Chương 2 - Chương 2: Người Phải Chịu Trách Nhiệm

Chương 2: Người Phải Chịu Trách Nhiệm

Đỗ Quang Vinh không trả lời ngay. Ông ta nhìn dòng tiêu đề trên màn hình, rồi nhìn sang Mai Lan như thể lỗi nằm ở việc slide chưa kịp đóng chứ không phải ở nội dung của nó. Phòng 6A yên đến mức tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop giữa bàn nghe rõ từng nhịp. Tôi không thúc giục. Một năm trước, mỗi lần căn phòng im lặng, tôi đều tưởng mình phải nói gì đó để cứu lấy không khí, để chứng minh rằng tôi hiểu chuyện và không gây rắc rối. Hôm nay, tôi để sự im lặng nằm nguyên trên mặt bàn. Có những câu hỏi không cần lặp lại, vì người bị hỏi nghe rõ hơn ai hết.

Cuối cùng, Đỗ Quang Vinh hạ tay xuống, nụ cười trở lại nhưng mỏng hơn trước. ‘Cô Minh Hạ, tôi nghĩ cô hiểu nhầm thiện chí của chúng tôi. Vĩnh Tín không có ý loại cô vì lý do cá nhân. Chúng tôi chỉ muốn đảm bảo cuộc thẩm định diễn ra khách quan. Dự án Bắc Cầu từng có liên quan trực tiếp đến cô, nên việc cô tiếp xúc hồ sơ đó có thể tạo ra xung đột lợi ích.’ Ông nói rất chậm, từng chữ được đặt cẩn thận như những viên gạch lát lên một cái hố. Nếu không phải tôi từng rơi xuống cái hố ấy, có lẽ tôi cũng thấy lập luận này nghe rất hợp lý.

Phùng Kiến Thành lập tức tiếp lời. ‘Không chỉ là liên quan. Khi sự cố xảy ra, Minh Hạ là người phụ trách vận hành giai đoạn triển khai. Việc để cô ấy quay lại rà soát hồ sơ cũ của chính mình sẽ khiến kết luận bên An Thịnh bị nghi ngờ.’ Anh ta tránh nhìn tôi khi nói hai chữ ‘cô ấy’, nhưng đến đoạn ‘hồ sơ cũ của chính mình’ thì ánh mắt lại lướt qua mặt tôi rất nhanh. Tôi nhận ra ánh mắt ấy. Đó là ánh mắt của người từng quen với việc nói xong thì người khác phải tự cúi đầu.

Tôi mở bìa hồ sơ, lật đến trang phạm vi thẩm định đã được An Thịnh gửi chính thức ba ngày trước. ‘Anh Thành, tôi muốn xác nhận lại cách dùng từ. Trong hồ sơ nội bộ của Vĩnh Tín, tôi được ghi là người phụ trách vận hành giai đoạn triển khai, hay người phê duyệt triển khai?’ Phùng Kiến Thành cau mày. ‘Hai việc đó trong thực tế không tách rời như cô đang cố nói.’ Tôi gật đầu rất khẽ, ghi một dòng vào sổ. ‘Vậy tôi xin ghi nhận: đại diện Vĩnh Tín cho rằng phụ trách vận hành đồng nghĩa với phê duyệt triển khai. Để tránh hiểu sai, lát nữa vui lòng cung cấp ma trận phân quyền dự án Bắc Cầu, phiếu phê duyệt go-live, biên bản miễn giảm kiểm thử và log thay đổi liên quan đến API tích hợp.’

Cây bút trong tay Mai Lan khựng lại. Võ Thành, từ đầu đến giờ chỉ ngồi nhìn điện thoại, cuối cùng cũng ngẩng lên. ‘Những tài liệu đó thuộc phạm vi kỹ thuật nội bộ. Tiền thẩm định không nhất thiết phải đi sâu đến mức đó.’ Tôi nhìn sang Kỷ Dương. Anh đặt bản điều khoản thẩm định xuống giữa bàn, lật đúng phụ lục đã được hai bên ký nháy. ‘Hồ sơ sự cố trọng yếu, kiểm soát thay đổi và nghĩa vụ công bố thông tin trước niêm yết đều nằm trong phạm vi bắt buộc. Vĩnh Tín có thể đề xuất giới hạn truy cập đối với bí mật thương mại, nhưng không thể thay thế hồ sơ gốc bằng kết luận tóm tắt nếu sự cố đó ảnh hưởng đến đánh giá rủi ro vận hành.’

Đỗ Quang Vinh nhìn bản phụ lục ấy lâu hơn cần thiết. Tôi biết ông ta đang tính. Từ chối cung cấp hồ sơ lúc này đồng nghĩa với việc An Thịnh có quyền ghi nhận rủi ro hợp tác ngay trong biên bản tiền thẩm định. Cung cấp hồ sơ thì hồ sơ Bắc Cầu sẽ không còn là câu chuyện cũ được đóng lại bằng một đơn nghỉ việc. Dù chọn đường nào, Vĩnh Tín cũng phải bước ra khỏi vùng an toàn mà họ đã xây bằng im lặng của người khác.

