Chương 1: Top 1 Không Có Hoa Hồng

Chương 1: Top 1 Không Có Hoa Hồng

Tôi biết mình lại đứng đầu bảng doanh số vào lúc bảy giờ năm mươi tám phút sáng, trước cả khi máy chấm công kịp nhả ra tiếng bíp quen thuộc. Màn hình tivi treo giữa sàn kinh doanh vẫn đang chạy bảng xếp hạng tháng, nền xanh lạnh, chữ trắng, tên tôi nằm ở dòng đầu tiên như một vết mực không ai lau được: Lê An Nhiên – 3,8 tỷ. Bên dưới là hàng loạt con số nhỏ hơn, cách tôi một khoảng đủ xa để mấy người trong phòng không thể giả vờ rằng đó chỉ là may mắn. Nhưng khi tôi bước qua cửa kính, tiếng vỗ tay không vang lên. Không ai tung hoa giấy. Không ai gọi tôi là ngôi sao của phòng như trong những buổi họp tổng kết được quay clip đăng nội bộ. Chỉ có vài ánh mắt lướt qua rồi rơi xuống ly cà phê, như thể tên tôi trên bảng là một lỗi hiển thị cần chờ IT xử lý.

Tôi đặt túi xuống bàn, mở máy tính và đăng nhập CRM. Thói quen đầu tiên của tôi không phải kiểm tra email, mà là kiểm tra trạng thái hồ sơ. Làm sales tài chính ở Tín Thành Capital, mỗi hợp đồng đều phải đi qua một chuỗi cửa: tư vấn, thẩm định, phê duyệt, giải ngân, đối soát và cuối cùng mới đến hoa hồng. Tôi đã quen với việc phải đuổi theo từng dấu tick nhỏ như người ta đuổi theo hơi thở của mình. Tháng này tôi có bốn hồ sơ lớn, trong đó hồ sơ của Công ty Hải Lâm đã giải ngân hôm qua. Đó là gói tái cấu trúc dòng tiền trị giá gần hai tỷ, cũng là hợp đồng kéo tôi lên top 1. Tôi mất ba tuần để nói chuyện với kế toán trưởng, giám đốc vận hành và cuối cùng là chủ doanh nghiệp. Tôi nhớ từng lần sửa bảng phương án lúc nửa đêm, từng cuộc gọi giải thích vì sao phí phạt trả trước cần được đưa vào dòng tiền, từng câu hỏi hóc búa của khách hàng về lãi suất thả nổi. Không có bước nào tự rơi xuống tay tôi.

Email chúc mừng của phòng nhân sự đến lúc tám giờ mười hai phút. Tiêu đề rất đẹp: ‘Vinh danh nhân sự đạt thành tích xuất sắc tháng’. Nội dung cũng rất đẹp, đủ các chữ quen thuộc như nỗ lực, bền bỉ, lan tỏa tinh thần chiến thắng. Tôi đọc đến cuối, thấy tên mình nằm trong danh sách nhận bằng khen, rồi kéo xuống phụ lục thưởng. Cột doanh số có tên tôi. Cột xếp hạng có tên tôi. Cột hoa hồng lại để trống. Tôi tưởng file bị lỗi, tải lại một lần. Vẫn trống. Mở bản PDF đính kèm, dòng của tôi không trống nữa mà ghi rõ hai chữ: Tạm giữ.

Tôi nhìn hai chữ đó rất lâu. Trên sàn kinh doanh, điện thoại bắt đầu reo. Tiếng chào khách hàng, tiếng bàn phím, tiếng máy in nuốt giấy trộn vào nhau thành thứ âm thanh mà người mới nghe sẽ thấy náo nhiệt, còn người cũ như tôi chỉ thấy mệt. Tạm giữ không phải là một lỗi. Nó là cách công ty nói rằng tiền của bạn đang nằm ở đâu đó, nhưng bạn không có quyền hỏi lớn. Tạm giữ có thể kéo dài một tuần, một tháng, hoặc đến lúc người cần tiền bỏ cuộc. Tôi đã nhìn vài đồng nghiệp cũ rời đi sau những khoản tạm giữ không bao giờ được giải thích đến nơi đến chốn. Nhưng họ không đứng top 1. Và họ không có hồ sơ Hải Lâm trong tay.

‘An Nhiên.’ Giọng chị Vũ Thu Hạnh vang lên phía sau lưng tôi, mềm như miếng vải phủ lên cạnh dao. Chị là trưởng nhóm kinh doanh của tôi, người luôn cười rất nhẹ khi giao chỉ tiêu và cười càng nhẹ hơn khi ai đó không đạt. ‘Em vào phòng họp nhỏ với chị một chút nhé.’ Tôi quay lại, thấy chị đã mặc blazer màu kem, tóc búi thấp, tay cầm iPad. Sau lưng chị, Bảo Trâm đang đứng ở quầy nước, mắt nhìn đi chỗ khác quá nhanh. Bảo Trâm là nhân viên mới được điều về nhóm tôi hai tháng trước, nói năng ngọt, nhớ sinh nhật của từng người, và có khả năng xuất hiện đúng lúc trong mọi câu chuyện có lợi cho mình.

