Chương 33 - Chương 33: Nhóm Ba Mươi Ngày

Chương 33: Nhóm Ba Mươi Ngày

Email của Phan Nhật Minh nằm im trên màn hình như một mẩu giấy được nhét dưới cửa, mỏng nhưng đủ làm cả căn phòng đổi gió. Vy đọc lại dòng cuối: không mang Duy. Ba chữ ấy khiến buổi trưa của cô bỗng có hình dạng cụ thể hơn: có người biết Duy đã dính vào chuyện này, có người biết tiệm sửa đồ của Lục An, và có người muốn cô bước vào một cuộc hẹn mà nếu đi sai cách, cô có thể biến từ người bị lộ hồ sơ thành người bị dẫn đi bằng chính cơn sợ của mình. Lục An trả điện thoại cho cô, không hỏi ngay cô có đi hay không. Anh chỉ kéo hộp cơm lại gần hơn, như thể trước khi bàn đến thuật toán, dữ liệu hay cuộc hẹn lúc tám giờ, con người vẫn phải ăn để không suy luận bằng cái dạ dày rỗng.

Vy cắn một miếng trứng kho đã nguội. Cô hỏi: “Anh nghĩ sao?” An nhìn ra đường, nơi nắng trưa làm những tấm biển quảng cáo bạc màu như giấy phơi lâu. “Anh nghĩ người này biết nhiều hơn mức anh ta nên biết. Người biết nhiều như vậy mà gửi mail ngắn thế này thì hoặc rất cẩn thận, hoặc rất muốn mình tò mò thay anh ta.” Vy nuốt xuống, không rõ đang nuốt cơm hay một câu chửi đã lên đến cổ. “Tức là vẫn có khả năng bẫy.” An gật đầu. “Có. Nhưng nếu là bẫy thì cũng cho mình biết họ sợ điều gì. Còn nếu là thật, câu ‘nhiều người khác’ mới là phần quan trọng.”

Hai chữ nhiều người khiến Vy nhớ đến bình luận lạ dưới bài phản hồi của mình: ai từng vay đều biết cảm giác hồ sơ nằm trong tay quá nhiều người. Cô mở lại bài đăng. Bên dưới đã có thêm hàng trăm bình luận. Người mắng vẫn mắng rất đều, giống như được trả lương theo số lần dùng chữ “đạo đức giả”. Nhưng xen giữa đó là những câu khác: một cô gái kể từng bị nhân viên gọi điện cho đồng nghiệp dù chưa quá hạn; một sinh viên nói app vay đọc được danh bạ sau khi cô bấm đồng ý quá nhanh; một người mẹ trẻ hỏi nếu thông tin khoản vay bị gửi cho chồng cũ thì phải làm sao. Những câu chuyện xuất hiện rời rạc, ngập trong tiếng ồn, yếu đến mức chỉ cần một đợt troll mới là chìm mất.

Vy đặt đũa xuống. “Nếu em cứ trả lời từng người trong comment, em sẽ chết trước khi đến tám giờ.” Lục An liếc cô. “Chết vì đói hay vì tức?” “Cả hai. Nhưng tức có vẻ đắt hơn.” Câu đùa khô khốc giúp cô thở được. Cô mở sổ ghi chú, tạo một dòng mới rồi gõ: Nhóm Ba Mươi Ngày. Ban đầu, cô chỉ định lưu lại những người có trải nghiệm giống mình để sau này đối chiếu. Nhưng càng nhìn các bình luận bị đẩy trôi, cô càng hiểu nếu không có một chỗ tạm trú cho những câu chuyện ấy, chúng sẽ bị mạng xã hội nhai nát thành content, rồi bị nhổ ra thành vài câu kết luận rẻ tiền. Cô đã từng sống bằng cách biến đời mình thành hình ảnh. Bây giờ cô không muốn biến đời người khác thành nguyên liệu để mình sạch hơn.

“Em muốn lập nhóm,” Vy nói. “Không phải fan group. Một nhóm thử thách sống thật ba mươi ngày, không tiêu tiền bốc đồng, không vay để giữ hình ảnh, và nếu ai có trải nghiệm với app vay thì chia sẻ theo luật che thông tin.” An không phản đối ngay. “Em đang có bài bóc hồ sơ trên đầu, tiền phòng treo đến trưa mai, Duy chưa gửi đủ file, tám giờ có hẹn với một người lạ. Em muốn thêm quản trị cộng đồng vào danh sách những thứ có thể đổ lên người mình?” Vy nhìn màn hình. “Không muốn. Nhưng nếu em không tạo, những người kia sẽ bị kéo về lại bài của Tin Thành Phố. Ở đó, ai kể chuyện mình cũng sẽ bị hỏi: ‘Thế có nợ thật không?’ như thể nợ thật thì mất quyền được bảo vệ.”

