Chương 26: Bản Gốc Chưa Từng Công Bố

Chương 26: Bản Gốc Chưa Từng Công Bố

Tôi nhìn dòng chữ “Bản gốc chưa từng công bố” rất lâu mà không nhúc nhích. Trong nghề xử lý khủng hoảng, thứ đáng sợ nhất không phải là một bằng chứng bất lợi, mà là một bằng chứng xuất hiện quá đúng lúc khiến con người mất khả năng kiểm tra nó. Mẹ tôi đã mất ba năm. Tôi muốn bấm mở ngay, cũng muốn gập máy lại, giả vờ mình chưa từng thấy dòng chữ ấy. Nhưng ngoài kia, Dĩ An vẫn đang bị treo trên mạng bằng hai chữ “đạo dữ liệu”, Vãn Thanh vẫn bị gọi là ổ sản xuất tin bẩn, còn cái chết của mẹ tôi vẫn bị người ta dùng như một chiếc búa gõ lên đầu Tô gia.

Tôi hít một hơi, kéo tay khỏi chuột. “Không ai chạm vào file gốc.” Giọng tôi khàn đi vì thiếu ngủ, nhưng từng chữ vẫn đủ rõ. “Lục Nghiên, ghi thời gian mở thư mục. Dĩ An, ngồi yên ở đó, không lại gần máy. Tôi cần em làm nhân chứng việc em không thao tác thêm bất kỳ thứ gì. Anh Cố, nếu anh nghe thấy, xin để kỹ sư chuẩn bị công cụ kiểm tra mã băm. Chúng tôi chỉ mở bản sao chỉ đọc.” Bên ngoài tấm kính mờ, Hoài Châu không đẩy cửa bước vào. Anh chỉ gửi một tin nhắn đến máy tôi: “Đã chuẩn bị. Cô quyết định thời điểm.” Nó không vá được vết nứt giữa chúng tôi, nhưng cho tôi quyền đặt tay lên sự thật của gia đình mình.

Thư mục BAILU mở ra thành nhiều lớp. “source_index.csv”, “timeline_raw.txt”, “account_map_old.xlsx”, “readme_for_MN.txt”, và một tệp video dung lượng lớn mang tên “original_cut_unreleased.mp4”. Tôi không mở video trước. Tôi mở tệp đọc tôi đoán là mẹ viết cho mình. Trên màn hình chỉ có vài dòng ngắn: “Mạn Ninh, nếu con nhìn thấy thư mục này, đừng tin bất cứ đoạn cắt nào trước khi kiểm tra nguồn. Đừng dùng nó để trả thù. Hãy dùng nó để buộc người còn sống nói thật.” Tôi đặt tay lên miệng. Lời của mẹ vẫn là lời của mẹ, ngay cả khi nó đi qua một ổ cứng cũ, một file mã hóa, một đêm mưa và ba năm ô danh.

Lục Nghiên đứng bên cạnh tôi, mắt đỏ lên nhưng giọng vẫn tỉnh: “Tệp video chưa mở. Mã băm của bản sao đã ghi. Camera phòng họp đang quay toàn cảnh. Mày muốn gọi luật sư vào làm chứng không?” Tôi lắc đầu. “Chưa. Trước tiên xem nội dung có liên quan trực tiếp đến Dĩ An và scandal hiện tại không. Nếu có, chúng ta lập danh mục chứng cứ. Nếu không, nó vẫn là di vật của mẹ tôi, không ai được biến nó thành công cụ câu view.” Dĩ An cúi đầu, hai tay nắm chặt đến trắng bệch. Sau chuyện ở phòng máy, nó đã học cách im lặng đúng lúc.

Tôi bấm mở video. Màn hình tối vài giây rồi sáng dần. Mẹ tôi ngồi trong căn phòng làm việc cũ của Vãn Thanh, phía sau là giá sách có mấy cuốn hồ sơ màu xám mà tôi từng phụ bà dán nhãn khi còn học cấp ba. Tần Uyển trong video gầy hơn ký ức của tôi, tóc búi thấp, áo sơ mi trắng nhăn nhẹ ở cổ tay. Bà nhìn thẳng vào ống kính, không trang điểm, không ánh đèn mềm, không một lớp che chắn nào của người làm truyền thông. “Tôi là Tần Uyển, người phụ trách dự án phim tài liệu Bạch Lộ. Nếu bản ghi này được mở, có nghĩa là bản phim gốc chưa từng được công bố đã không đến được nơi nó cần đến.” Tôi đã chuẩn bị để nghe dữ liệu, tài khoản và tên dự án, nhưng không chuẩn bị để nghe giọng mẹ sau ba năm.

