không làm. Hôm nay em rời khỏi phòng này vì cuộc họp tạm dừng theo yêu cầu của Vĩnh Tín. Rời đi không phải vì thua. Đôi khi đó là cách duy nhất để không bị kéo vào một câu chuyện người khác viết sẵn.’

Phùng Kiến Thành bật cười khô. ‘Cô tưởng chỉ một tấm ảnh và vài dòng log là đủ đảo ngược mọi chuyện à?’ Tôi quay sang anh ta. ‘Tôi không tưởng. Tôi chỉ yêu cầu mọi thứ được đặt lại đúng vị trí của nó. Cảnh báo là cảnh báo. Từ chối ký là từ chối ký. Bản scan là bản scan. Người tạo file là người tạo file. Nếu các anh không sợ quy trình, vậy cứ để quy trình tự nói.’ Tôi bước ra khỏi phòng 6A. Một năm trước, tôi cũng từng đi qua hành lang này với một chiếc thẻ nhân viên bị vô hiệu hóa trong túi, vừa đi vừa tự hỏi mình đã làm sai ở đâu. Hôm nay, tôi vẫn đi trên nền gạch ấy, nhưng lưng không còn cong xuống.

Kỷ Dương đi phía sau tôi nửa bước, giữ khoảng cách đủ để không biến sự im lặng thành an ủi. Khi chúng tôi vừa đến cửa phòng chờ, điện thoại anh lại sáng. Anh đọc xong, ánh mắt trầm xuống. ‘Tạ Uyên gửi thêm một thông tin.’ Tôi dừng tay trên tay nắm cửa. Anh nhìn tôi, giọng thấp hơn. ‘Sau khi em rời khỏi phòng hành chính tối 19 tháng 8, bản gốc bìa xanh không được đưa về tủ nhân sự. Nó được mang lên tầng mười hai.’ Tôi biết tầng mười hai của Vĩnh Tín. Đó là khu văn phòng của ban vận hành dự án Bắc Cầu. Và phòng cuối hành lang tầng ấy, năm đó, thuộc về Phùng Kiến Thành.