Mai Lan đặt hai tay lên bàn, nụ cười chuyên nghiệp trở lại đúng vị trí. ‘Minh Hạ, chị nghĩ em cũng nên nhìn chuyện này mềm hơn. Hồ sơ nhân sự năm đó ghi nhận em nghỉ vì lý do cá nhân, công ty không công khai bất kỳ nhận xét tiêu cực nào về em. Nếu bây giờ em quay lại và đào lại sự việc cũ, người bên ngoài có thể hiểu rằng em đang dùng vị trí mới để xử lý bất mãn cá nhân.’ Chị ta nói chữ ‘mềm’ rất nhẹ, giống hệt một năm trước khi đẩy cây bút về phía tôi.

Tôi nhìn Mai Lan. ‘Chị Lan, nếu hồ sơ nhân sự ghi tôi nghỉ vì lý do cá nhân, vậy căn cứ nào để hôm nay Vĩnh Tín nói tôi có xung đột lợi ích với hồ sơ Bắc Cầu?’ Nụ cười trên mặt chị ta cứng lại. Tôi tiếp tục, giọng vẫn đều. ‘Nếu tôi chỉ là nhân viên đã nghỉ vì lý do cá nhân, việc tôi tham gia thẩm định theo phân công của An Thịnh không tạo ra xung đột nào ngoài cảm giác khó xử của Vĩnh Tín. Nếu Vĩnh Tín cho rằng tôi là người phải chịu trách nhiệm cho sự cố, vui lòng cung cấp văn bản kết luận trách nhiệm có chữ ký hợp lệ, biên bản giải trình và căn cứ phân quyền. Tôi sẽ không phản đối việc đối chiếu. Tôi chỉ phản đối việc một câu nói miệng được dùng thay cho hồ sơ.’

Không ai trong phòng lập tức trả lời. Tôi thấy khóe hàm Phùng Kiến Thành siết lại. Trong khoảnh khắc ấy, một phần rất nhỏ trong tôi muốn hỏi anh ta có nhớ buổi chiều năm đó không, nhớ cách anh ta bảo tôi ‘ký đi cho nhẹ nhàng’ không, nhớ tôi đã đứng ở hành lang tầng mười hai ôm thùng giấy trong khi nhóm dự án tránh nhìn tôi không. Nhưng tôi không hỏi. Những ký ức ấy là của tôi, còn cuộc họp hôm nay cần thứ mà mọi người buộc phải nhìn thấy. Tôi cúi xuống trang giấy, viết tiếp một dòng: ‘Vĩnh Tín chưa cung cấp căn cứ kết luận trách nhiệm.’

Phùng Kiến Thành đột ngột bật cười. ‘Minh Hạ, cô đang cố biến buổi tiền thẩm định thành phiên tòa à? Tôi hiểu cô không hài lòng với cách kết thúc năm đó. Nhưng cô cũng biết dự án Bắc Cầu khi đó có rất nhiều áp lực. Người phụ trách vận hành phải chịu trách nhiệm vận hành. Đó là nguyên tắc cơ bản.’ Tôi đặt bút xuống. ‘Nguyên tắc cơ bản khác là người không có thẩm quyền phê duyệt thì không thể một mình chịu trách nhiệm cho quyết định phê duyệt. Nếu Vĩnh Tín có quy định ngược lại, tôi rất muốn được xem.’

Kỷ Dương nghiêng người về phía trước. ‘Tôi đề nghị chúng ta tách hai việc. Một, Vĩnh Tín có quyền nêu quan ngại về xung đột lợi ích. Hai, để quan ngại đó có giá trị, Vĩnh Tín cần đưa ra hồ sơ chứng minh cô Nguyễn Minh Hạ có trách nhiệm pháp lý hoặc trách nhiệm nghiệp vụ trực tiếp đối với sự cố Bắc Cầu. Nếu không, yêu cầu loại cô khỏi phạm vi hồ sơ sẽ được ghi nhận là yêu cầu không có căn cứ tài liệu.’ Anh nhìn Đỗ Quang Vinh. ‘Và vì cuộc họp này đã được đưa vào biên bản giữa hai bên, câu chữ sẽ rất quan trọng.’

