Chương 10 - Chương 10: Một Lời Xin Lỗi Muộn

Minh Quân đi ra khỏi phòng nhỏ, bước chân không nhanh nhưng cũng không chậm. Cậu đi ngang qua Hạnh như một người đã quen tự chừa lối thoát cho mình trong căn nhà này: không va vào ai, không chờ ai gọi, cũng không quay đầu xem sau lưng có ai muốn giữ lại. Tờ giấy báo học nghề được cậu vuốt phẳng rồi kẹp dưới cánh tay, mép giấy vẫn còn vết nhăn như dấu tay của những phút vừa rồi. Hạnh đứng yên cạnh chiếc khăn sạch, nhìn bóng lưng con khuất sau khung cửa, trong lòng có thứ gì đó rơi xuống rất nhẹ mà đau. Một chiếc ví tìm thấy được có thể chặn lời vu oan. Nhưng câu hỏi của Quân thì không chiếc ví nào trả lời thay bà được.

Ông Bình lúng túng bước theo con, miệng gọi nhỏ: “Quân, để cha lấy xe đạp.” Minh Quân chỉ đáp “vâng” rồi vào buồng mình lấy hồ sơ. Cẩm Tú đứng cạnh tủ thấp, mặt vẫn đỏ vì mất thế, liếc từ xấp tiền sang Hạnh rồi cười nhạt: “Thôi, tìm ra là được rồi. Chuyện nhà chị tôi không xen nữa.” Bà ta nói xong định lách ra ngoài, nhưng Hạnh đã quay lại. “Cô Tú. Chuyện hôm nay, nếu ra khỏi căn nhà này thành lời đồn về Quân, tôi sẽ nói đủ từ đầu đến cuối. Nói cả chuyện ai nhắc tên nó trước, ai vội kết tội nó trước.” Cẩm Tú mím môi, vẻ tức tối không giấu được, nhưng cuối cùng chỉ hừ một tiếng rồi bỏ ra sân.

Vy vẫn đứng cạnh giường, mắt sưng đỏ, hai tay xoắn chặt vạt áo. Thanh Trúc cúi xuống nhặt hai chiếc áo trong ngăn kéo như muốn che đi sự lúng túng trên mặt. Hạnh không hỏi tiếp. Không phải bà quên chiếc ví nằm dưới đồ của ai, cũng không phải bà mềm lòng trước nước mắt của Vy. Bà chỉ biết nếu bây giờ kéo mọi thứ ra xé cho nát, người bị đau đầu tiên vẫn là Minh Quân, vì mọi lời cãi vã trong nhà cuối cùng lại sẽ quay quanh tên cậu. Bà cất xấp tiền của Vy vào phong bì riêng, đặt mảnh giấy nhắc nộp tiền lên trên, rồi nói: “Vy, lát nữa mẹ đưa con đến trường. Con tự tay nộp tiền và tự nhớ lần sau tiền của con để ở đâu. Còn Trúc, mẹ chưa hỏi không có nghĩa là mẹ bỏ qua.” Thanh Trúc khựng lại. “Con biết rồi.”

Bà đi đến cửa buồng Minh Quân. Cánh cửa chỉ hờ một khoảng vừa đủ thấy bên trong. Căn buồng của con trai thứ ba lúc nào cũng gọn đến nghèo nàn: một cái giường tre cũ, chồng sách bọc giấy báo, chiếc áo sơ mi trắng phơi trên dây và cái túi vải bạc màu đặt dưới chân giường. Minh Quân đang quỳ một gối trước hòm gỗ, lấy từng tờ giấy ra kiểm. Giấy khai sinh, học bạ, giấy báo học nghề, mấy tấm ảnh thẻ được bọc trong túi nylon. Cậu làm mọi thứ thành thạo đến mức Hạnh bỗng thấy mình giống người ngoài đứng trước cuộc đời của chính con mình. Bà từng quản tiền, quản bữa cơm, quản tiếng nói trong nhà, nhưng lại không biết con tự chuẩn bị những giấy tờ này từ bao giờ.