Phòng họp nhỏ nằm sát kho hồ sơ, cửa kính dán mờ. Tôi vừa ngồi xuống, chị Hạnh đã đặt iPad lên bàn, xoay màn hình về phía tôi. ‘Chuyện hoa hồng tháng này, em đừng căng. Bộ phận đối soát đang rà lại phân bổ nguồn khách.’ Tôi nhìn bảng trên màn hình. Hồ sơ Hải Lâm, mã khách HL-0427, người phụ trách chính: Lê An Nhiên. Người hỗ trợ: Nguyễn Bảo Trâm. Trạng thái hoa hồng: chờ xác minh. Lý do: phát sinh tranh chấp nguồn lead. Tôi hỏi: ‘Tranh chấp từ đâu ra ạ?’ Chị Hạnh vẫn giữ nụ cười. ‘Bên Trâm nói khách Hải Lâm ban đầu là mối quan hệ của em ấy. Em chốt được là công của em, nhưng nguồn vào có thể cần chia lại.’

Tôi không trả lời ngay. Một phần vì tôi sợ mình sẽ bật cười, phần còn lại vì tôi biết nếu bật cười, câu chuyện sẽ lập tức bị chuyển thành thái độ. Trong công ty này, khi phụ nữ nói rõ ràng, người ta gọi là căng. Khi phụ nữ im lặng, người ta gọi là biết điều. Tôi từng thử cả hai và đều không được trả tiền đúng hạn. Tôi mở laptop, vào lịch sử chăm sóc khách hàng trong CRM, lọc theo mã Hải Lâm. Dòng đầu tiên hiện ngày 3 tháng 5, người tạo lead: Lê An Nhiên. Nguồn: hội thảo khách hàng doanh nghiệp. Ghi chú: khách cần phương án tái cấu trúc khoản vay cũ, hẹn gọi lại sau khi gửi báo cáo dòng tiền. Tôi xoay màn hình lại cho chị Hạnh. ‘Lead do em tạo từ hội thảo. Trâm được add vào sau buổi thứ hai để hỗ trợ nhập chứng từ. Trên hệ thống có log.’

Chị Hạnh liếc qua, không ngạc nhiên. Điều đó làm tôi lạnh gáy hơn là nếu chị thật sự ngạc nhiên. ‘Chị biết em có log. Nhưng đối soát không chỉ nhìn log CRM. Có những trao đổi ngoài hệ thống, có quan hệ cá nhân, có công sức mở đường mà hệ thống không thể hiện hết.’ Tôi hỏi: ‘Vậy bên Trâm có bằng chứng gì ạ?’ Chị Hạnh thu iPad lại. ‘Chị đang nói để em chuẩn bị tinh thần, không phải mở phiên tranh luận. Tuần này phòng cần ổn định. Sắp có đoàn kiểm tra nội bộ từ hội sở xuống, em đừng làm mọi chuyện ồn lên.’

Tôi nhìn ra ngoài lớp kính mờ. Bên kia, bảng doanh số vẫn sáng. Tên tôi vẫn đứng đầu, nhưng trong căn phòng nhỏ này, vị trí đó không nặng bằng một câu nói của trưởng nhóm. Tôi từng nghĩ chỉ cần làm tốt thì mọi thứ sẽ đơn giản. Bán được hàng, phục vụ khách đúng quy trình, lưu đủ chứng từ, không hứa bừa, không lách phí, không lấy rủi ro đổi thành tích. Tôi đã giữ mình như vậy suốt ba năm, kể cả khi bị chê là chậm, là cứng, là không biết tận dụng quan hệ. Kết quả là đến khi đứng đầu, tôi vẫn phải nghe người khác giải thích rằng công sức của mình có thể thuộc về một người xuất hiện sau.

‘Nếu hoa hồng bị giữ vì có tranh chấp, em muốn nhận biên bản ghi rõ lý do và căn cứ,’ tôi nói. ‘Em cũng muốn được tham gia đối chiếu, vì hồ sơ này em là người phụ trách chính.’ Nụ cười của chị Hạnh nhạt đi một chút. ‘An Nhiên, em đang yêu cầu công ty phải giải trình với em à?’ Tôi đáp: ‘Em đang yêu cầu quy trình được làm đúng.’ Không khí trong phòng họp nhỏ cứng lại. Một chiếc xe máy dưới đường bóp còi dài, âm thanh lọt qua lớp kính như một đường nứt. Chị Hạnh đặt tay lên iPad, móng tay gõ nhẹ một cái. ‘Chị nhắc em với tư cách người quản lý trực tiếp. Đôi khi đúng quy trình không có nghĩa là có lợi cho em.’