Võ Thành kéo ghế lùi ra sau một chút. ‘Tôi đề nghị tạm dừng. Những nội dung này liên quan đến kế hoạch niêm yết, không thể phát ngôn tùy tiện.’ Kỷ Dương gật đầu. ‘Được. Nếu Vĩnh Tín muốn tạm dừng, tôi sẽ ghi nhận Vĩnh Tín từ chối tiếp tục trao đổi về danh mục hồ sơ Bắc Cầu trong phiên tiền thẩm định đầu tiên.’ Câu nói ấy làm không khí đổi hướng ngay lập tức. Đỗ Quang Vinh đặt tay lên tập hồ sơ, giọng trầm xuống. ‘Không cần ghi như vậy. Chúng tôi không từ chối. Chúng tôi chỉ cần thống nhất phạm vi cung cấp.’ Ông ta quay sang Phùng Kiến Thành. ‘Mở danh mục phòng dữ liệu Bắc Cầu.’

Phùng Kiến Thành nhìn ông ta như muốn nói điều gì đó, nhưng cuối cùng vẫn kéo laptop lại gần, đăng nhập vào hệ thống phòng dữ liệu dùng cho thương vụ. Màn hình lớn sau lưng anh ta chuyển từ slide ‘rủi ro nhân sự’ sang giao diện danh mục tài liệu. Danh mục có vẻ sạch sẽ đến mức đáng nghi. ‘BC-INC-09 – Kết luận sự cố nội bộ’. ‘BC-OPS – Quy trình vận hành’. ‘BC-API – Tài liệu tích hợp’. ‘BC-HR – Quyết định nhân sự liên quan’. Tất cả được sắp thành bốn nhóm, ngày cập nhật đều nằm trong tuần này. Một hồ sơ sự cố thật không bao giờ phẳng như một bộ slide gọi vốn. Nó phải có bản nháp, email qua lại, ticket bị chuyển nhầm người, bình luận lúc nửa đêm, quyết định vội vàng và cả những chỗ vá xấu xí mà sau này ai cũng muốn quên.

Tôi chỉ vào dòng đầu tiên. ‘Danh mục này là toàn bộ hồ sơ Bắc Cầu trong phòng dữ liệu dành cho An Thịnh?’ Phùng Kiến Thành đáp ngay: ‘Đúng.’ Tôi hỏi tiếp: ‘Có bao gồm các phiên bản trước của kết luận sự cố không?’ Anh ta ngừng nửa giây. ‘Bên cô chỉ cần bản cuối.’ Tôi ghi thêm một dòng. ‘Có bao gồm email cảnh báo rủi ro trước triển khai không?’ Lần này, không chỉ Phùng Kiến Thành mà cả Mai Lan cũng nhìn tôi. Rất nhanh, nhưng đủ. Tôi giữ mắt trên màn hình. ‘Tôi nhắc lại: email cảnh báo rủi ro thuộc nhóm hồ sơ kiểm soát thay đổi. Nếu không có, vui lòng ghi rõ lý do không có.’

Kỷ Dương xoay nhẹ laptop của anh về phía tôi. Trên màn hình của anh là giao diện truy cập đối tác, phần nhật ký thay đổi của phòng dữ liệu. Anh không nói gì, chỉ đặt ngón tay cạnh một dòng log. Tôi đọc rất chậm để chắc mình không nhìn nhầm. 17:42, tài liệu ‘BC-WARN-03_NguyenMinhHa_Email.eml’ bị gỡ khỏi thư mục ‘Bắc Cầu/Warning Records’. Người thực hiện: Phùng Kiến Thành. Ghi chú hệ thống: ‘Remove duplicate – not relevant for partner review.’

Tay tôi vẫn đặt trên mép sổ. Không run. Có lẽ vì tôi đã run đủ vào một năm trước, trong một căn phòng khác, trước một cây bút khác. Tôi ngẩng lên, nhìn Phùng Kiến Thành. Anh ta cũng đã thấy dòng log phản chiếu trên màn hình của Kỷ Dương, sắc mặt trắng đi rất nhanh rồi lập tức đỏ lên. Đỗ Quang Vinh quay sang anh ta, nụ cười lịch sự biến mất. Võ Thành chửi khẽ một tiếng trong cổ họng. Mai Lan cúi xuống mở lại sổ, nhưng lần này không còn ai giả vờ rằng đây chỉ là hiểu lầm cũ.

Tôi đặt bút xuống giữa trang, giọng bình tĩnh đến mức chính tôi cũng nghe được sự xa lạ trong đó. ‘Anh Thành, lúc 17 giờ 42 phút hôm nay, trước khi cuộc họp này bắt đầu, anh đã gỡ một email cảnh báo rủi ro của tôi khỏi phòng dữ liệu đối tác. Vậy tôi xin hỏi lại câu ban đầu bằng cách cụ thể hơn.’ Tôi nhìn thẳng vào anh ta. ‘Trong sự cố Bắc Cầu, Vĩnh Tín muốn tôi là người phải chịu trách nhiệm, hay muốn tôi biến mất khỏi những tài liệu chứng minh ai mới là người phải chịu trách nhiệm?’ Ngoài cửa kính, trời đã tối hẳn. Trên màn hình, dòng log 17:42 vẫn sáng lạnh như một vết cắt chưa kịp khâu.