Chương 14: Bản Tin Sáng

Chương 14: Bản Tin Sáng

Bản tin nháp hiện trên màn hình điện thoại của cán bộ trực như một tờ niêm phong bị ai đó xé ngay trước mặt. Dòng chữ không dài, nhưng đủ để căn phòng lưu trữ phụ vốn đã lạnh càng giống một khoang thang máy mất tín hiệu. Kha Minh không đưa tay lấy điện thoại của anh ta. Cô chỉ nhìn, đọc hết tiêu đề, đọc cả tên nhóm báo chí địa phương ở phía trên, rồi hỏi: ‘Tin này đã phát chưa?’

Cán bộ trực nuốt khan. ‘Chưa, đội trưởng. Nhóm phóng viên gửi nháp xin xác nhận. Nhưng nếu họ đã có tiêu đề như vậy…’ Anh không nói nốt. Trong nghề này, một bản tin nháp đôi khi còn nguy hiểm hơn bản tin đã phát, vì nó chứng minh có người đang đứng giữa đường dây, vừa thử phản ứng của cảnh sát, vừa đo tốc độ hoảng loạn. Minh quay sang hai nhân chứng thanh tra nội bộ vừa tới, giọng thấp và gọn. ‘Ghi nhận thời điểm 05:36. Điện thoại của cán bộ trực không rời khỏi tay chủ sở hữu. Chúng ta chụp màn hình bằng thiết bị niêm phong, không chuyển tiếp, không trả lời bằng tài khoản cá nhân.’

Lâm Từ đứng cạnh tủ hồ sơ, ánh mắt đi từ màn hình sang cánh cửa vừa mở khóa. Cô không thúc Minh mở hộp giấy ngay, cũng không khuyên cô tắt hết truyền thông. ‘Họ muốn chị chọn sai thứ tự.’ Minh nghe rõ chữ ‘họ’ trong câu ấy. Không phải một người gửi ảnh scan. Không phải một phóng viên nóng ruột. Một chuỗi tay, mỗi tay đẩy một chút, đủ để đội hình sự tự biến mình thành người che giấu nếu phản ứng thiếu nửa bước. ‘Thứ tự đúng là gì?’ Minh hỏi, không phải vì không biết, mà vì cần nghe giả thuyết được đặt ra ngoài đầu mình. Từ đáp: ‘Giữ chứng cứ trước, ghi nhận áp lực sau. Nếu chị trả lời báo chí trước khi mở hồ sơ, họ sẽ nói chị định hướng dư luận. Nếu chị mở hồ sơ không đủ người chứng kiến, họ sẽ nói chị sửa hồ sơ.’

Minh khẽ gật. Câu trả lời không làm tình hình dễ hơn, nhưng làm nó có hình dạng. Cô yêu cầu đóng cửa phòng lưu trữ, bật camera hành lang ở góc rộng, rồi đọc rõ từng thao tác cho biên bản. Hộp hồ sơ mười năm trước được đưa lên bàn thép. Băng niêm phong cũ đã ngả màu vàng, mép trái có vết nhăn như từng bị bóc rồi ép lại bằng vật nóng. Không ai trong phòng nói đùa. Cả Tống Nghi, qua cuộc gọi video bảo mật từ xe kỹ thuật, cũng chỉ hỏi đúng một câu: ‘Cho em nhìn số niêm phong dưới ánh đèn thẳng.’

Minh xoay hộp. Dãy số hiện ra đứt quãng vì lớp keo cũ bám bụi. Tống Nghi im vài giây, tiếng gõ phím rất nhỏ lọt qua loa. ‘Số hộp đúng. Nhưng mã phụ ở góc dưới không nằm trong cấu trúc lưu trữ hiện tại. Nó giống mã chuyển kho đời trước, loại dùng trước khi sở đổi hệ thống.’ Phạm vi của bẫy hẹp lại thêm một vòng. Nếu hồ sơ bị động vào gần đây, người đó không chỉ biết hiện tại, mà còn biết cách hồ sơ cũ từng được đặt tên. Minh cầm dao rọc giấy đã niêm phong, đưa cho nhân chứng thanh tra kiểm tra số dao, rồi mới cắt băng theo mép ngoài. Cô không để lưỡi dao chạm vào vết nhăn cũ.

Bên trong là một tập biên bản, vài ảnh hiện trường in mờ, danh mục vật chứng và một phong bì giấy nâu. Không có tiếng nhạc nền cho sự thật, chỉ có mùi giấy cũ và thuốc chống ẩm rẻ tiền. Minh lật danh mục trước. Dòng thời gian của đêm mười năm trước nằm ngay trang hai: nhận tin, xuất phát, đến hiện trường, khóa khu vực. Con số lệch bảy phút vẫn ở đó như một mảnh xương mắc trong cổ họng hồ sơ. Nhưng bên cạnh dòng ‘đến hiện trường’ có một dấu bút chì rất nhạt, không phải chữ, chỉ là hai gạch song song cạnh mép giấy.