Tôi rời phòng họp lúc tám giờ bốn mươi ba. Trên đường về bàn, Bảo Trâm bước tới, tay cầm hai ly cà phê. ‘Chị Nhiên, em nghe chị Hạnh nói chuyện hoa hồng rồi. Em thật sự không muốn làm chị khó xử đâu.’ Câu đó được nói vừa đủ lớn để hai người ngồi gần đó nghe thấy. Tôi dừng lại. Bảo Trâm đưa một ly cho tôi, mắt long lanh như thể chính em mới là người bị giữ tiền. ‘Hồi trước em có quen bên Hải Lâm qua anh Tuấn. Em chỉ nói sơ nhu cầu của họ thôi. Em nghĩ nếu công ty chia lại một phần thì cũng hợp lý. Nhưng em tôn trọng quyết định của chị Hạnh.’ Tôi nhìn ly cà phê trong tay em, không nhận. ‘Nếu em có trao đổi với Hải Lâm trước ngày 3 tháng 5, gửi bằng chứng lên đối soát. Đừng nói qua miệng.’

Mặt Bảo Trâm thoáng đổi sắc, rất nhanh. Rồi em mỉm cười, cúi đầu như bị tôi bắt nạt. ‘Dạ, em chỉ muốn nói chuyện nhẹ nhàng thôi.’ Tôi đi qua em, nghe sau lưng có tiếng thì thầm. Tôi không quay lại. Trên bàn tôi, điện thoại cá nhân rung liên tục. Màn hình hiện tên anh Phạm Duy Khang, giám đốc tài chính của Hải Lâm. Anh là người ký xác nhận cuối cùng cho phương án, cũng là khách hàng hiếm hoi đọc kỹ từng điều khoản hơn cả nhân viên tư vấn. Tôi bắt máy, cố giữ giọng bình thường. ‘Em chào anh Khang, bên em đã nhận đủ chứng từ sau giải ngân rồi ạ.’

Đầu dây bên kia im lặng vài giây. Giọng anh Khang trầm hơn mọi khi. ‘An Nhiên, tôi gọi vì sáng nay bên tôi nhận được email chăm sóc sau giải ngân từ Tín Thành. Người phụ trách ghi là Nguyễn Bảo Trâm. Cô ấy nói từ đầu cô ấy là người kết nối hồ sơ Hải Lâm và đề nghị chúng tôi xác nhận lại nguồn giới thiệu.’ Tay tôi siết lấy cạnh bàn. Tôi nghe rõ tiếng tim mình đập, nhưng giọng tôi lại bình tĩnh lạ thường. ‘Anh đã xác nhận chưa ạ?’ Anh Khang đáp: ‘Chưa. Vì tôi thấy lạ nên gọi cho cô trước.’

Tôi mở hộp thư công việc, tìm theo tên Hải Lâm. Không có email nào gửi cho tôi về việc xác nhận lại nguồn. Tôi vào CRM. Hồ sơ HL-0427 vừa có cập nhật mới lúc tám giờ ba mươi chín, đúng lúc tôi đang ngồi trong phòng họp nhỏ với chị Hạnh. Trường ‘người chăm sóc sau giải ngân’ đã bị đổi từ Lê An Nhiên sang Nguyễn Bảo Trâm. Người cập nhật: tài khoản quản lý nhóm. Lý do cập nhật: chuẩn hóa dữ liệu trước kiểm tra nội bộ. Tôi nhìn dòng chữ đó, trong đầu bỗng yên tĩnh đến đáng sợ. Không phải hoa hồng bị giữ vì tranh chấp. Tranh chấp được tạo ra để giữ hoa hồng.

‘Anh Khang,’ tôi nói chậm rãi, mắt vẫn nhìn vào log hệ thống. ‘Cảm ơn anh đã gọi. Nếu bên em cần xác nhận, anh cứ trả lời đúng sự thật theo hồ sơ làm việc thực tế. Toàn bộ email, biên bản họp và phương án em đã gửi đều còn đủ.’ Anh Khang hỏi: ‘Có chuyện gì trong nội bộ à?’ Tôi nhìn bảng doanh số trên tivi. Tên tôi vẫn đứng đầu, sáng lạnh và cô độc. ‘Dạ chưa có gì chính thức,’ tôi đáp. ‘Nhưng có lẽ sắp có.’ Ngay khi tôi cúp máy, một email mới bật lên từ phòng kiểm soát nội bộ: Yêu cầu Lê An Nhiên giải trình về dấu hiệu khai nhận sai nguồn khách hàng trong hồ sơ Hải Lâm. Hạn phản hồi: mười bảy giờ hôm nay. Tôi đọc tiêu đề hai lần, rồi mở thư mục lưu trữ cá nhân mà suốt ba năm qua tôi vẫn bị cười là quá cẩn thận. Lần đầu tiên trong ngày, tôi thấy mình không còn tức nữa. Tôi chỉ thấy lạnh. Và rất tỉnh.