Chương 7: Biến Số Ngoài Kế Hoạch

Chương 22: Tôi Không Trốn Nữa

Tôi không lập tức trả lời. Ba giây trên livestream dài hơn bất kỳ cuộc họp khủng hoảng nào tôi từng ngồi qua. Trên màn hình, cái tên Diêu Thanh Lam bị lặp lại trong hàng nghìn bình luận, có người gọi mẹ tôi là thiên tài bị lừa, có người gọi bà là kẻ đạo đức giả, cũng có người chỉ lạnh lùng hỏi: nếu bà thật sự yêu người tiêu dùng, vì sao năm đó Hứa thị vẫn có sản phẩm gây hại? Tôi nghe tiếng Dư Hạ hít vào rất khẽ sau camera. Tay cô ấy đã đặt trên bàn phím, chỉ cần tôi ra hiệu, cô ấy sẽ chuyển chủ đề, cắt câu hỏi ấy thành một cái bóng bị đẩy ra khỏi khung hình. Nhưng nếu tối nay tôi lại để bóng tối được đẩy ra ngoài, ngày mai nó sẽ quay lại bằng cách xấu hơn.

Tôi nhìn thẳng vào chấm đỏ nhỏ xíu trên camera. “Tôi thấy câu hỏi về mẹ tôi.” Giọng tôi khàn hơn lúc mở đầu, nhưng từng chữ vẫn đi hết câu. “Trước khi trả lời, tôi muốn nói rõ một ranh giới. Hôm nay chúng ta đang nói về TQ-S001 của Tự Quang, một sản phẩm đã được niêm phong mẫu, gửi kiểm nghiệm độc lập và đang chờ kết quả. Tôi sẽ chịu trách nhiệm với Tự Quang bằng toàn bộ quy trình có thể kiểm chứng. Còn Hứa thị năm đó là một vụ việc khác, đau hơn, lâu hơn và có quá nhiều tài liệu bị cắt khỏi bối cảnh. Tôi sẽ không dùng vài câu trong livestream để thay một cuộc điều tra đúng nghĩa.”

Bình luận lập tức chia làm hai dòng. Một dòng mắng tôi né tránh, một dòng bảo ít nhất tôi đã không tắt câu hỏi. Tôi không nhìn quá lâu, vì những con chữ ấy giống mưa kim châm rơi lên vết thương cũ. “Tôi không thể thay mẹ tôi trả lời một điều bà không còn cơ hội tự nói. Nhưng tôi có thể nói phần tôi biết và phần tôi chịu trách nhiệm. Năm đó, người tiêu dùng bị tổn thương xứng đáng nhận được sự thật, không phải một bản xin lỗi được soạn để cứu cổ đông. Nếu trong quá khứ tôi từng không đủ sức ngăn một sự thật bị chôn xuống, đó là điều tôi sẽ mang theo rất lâu. Nhưng hôm nay, với Tự Quang, tôi sẽ không để bất kỳ ai chôn sự thật bằng tốc độ của hot search.”

Phía sau camera, Thẩm Ngật đứng yên như bị đóng đinh xuống sàn. Tôi biết câu “không đủ sức ngăn” cũng đang đâm vào anh. Chúng tôi đều là những người đã sống sót khỏi Hứa thị theo cách không trọn vẹn. Người thì bị đẩy ra ngoài, người thì im lặng trong thỏa thuận bảo mật, người thì đứng trước di ảnh mẹ mà không biết nên khóc cho nỗi oan của ai trước. Nhưng livestream không phải nơi để tôi lôi tất cả vết thương lên làm bằng chứng thương hại. Tôi mở tập tài liệu thứ hai trên màn hình phụ, để Dư Hạ phóng lớn phần đã che thông tin cá nhân khách hàng.

“Về TQ-S001, đây là cam kết xử lý của Tự Quang.” Tôi nói chậm, vì tôi cần từng người nghe rõ. “Một, mọi đơn thử nghiệm thuộc lô TQ-S001 sẽ được mở kênh tiếp nhận phản hồi riêng trong hai mươi bốn giờ tới. Hai, nếu người dùng có phản ứng bất thường, Tự Quang chi trả chi phí kiểm tra da tại các cơ sở hợp lệ trong phạm vi điều khoản đã công bố. Ba, nếu kết quả kiểm nghiệm độc lập xác nhận sản phẩm có lỗi do công thức, nguyên liệu hoặc quy trình sản xuất của chúng tôi, Tự Quang hoàn tiền toàn bộ cho tất cả người đã nhận mẫu, công khai báo cáo đầy đủ trong phạm vi pháp luật cho phép và tạm dừng dự án cho đến khi xử lý xong nguyên nhân.”