Lâm Từ cúi xuống nhìn, giữ khoảng cách đủ để không che camera. ‘Dấu này không phải ghi chú nghiệp vụ.’ Minh hỏi: ‘Đánh dấu đọc?’ Từ lắc đầu. ‘Giống dấu người ta đặt để tìm lại trang nhanh. Nhưng dùng bút chì nghĩa là muốn xóa được.’ Minh không chạm tay lên dấu. Cô gọi Tống Nghi chụp phóng đại qua màn hình. Cậu lập tức nối thêm một kênh hình. ‘Đội trưởng, em cũng có việc này. Tin nháp được gửi tới nhóm báo chí lúc 05:29, nhưng tài khoản đăng nhập nguồn đã chuẩn bị bài từ 04:21. Cùng cụm thời gian với lệnh chuyển giả 04:17.’

Cán bộ trực tái mặt. ‘Tức là họ viết tin trước khi chị mở hồ sơ?’ Minh không trả lời ngay. Cô nhìn bản danh mục, nhìn vết bút chì, rồi nhìn phong bì giấy nâu còn nằm ở đáy hộp. Truyền thông không chạy sau điều tra. Nó được đặt song song với điều tra như một đường ray thứ hai. Ai đó muốn mỗi thao tác hợp pháp của cô trông giống một phản ứng phòng thủ. Trần Vũ từng dạy cô rằng trước báo chí phải chọn câu ngắn, ít rủi ro, không để cảm xúc lọt qua chữ. Lần đầu tiên, Minh tự hỏi trong bao nhiêu năm qua, sự ‘ít rủi ro’ ấy đã giúp bảo vệ người dân, hay chỉ giúp một vài hồ sơ đi qua bão mà không bị mở lại.

Điện thoại của Minh rung. Lần này là số phòng truyền thông của sở. Cô bật loa, đặt máy giữa bàn như đã làm với cuộc gọi của Trần Vũ. Giọng người phụ trách gấp đến mức mất cả nghi thức chào. ‘Đội trưởng Kha, phó phòng Trần yêu cầu cô lập tức lên phòng họp nhỏ. Báo chí đang hỏi về biên bản có chữ ký lãnh đạo. Phương án tạm thời là xác nhận đây là tài liệu chưa kiểm chứng, đồng thời nói cố vấn Lâm Từ không thuộc biên chế nên mọi suy luận từ phía cô ấy không đại diện cho sở.’

Không khí trong phòng khựng lại. Lâm Từ vẫn đứng yên, nhưng Minh thấy ngón tay cô đặt trên gáy tập tài liệu hơi rút vào. Một cú đẩy quen thuộc: tách Từ ra khỏi quy trình, biến Minh thành người phải chọn giữa bảo vệ đồng nghiệp và bảo vệ vụ án. Minh nhìn camera hành lang, rồi nhìn hai nhân chứng thanh tra. ‘Ghi vào biên bản: lúc 05:43, phòng truyền thông truyền đạt phương án đổ sai lệch nghiệp vụ sang cố vấn ngoài biên chế khi hồ sơ chưa kiểm chứng xong.’ Đầu dây bên kia im bặt. Minh nói tiếp, bình tĩnh đến mức chính cô cũng nghe thấy tiếng mệt trong giọng mình. ‘Tôi không dùng phương án đó. Trả lời báo chí một câu: đội đang xác minh theo quy trình, mọi tài liệu rò rỉ chưa được xác nhận, danh tính nạn nhân và nội dung hồ sơ không được công bố. Ai muốn ý kiến khác, gửi văn bản có chữ ký.’

Người phụ trách truyền thông hạ giọng. ‘Đội trưởng, phó phòng Trần sẽ không thích.’ Minh đáp: ‘Tôi biết.’ Cô ngắt máy trước khi câu đó biến thành một cuộc thương lượng. Tống Nghi trong loa khẽ huýt một hơi rồi lập tức ho khan như tự phạt mình. ‘Em xin lỗi. Không khí nghiêm túc quá, phản xạ sinh tồn của em bị lỗi.’ Phạm vi căng thẳng nứt ra một đường rất nhỏ. Minh không cười, nhưng vai cô bớt cứng nửa phân. Lâm Từ nhìn cô, giọng nhẹ hơn: ‘Chị vừa chọn chứng cứ, không phải chọn tôi.’ Minh lật phong bì giấy nâu lên. ‘Cô đang trong quy trình. Tôi bảo vệ quy trình.’ Một nhịp im. Rồi Từ đáp: ‘Vậy cũng đủ rồi.’