“Quân,” Hạnh gọi. Minh Quân dừng tay, rồi đứng lên, ôm tập hồ sơ trước ngực. “Mẹ còn việc gì?” Cách cậu hỏi rất bình thường. Chính sự bình thường đó làm Hạnh khó thở. Bà bước vào một bước rồi dừng lại, không tiến sát thêm. “Mẹ xin lỗi.” Minh Quân nhìn bà. Không ngạc nhiên, không mềm đi, cũng không tức giận. Cậu chỉ nhìn như muốn xác định lần này bà đang nói về chuyện nào. Hạnh hiểu ánh mắt ấy. Một người bị làm đau quá nhiều sẽ không biết lời xin lỗi nào dành cho vết thương nào.

Bà siết hai bàn tay vào nhau. “Xin lỗi vì lúc nãy, trước khi tìm ra ví, mẹ vẫn để con phải đứng đó nghe từng người nghi ngờ. Xin lỗi vì trước kia mẹ đã nhiều lần như vậy. Có chuyện mẹ không hỏi cho rõ đã mắng con, có chuyện mẹ nghe người khác nói rồi tin, có chuyện con im lặng thì mẹ coi như con sai.” Giọng bà thấp xuống. “Mẹ không nói câu này để con phải đáp lại. Con không cần nói không sao. Cũng không cần tha thứ cho mẹ hôm nay.” Minh Quân cụp mắt xuống tập hồ sơ, ngón tay miết lên mép túi nylon đựng ảnh thẻ. Nếu là kiếp trước, có lẽ bà sẽ khóc, sẽ kể mình khổ thế nào, sẽ mong con vì thấy mẹ khóc mà mềm lòng. Lần này bà cắn chặt vào phần yếu đuối ấy của mình, giữ nó lại sau răng.

“Nếu không tìm thấy ví,” Minh Quân nói, “mẹ sẽ vẫn xin lỗi không?” Hạnh không trả lời ngay. Câu hỏi ấy không phải bẫy, cũng không phải trách móc cho hả giận. Nó là một vết nứt đã có sẵn, nay chỉ mở ra vừa đủ để bà nhìn thấy bên dưới sâu đến đâu. Bà nói chậm: “Mẹ muốn nói là có. Nhưng mẹ biết nói vậy bây giờ nghe rất dễ. Vì sự thật là trước đây nhiều lần mẹ đã không làm được. Cho nên từ hôm nay, mẹ sẽ không bắt con tin bằng lời của mẹ nữa. Mẹ sẽ làm lại từ việc nhỏ nhất: chuyện gì liên quan đến con, mẹ phải hỏi con, phải tìm chứng cứ, phải để con được nói. Nếu mẹ quên, con có quyền nhắc. Con không cần nể mặt mẹ.”

Minh Quân ngẩng lên. Trong mắt cậu có một dao động rất mỏng, nhanh đến mức nếu Hạnh tham lam thêm một chút, bà sẽ tưởng đó là tha thứ. Nhưng cậu chỉ nói: “Con nhắc thì mẹ có nghe không?” Hạnh gật đầu. “Mẹ tập nghe.” Câu trả lời ấy vụng về, không đẹp, không giống những câu hứa người ta hay nói khi muốn được ôm lại ngay. Nhưng Minh Quân nhìn bà lâu hơn lần trước. Rồi cậu cúi xuống cho hồ sơ vào túi vải. “Con phải đi, kẻo muộn.” Hạnh tránh sang một bên. “Ừ. Đi đi. Tiền học nghề của con, mẹ đưa con tự giữ.” Bà lấy phong bì đã chuẩn bị trong túi áo, đưa bằng hai tay. “Trong này là khoản hôm qua mẹ nói giữ cho con. Từ giờ, tiền này đứng tên con. Khi nào nộp khoản nào, con nói mẹ ghi lại. Không ai trong nhà được động vào.”

Minh Quân nhìn phong bì mà chưa nhận ngay. Có lẽ với cậu, tiền từ tay mẹ luôn đi kèm một điều kiện nào đó: phải nhịn, phải nhường, phải biết điều, phải nhớ ơn. Hạnh không rút tay về, cũng không giục. Một lúc sau, Quân nhận lấy. Cậu không nói cảm ơn. Hạnh cũng không chờ. Ngoài sân, ông Bình dắt chiếc xe đạp cũ ra, bánh trước hơi non hơi, cái chuông kêu lạch cạch khi đụng vào bậc cửa. Ông nhìn phong bì trong tay Quân, rồi nhìn Hạnh, vẻ mặt vừa nhẹ nhõm vừa hổ thẹn. “Đi thôi con,” ông nói. Minh Quân đeo túi lên vai, bước qua thềm. Khi đi ngang mẹ, cậu khựng lại nửa nhịp rất ngắn. “Con đi.” Hạnh đáp: “Ừ, đi đường cẩn thận.” Chỉ vậy thôi, nhưng cổ họng bà nghẹn đến mức suýt không nói tròn câu.