Trong video, mẹ mở một tập giấy và đặt lên bàn. “Bạch Lộ ban đầu là phim tài liệu về bạo lực mạng. Trong quá trình đối chiếu các vụ tự sát do dư luận, chúng tôi phát hiện một nhóm tài khoản có lịch hoạt động lặp lại, cách dùng từ giống nhau và cùng đẩy một cụm nhãn: ‘kẻ giết danh tiếng’. Nhóm này không hoạt động tự phát. Chúng được chia tầng: tài khoản mồi, tài khoản chuyên gia, tài khoản bùn và tài khoản thu gom cảm xúc. Khi một mục tiêu được chọn, câu chuyện không được tung ra một lần. Nó được đẩy thành nhịp, mỗi nhịp gắn với khung giờ có lượng người xem cao, sau đó dùng quảng cáo số để khóa nhận thức công chúng.”

Mẹ tiếp tục nói, bình tĩnh đến mức khiến tôi đau: “Tôi không kết luận bằng cảm giác. Trong thư mục này có bản đồ tài khoản, lịch đăng thô và danh sách chiến dịch đã đối chiếu. Một phần dữ liệu trỏ về hệ thống phân phối nội dung cũ của Thịnh Quang. Tôi nhấn mạnh: không phải toàn bộ Thịnh Quang, mà là một nhóm có quyền sử dụng tài nguyên quảng cáo, tài khoản vệ tinh và kênh phân phối dưới danh nghĩa xử lý khủng hoảng. Họ có thể biến một nạn nhân thành thủ phạm bằng cách làm công chúng mệt mỏi trước khi sự thật kịp lên tiếng.”

Sau lưng tấm kính, bóng Hoài Châu vẫn đứng yên. Cái tên Thịnh Quang xuất hiện từ miệng mẹ tôi, không phải trong một bài báo vô danh, cũng không phải trong hồ sơ nửa thật nửa giả Cố Thừa Viễn từng đưa, mà trong video bà tự ghi trước khi mất. Tôi chờ phản ứng của anh. Điện thoại tôi chỉ sáng lên một dòng: “Tôi sẽ không phủ nhận trước khi kiểm chứng. Cứ tiếp tục.” Tôi đọc xong, đặt úp máy xuống. Tim vẫn đau, nhưng không còn chỉ có giận dữ.

Video chuyển sang cảnh quay màn hình máy tính. Những bảng biểu cũ hiện lên, có dòng thời gian, mã chiến dịch, số lượng tài khoản, ngân sách quảng cáo và cột ghi chú bị che một phần. Mẹ dùng bút khoanh vào ba mốc. “Ngày đầu tiên, họ gieo nghi ngờ. Ngày thứ hai, họ dựng nhân chứng. Ngày thứ ba, họ đẩy một người liên quan nhưng yếu thế ra làm điểm tựa đạo đức. Khi người yếu thế phản ứng, phản ứng đó sẽ bị cắt thành bằng chứng chống lại họ.” Tôi lạnh sống lưng. Dĩ An ở phòng máy, bản tường trình nhận lỗi, bài đăng gọi nó là kẻ phá hoại dữ liệu của doanh nghiệp lớn; tất cả giống một kịch bản cũ được thay tên nhân vật.

“Chị,” Dĩ An nói rất khẽ, “có phải vì em tìm ổ cứng này nên họ mới kéo em vào không?” Tôi không quay đầu ngay, vì nếu nhìn mặt nó, tôi sợ mình sẽ mềm đi. “Có thể. Cũng có thể họ đã chuẩn bị từ trước và ổ cứng chỉ khiến họ ra tay nhanh hơn. Điều quan trọng là từ bây giờ, em không được tự trách thay cho kẻ gài bẫy.” Nó đáp một tiếng vâng nhỏ xíu.

Mẹ trong video cúi xuống, lấy một phong bì ra khỏi ngăn bàn. “Tôi đã cố gửi bản gốc cho một người trong Thịnh Quang từng nói muốn sửa sai, nhưng đường gửi bị chặn. Hứa Gia Mộc biết một phần, nhưng cậu ta sợ. Tôi không trách người sợ hãi. Tôi chỉ sợ khi tất cả người sợ hãi đều chọn im lặng, kẻ thao túng sẽ được gọi là người kiểm soát khủng hoảng.” Tên Hứa Gia Mộc rơi xuống căn phòng như một chiếc kim. Lục Nghiên lập tức ghi lại mốc thời gian. Tôi nghĩ đến vẻ né tránh của anh ta và câu “mẹ cô đã đụng vào thứ không nên đụng”. Hóa ra đó không phải một bí mật mơ hồ, mà là một dây chuyền sản xuất ô danh.