Phong bì chứa ba ảnh hiện trường cũ và một bản sao vé xe đã ố. Vé không nguyên vẹn, chỉ còn một góc có chữ Nam Thành và một vệt màu xanh nhạt ở cạnh dưới. Không phải màu của nhà xe. Minh đưa ảnh cho camera. Tống Nghi phóng lớn, rồi mở dữ liệu mẫu màu cũ mà cậu vừa truy được. ‘Vệt xanh này không thuộc vé. Nó giống sơn tường bong ra dính lên giấy. Loại sơn dầu dùng ở khu dịch vụ công cũ. Chờ em một chút…’ Tiếng phím nhanh hơn. ‘Sở mình có một cầu thang phụ từng sơn màu này. Cầu thang phía đông, nối từ phòng lưu trữ cũ lên bãi xe nội bộ. Đã đổi sang xám từ ba năm trước, nhưng ảnh bảo trì cũ vẫn còn.’

Cầu thang sơn xanh. Minh nghe cụm từ ấy chạm vào ký ức như đầu kim chạm mặt kính. Một hành lang đêm, tiếng máy photocopy, ánh xanh lem trên tường, Trần Vũ bảo cô về nghỉ vì phần còn lại đã có người lớn hơn xử lý. Ký ức vẫn thiếu mặt người thứ hai, thiếu cánh cửa, thiếu lý do cô đã đứng ở đó. Nhưng lần này, thiếu không còn đồng nghĩa với bỏ qua. Minh đặt ảnh vào túi chứng cứ mới. ‘Truy camera bảo trì, sơ đồ cũ, đường đi từ cầu thang đó tới phòng lưu trữ và bãi xe. Không dùng hệ thống chung nếu chưa có bản sao độc lập.’

Tống Nghi đáp ngay: ‘Rõ. À, đội trưởng, có thêm một chuyện hơi khó chịu.’ Minh nhìn màn hình. ‘Nói.’ ‘Lệnh chuyển giả 04:17 không được nhập từ phòng lưu trữ phụ. Nó được nhập từ một máy trạm bảo trì đã ngừng sử dụng trên giấy tờ. Vị trí đăng ký cuối cùng của máy đó là chiếu nghỉ tầng một cầu thang phía đông.’ Cán bộ trực bật ra một tiếng thở. Một bản tin sáng, một lệnh chuyển giả, một vệt sơn xanh trên vé cũ. Những thứ tưởng rời rạc bắt đầu đặt chân lên cùng một bậc thang.

Ngoài hành lang, điện thoại của ai đó reo lên liên tục. Bản tin nháp đã thành bản tin thật. Tiêu đề chạy qua các nhóm nội bộ nhanh hơn mọi thông báo chính thức: đội hình sự Thành Nam nghi che giấu biên bản trong vụ Chu Diệp. Minh không ra ngoài ngay. Cô ký xác nhận từng vật chứng vừa tách, yêu cầu niêm phong hộp hồ sơ cũ tại chỗ, rồi mới tháo găng tay. Quy trình không làm cô bớt giận. Nó chỉ giữ cơn giận khỏi làm việc thay cô.

Lâm Từ bước theo Minh ra cửa. ‘Nếu người đó dùng cầu thang phía đông, họ chọn đường không còn trong thói quen của nhân viên mới.’ Minh nói: ‘Người cũ, hoặc người được người cũ chỉ đường.’ ‘Và họ biết tin sáng sẽ ép chị rời phòng lưu trữ.’ Minh nhìn về cuối hành lang, nơi biển chỉ dẫn cầu thang phụ đã bạc màu. ‘Vậy ta đi trước khi họ kịp dọn.’

Cầu thang phía đông nằm sau một cửa chống cháy ít người dùng. Lớp sơn hiện tại màu xám, nhưng ở mép tay vịn, chỗ bị va đập lâu ngày, vẫn lộ ra một đường xanh cũ mỏng như vết bầm dưới da. Minh dừng lại ở chiếu nghỉ tầng một. Máy trạm bảo trì không còn ở đó, chỉ còn ổ điện trống, bụi hình chữ nhật trên tường và một cánh cửa kim loại dẫn ra bãi xe nội bộ. Trên mép khóa cửa có một vết xước mới, sáng bạc, quá sạch so với lớp sơn xung quanh.

Tống Nghi gửi ảnh camera cũ đúng lúc Minh cúi xuống. Khung hình mờ từ ba năm trước hiện ra trên điện thoại: cùng chiếu nghỉ, cùng tay vịn xanh, một bóng người đi xuống với tập hồ sơ kẹp sát ngực. Mặt bị góc camera cắt mất, nhưng bàn tay trái đeo một chiếc nhẫn trơn. Minh nhìn vết xước trên cửa hiện tại, rồi nhìn bóng người trong ảnh cũ. Tin sáng ngoài kia vẫn đang tự nhân bản. Còn trước mặt cô, một cánh cửa vừa bị mở bằng thứ gì đó không phải chìa khóa của sở.