Con số người xem tiếp tục tăng. Dư Hạ đưa mã QR đường dây phản hồi lên góc màn hình, đồng thời ghim lại liên kết biểu mẫu. Tốc độ bình luận chậm xuống trong vài giây rất ngắn, như một đám đông đang ném đá bỗng nhìn thấy người trước mặt không tránh mà mở cửa cho họ bước vào kiểm tra từng ngăn tủ. Tôi biết cam kết ấy nguy hiểm. Với dòng tiền hiện tại của Tự Quang, hoàn tiền toàn bộ không phải một câu nói hào phóng cho đẹp. Nó có thể là cái giá đủ để kéo studio ba mươi mét vuông của chúng tôi về lại con số không. Nhưng lời hứa thương hiệu không thể chỉ dùng khi ánh đèn đẹp. Nếu Tự Quang nói phục hồi, chúng tôi phải dám bắt đầu từ phục hồi niềm tin.

Một tài khoản hỏi: “Cô nói vậy có khác gì thừa nhận sản phẩm có vấn đề?” Tôi đáp ngay: “Không. Đó là thừa nhận người dùng có quyền được bảo vệ trước khi thương hiệu được minh oan.” Một tài khoản khác hỏi: “Nếu kiểm nghiệm nói không sao thì cô kiện blogger à?” Tôi nhìn màn hình, thấy tên Mộc Tử lướt qua nhiều lần như một cái gai cố tình mắc vào mắt. “Nếu có người cố ý dùng ảnh cắt ghép, tài liệu thiếu bối cảnh hoặc thông tin sai sự thật để dẫn dắt dư luận, chúng tôi sẽ xử lý bằng pháp lý. Nhưng trước khi nói kiện ai, tôi muốn đưa sản phẩm của mình qua kiểm nghiệm trước. Bởi vì phản kích tốt nhất của một thương hiệu chăm sóc da không phải là mắng lại, mà là để công thức và quy trình đứng lên nói chuyện.”

Dư Hạ ở phía sau khẽ giơ ngón cái. Tôi không biết cô ấy khen tôi nói ổn, hay khen tôi cuối cùng cũng biết dùng câu có thể cắt thành clip ngắn. Nếu là trường hợp thứ hai, tôi hy vọng cô ấy kiềm chế, vì khuôn mặt tôi lúc này chắc không hợp làm ảnh bìa truyền cảm hứng. Cổ họng tôi khô đến mức mỗi lần nuốt xuống đều đau. Tôi cầm cốc nước bên cạnh, uống một ngụm nhỏ. Trên màn hình phụ, tài khoản chính thức của Cảnh Hành bỗng xuất hiện trong khu bình luận được xác thực: “Cảnh Hành xác nhận quy trình niêm phong mẫu TQ-S001 đã được thực hiện theo cơ chế ba bên, có lưu camera gốc và biên bản chuỗi lưu giữ mẫu.”

Căn phòng sau camera lặng đi nửa nhịp. Tôi không cần quay đầu cũng biết Lục Hoài Cẩn không tự mình bước vào khung hình, không dùng một câu nói của anh để biến tôi thành người được tổng tài bảo lãnh. Anh chỉ xác nhận phần Cảnh Hành có tư cách xác nhận. Đúng ranh giới, đúng thời điểm, không thừa một chữ. Rất Lục Hoài Cẩn. Tôi nhìn bình luận dần xuất hiện những câu hỏi bớt cảm tính hơn: trung tâm kiểm nghiệm nào, bao lâu có kết quả, mẫu lưu có đủ không, người tiêu dùng dị ứng có cần gửi ảnh không. Thẩm Ngật cuối cùng cũng ngồi xuống trước camera phụ, giọng hơi thấp nhưng ổn định, giải thích ngắn về patch test, mã mẫu và vì sao kết luận kích ứng phải dựa trên điều kiện sử dụng, tiền sử da và kết quả kiểm nghiệm chứ không thể chỉ dựa vào một bức ảnh đỏ da sau khi đã bị cắt mất thời gian chụp.

Đến phút thứ ba mươi hai, Mộc Tử bắt đầu phản công. Cô ta không xuất hiện trực tiếp, nhưng tài khoản của cô ta đăng một bài mới, gần như ngay lập tức được hàng loạt bình luận sao chép vào livestream: “Hứa Chiêu Ninh nói không trốn, vậy mời cô nhìn tài liệu năm đó.” Dư Hạ nghiến răng rất khẽ. Trên màn hình bình luận, một ảnh chụp mờ được lan truyền thành từng dòng liên kết rút gọn. Dư Hạ không bấm mở trong phòng livestream, chỉ dùng máy phụ truy cập trong môi trường cách ly như cô ấy đã chuẩn bị từ trước. Sau vài giây, mặt cô ấy sầm xuống. Cô giơ bảng viết tay về phía tôi, trên đó có mấy chữ: ảnh release form Hứa thị, có chữ ký mẹ cô.