Sau khi hai cha con khuất ngoài đầu hẻm, căn nhà bỗng rộng ra trong một thứ im lặng khó chịu. Hạnh gọi Vy đi rửa mặt, rồi đưa phong bì tiền học cho con cầm. Trên đường đến trường, Vy đi chậm hơn mọi ngày. Cô bé mấy lần liếc mẹ, cuối cùng lí nhí hỏi: “Mẹ ghét con rồi à?” Hạnh nhìn con. Vy mới mười lăm tuổi, vẫn còn cái vẻ non nớt của đứa trẻ quen chỉ cần khóc là người lớn rối lên. “Mẹ không ghét con,” Hạnh nói. “Nhưng mẹ không cho con dùng sự tủi thân của mình để người khác bị nghi oan. Con có thể sợ, có thể quên, có thể khóc. Nhưng khi chưa chắc, con không được để cả nhà chĩa vào anh con.” Ở trường, Vy tự tay nộp tiền trước cửa phòng giáo vụ. Hạnh đứng phía sau, không thay con trả lời. Khi tờ biên nhận được đưa ra, Vy cầm lấy như cầm một tờ giấy phạt.

Về đến nhà, Cẩm Tú đã đi, sân chỉ còn vệt bánh xe đạp và chậu nước đục bên gốc khế. Thanh Trúc đang giặt đôi dép dính bùn, tay chà rất mạnh vào đế dép, như thể chỉ cần sạch bùn thì chuyện trong phòng cũng sạch theo. Thấy Hạnh, Trúc vội đặt dép xuống. Hạnh không hỏi ngay. Bà chỉ nhìn đôi dép, rồi nhìn con gái thứ. “Chiều nay mẹ hỏi con chuyện chiếc ví.” Thanh Trúc mím môi. “Con đã nói con không biết.” Hạnh gật đầu. “Vậy chiều nay con nói lại, chậm hơn.” Mặt Trúc tái đi. Vy đứng sau lưng mẹ, nắm chặt tờ biên nhận, không dám chen vào. Căn nhà này bắt đầu thay đổi, và sự thay đổi ấy không ồn ào như một trận mắng. Nó giống cái then cửa lâu ngày bị rỉ, mỗi lần kéo ra đều phát ra tiếng ken két làm ai cũng khó chịu.

Hạnh vào buồng, lấy từ đáy hòm ra một quyển sổ mới bìa xanh. Kiếp trước, bà từng có nhiều sổ: sổ nợ chợ, sổ tiền điện, sổ tiền cưới hỏi, nhưng chưa bao giờ có một quyển sổ ghi rõ từng đứa con đã nhận gì, cần gì, và phải chịu trách nhiệm gì. Bà mở trang đầu tiên, viết bằng nét chữ còn run: “Tiền học nghề Minh Quân – giao Quân tự giữ.” Bên dưới, bà ghi tiếp: “Tiền học kỳ của Vy – đã nộp, có biên nhận.” Mực chưa khô, ông Bình đã về tới cửa. Ông bước vào một mình, tay vẫn bám ghi đông xe, mắt tránh trang sổ trên bàn. Hạnh ngẩng lên. “Quân nộp hồ sơ xong rồi à?” Ông Bình gật, rồi im lặng quá lâu. Hạnh đặt bút xuống. “Còn chuyện tiền trong nhà, từ hôm nay tôi sẽ ghi lại hết. Ông nhớ khoản nào đã đưa ai, lấy ở đâu, thì nói rõ.” Vai ông Bình khẽ cứng lại. Ngoài sân, gió lùa qua dây phơi làm chiếc áo sơ mi trắng của Quân đung đưa. Hạnh nhìn chồng, bỗng hiểu quyển sổ đầu tiên này có lẽ sẽ không chỉ ghi những khoản tiền còn lại. Nó sẽ gọi tên cả những khoản im lặng mà căn nhà này đã nợ Minh Quân từ rất lâu.