Tôi bấm tạm dừng ở phút thứ mười bảy, lưu lại mốc kiểm tra rồi mới mở cửa cho Hoài Châu và kỹ sư vào. Anh không đứng cạnh tôi, chỉ dừng ở đầu bàn. “Tôi đề nghị lập hai bản biên bản,” anh nói. “Một bản về việc phát hiện chứng cứ trong file mã hóa của Tần Uyển, một bản về việc chưa sử dụng chứng cứ này cho truyền thông trước khi xác minh. Nếu hội đồng quản trị hoặc bất kỳ người nào trong Thịnh Quang hỏi, tôi sẽ trả lời rằng đây là chứng cứ cần bảo toàn, không phải tài sản để tập đoàn thu hồi.” Tôi hỏi: “Kể cả khi nó bất lợi cho anh?” Hoài Châu đáp không tránh mắt: “Kể cả khi nó bất lợi cho tôi.”

Câu ấy không đủ để vá lại tất cả, nhưng đủ để tôi bấm phát tiếp. Mẹ trong video nhìn vào ống kính lâu hơn trước, giọng thấp xuống. “Mạn Ninh, nếu con là người xem đoạn này, mẹ xin lỗi vì đã để con lại với một cơn bão. Nhưng con hãy nhớ, công chúng không nợ chúng ta niềm tin vô điều kiện. Chúng ta chỉ có thể đưa ra nguồn gốc, chứng cứ và trình tự, rồi để sự thật tự đứng. Đừng trở thành người giống họ chỉ vì muốn thắng họ.” Tôi nhắm mắt một giây. Ba năm qua, tôi sợ nhất một điều: nếu mẹ thật sự sai, tôi sẽ sống thế nào. Bây giờ, nỗi sợ đổi hình: nếu mẹ đúng, tôi phải làm gì để không phụ bà?

Đoạn cuối video bắt đầu nhiễu. Mẹ mở một trang tài liệu khác, phía trên có dòng chữ “phê duyệt cuối”. Bà nói: “Người ký không dùng tên thật trong hệ thống. Nhưng tôi đã đối chiếu lịch họp, quyền truy cập và bản phân bổ ngân sách. Người duyệt cuối cùng của kế hoạch này là…” Màn hình đột ngột vỡ thành những ô màu xám. Âm thanh kéo dài thành tiếng rè sắc. Tôi tưởng máy đứng, nhưng thanh phát vẫn chạy. Đến khi hình ảnh trở lại, mẹ chỉ còn nói được nửa câu cuối: “…đừng công bố nếu chưa tìm được đoạn xác nhận thứ hai.”

Kỹ sư pháp chứng cúi xuống kiểm tra file, gõ rất nhanh rồi dừng lại trước một bảng thông số. “Đoạn từ 17 phút 42 giây đến 18 phút 26 giây bị thiếu. Không giống lỗi ghi hình thông thường. Container video vẫn mở được, nhưng chuỗi khung hình có dấu nối lại sau khi bị cắt. Tôi không thể kết luận ai cắt và cắt lúc nào, nhưng đây không phải một đoạn nhiễu tự nhiên.” Lục Nghiên bật cười khan. “Vậy bản gốc chưa từng công bố cũng không còn nguyên vẹn?” Tôi nhìn khung hình cuối cùng của mẹ. “Không. Nó cho chúng ta biết có một đoạn mà ai đó sợ hơn cả cái chết của mẹ tôi.”

Điện thoại Hoài Châu rung lên. Anh liếc qua rồi đưa màn hình cho tôi xem: hội đồng quản trị Thịnh Quang yêu cầu họp khẩn lúc chín giờ sáng vì scandal Tô gia đang kéo giá cổ phiếu và hình ảnh tập đoàn xuống. Tôi không bất ngờ. Khi một cơn bão dư luận được dựng lên, nó luôn có hai mục tiêu: người bị ném vào tâm bão và người bị buộc phải bỏ họ lại để tự cứu mình. Tôi tắt video, ghi lại thời gian dừng, rồi nhìn dòng thông báo lỗi còn hiện trên màn hình: “Segment missing.” Đoạn cuối mẹ để lại đã bị cắt mất, và chính khoảng trống ấy nói với tôi rằng chúng tôi vừa chạm vào phần sự thật mà kẻ đứng sau sợ nhất.