Tim tôi rơi thẳng xuống một nơi rất sâu. Release form là biểu mẫu phê duyệt xuất xưởng. Nếu chỉ nhìn ảnh chụp, người ngoài sẽ thấy tên Diêu Thanh Lam ở vị trí phụ trách công thức và một dòng kết luận đủ điều kiện. Tôi gần như có thể đoán được tiêu đề Mộc Tử muốn: mẹ của Hứa Chiêu Ninh đã ký cho sản phẩm lỗi ra thị trường. Bẫy này không mới, nhưng độc. Nó ép tôi hoặc nổi giận bảo vệ mẹ bằng cảm xúc, hoặc im lặng để người khác đóng đinh bà thêm lần nữa. Tôi đặt cốc nước xuống, nghe đáy cốc chạm mặt bàn một tiếng rất nhỏ.

“Tôi đã thấy tài liệu đang được lan truyền.” Tôi nói. “Tôi sẽ không mở một liên kết chưa xác thực trên livestream để tăng thêm lượt phát tán cho nó. Nhưng tôi nói trước nguyên tắc xử lý của mình. Bất kỳ tài liệu nào liên quan đến Hứa thị năm đó, nếu muốn dùng như chứng cứ, phải có bản đầy đủ, nguồn lưu trữ, thời gian tạo lập, người ký, mã lô, phụ lục nguyên liệu và chuỗi bàn giao. Một ảnh chụp chỉ có phần thuận tiện cho cáo buộc không phải sự thật. Nó chỉ là một lát cắt.” Tôi dừng một nhịp, rồi nói tiếp bằng giọng thấp hơn. “Mẹ tôi từng dạy tôi rằng mỹ phẩm tốt không nên bán nỗi sợ của phụ nữ. Tôi cũng sẽ không bán nỗi đau của bà để xin mọi người thương hại tôi.”

Có lẽ đây là lần đầu trong tối nay bình luận không còn chạy thành một vệt đục ngầu. Nhiều người vẫn mắng, nhưng đã có người hỏi: “Vậy cô có dám công bố toàn bộ hồ sơ Hứa thị không?” Tôi nhìn câu hỏi đó rất lâu. “Khi tôi có hồ sơ đủ hoàn chỉnh và đủ quyền công bố, tôi sẽ đưa nó ra theo cách nó có giá trị pháp lý, không phải theo cách nó thỏa mãn một đêm tò mò. Tôi không trốn nữa. Nhưng không trốn không có nghĩa là lao đầu vào cái bẫy người khác giăng sẵn.” Nói đến đây, có thứ gì đó trong lồng ngực tôi bỗng nhẹ đi một chút, không phải vì đau biến mất, mà vì lần đầu tôi không dùng im lặng để bảo vệ vết thương. Tôi để nó ở đó, dưới ánh đèn trắng, không che, không cầu xin.

Livestream kéo dài thêm mười phút để Dư Hạ ghim lại toàn bộ kênh phản hồi, quy trình kiểm nghiệm và thời hạn cập nhật kết quả. Khi tôi chuẩn bị kết thúc, một bình luận mới bỗng được đẩy lên với tốc độ bất thường. Lần này không phải ảnh chụp chữ ký mẹ tôi, mà là một dòng trích từ phụ lục nguyên liệu cũ: “Nguồn B – mã lô RL-B1907 – thay thế theo đề xuất nội bộ.” Tôi chưa kịp đọc hết, Thẩm Ngật phía sau camera đã đứng bật dậy. Chiếc ghế va vào sàn phát ra âm thanh chói tai. Dư Hạ quay phắt lại nhìn anh. Còn tôi, trong khoảnh khắc ánh mắt Thẩm Ngật trắng bệch chạm vào tôi, bỗng nhớ đến dòng raw_material_source_B_warning trong hồ sơ buổi chiều. Mã lô ấy không chỉ thuộc về quá khứ. Nó là chiếc kim vừa xuyên qua hai lớp thời gian, ghim Hứa thị năm đó và Tự Quang tối nay vào cùng một màn hình.

Tôi vẫn nhìn camera, nhưng đầu ngón tay đã lạnh đến mất cảm giác. Trên màn hình, dòng mã lô RL-B1907 sáng lên giữa hàng nghìn bình luận như một vệt cắt mới. Phía sau tôi, Thẩm Ngật khàn giọng nói rất nhỏ, nhỏ đến mức micro không bắt được, nhưng tôi nghe rõ từng chữ: “Không thể nào… mã này đáng lẽ không được xuất hiện.”