An im lặng một lúc. Cuối cùng anh nói: “Nếu lập, phải có luật ngay từ đầu. Không đăng ảnh giấy tờ chưa che. Không nêu tên nhân viên khi chưa kiểm chứng. Không kêu gọi tấn công page hay công ty. Không xin chuyển khoản. Không nhận quảng cáo. Không để ai tư vấn vay trong nhóm. Và em không được hứa giúp pháp lý khi em không có khả năng.” Vy chớp mắt. “Anh có nhận ra anh vừa đồng ý bằng cách đọc điều khoản không?” “Anh chỉ ghét thảm họa được đặt tên là cộng đồng.” “Tên này nghe hơi dài, chắc không duyệt được.”

Cô bắt đầu viết mô tả nhóm. Mỗi câu đều phải cân như cân gạo cuối tháng. Cô muốn người khác thấy đây không phải nơi tẩy trắng cho cô, cũng không phải phiên tòa lưu động cho VayVui. Cô viết rằng nhóm dành cho những ai muốn thử ba mươi ngày không tiêu tiền bốc đồng, ghi lại nhu cầu thật, đổi kỹ năng lấy giá trị nếu có thể, và chia sẻ trải nghiệm vay tiêu dùng một cách an toàn. Mọi giấy tờ phải che tên, số hợp đồng, số điện thoại, địa chỉ; câu chuyện nào dùng làm nội dung công khai phải có sự đồng ý riêng. Khi gõ đến dòng “Nhóm này không khuyến khích trốn nợ, chỉ khuyến khích không để nợ biến mình thành hàng hóa”, Vy dừng lại lâu hơn bình thường. Câu ấy không bóng bẩy. Có lẽ vì vậy mà nó đúng.

Tạ Quỳnh gọi đến ngay khi nhóm vừa hiện nút tạo. Giọng cô bạn cùng phòng cũ không cần chào đã lao vào: “Mày bị sao vậy, tao thấy người ta tag tao dưới bài hồ sơ. Mày đang ở đâu? Có ăn chưa? Và trước khi mày trả lời, tao báo trước là tao đang ở công ty nên tao không thể chạy đi đánh nhau bằng ghế xoay.” Vy bật cười lần đầu tiên trong ngày, âm thanh ngắn đến mức gần như đau. Cô kể nhanh chuyện bài viết, email Nhật Minh và ý định lập nhóm. Quỳnh im vài giây rồi nói: “Tao không rành pháp lý, nhưng tao rành việc người đang hoảng hay bấm đồng ý lung tung. Cho tao làm quản trị viên. Tao sẽ duyệt bài theo luật mày gửi, và tao sẽ xóa thẳng mấy đứa vào xin thông tin vay.” Vy ngẩn ra. “Mày đang giận tao mà.” “Tao giận mày lâu rồi, đâu có nghĩa tao để người khác lột hồ sơ mày bán cân.”

Nhóm được tạo lúc mười hai giờ năm mươi bảy. Vy đăng bài ghim đầu tiên bằng tài khoản cá nhân vừa bị cả thành phố ảo lôi ra soi. Cô không trang điểm lại, không chọn ảnh đại diện dịu dàng hơn, không mở một câu truyền cảm hứng. Cô viết rằng cô từng sai khi quảng cáo sản phẩm vay mà không hiểu đủ hậu quả, đang chịu trách nhiệm cho phần sai đó, nhưng không ai vì từng vay, từng nợ, từng xấu hổ mà mất quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nếu ai muốn thử ba mươi ngày sống thật hơn với tiền của mình, hoặc cần kể một trải nghiệm liên quan vay tiêu dùng mà không bị biến thành trò cười, hãy đọc luật trước khi đăng.

Mười phút đầu, nhóm có ba mươi mốt người. Hai mươi phút sau, con số vượt một trăm. Vy chưa kịp thấy vui thì yêu cầu tham gia bắt đầu dồn dập. Có người trả lời câu hỏi kiểm duyệt nghiêm túc: “Tôi muốn học cách không vay để mua đồ review.” Có người viết: “Tôi không muốn mẹ biết tôi nợ.” Có người chỉ gõ: “Cho tôi vào, tôi có bằng chứng.” Cũng có người để trống, ảnh đại diện là xe sang và dòng tiểu sử “hỗ trợ tài chính trong ngày”. Quỳnh nhắn riêng: “Tao đã chặn bảy tài khoản cho vay, ba tài khoản bán data khách hàng, và một thằng hỏi mày còn độc thân không. Cộng đồng của mày mới sinh đã biết bò vào ổ điện.” Vy đọc mà vừa muốn cười vừa muốn úp mặt xuống bàn.

Cao trào nhỏ đến từ một bài chờ duyệt của tài khoản tên Linh Nhi. Bài chỉ có bốn câu, không ảnh: “Em vay lần đầu để mua điện thoại quay clip. Sau đó app khác gọi, nói biết em đã được duyệt nên giới thiệu gói mới. Em chưa từng đăng số điện thoại lên mạng. Có phải hồ sơ của em bị bán không?” Vy muốn bấm duyệt ngay. An giữ cổ tay cô lại, rất nhẹ. “Che tuổi, nhắc bạn ấy bỏ chi tiết nhận diện nếu có. Và phản hồi bằng câu hỏi an toàn trước, không kết luận.” Vy sửa bài theo đề nghị của Linh Nhi qua tin nhắn, thêm cảnh báo không đăng thông tin nhận diện, rồi mới duyệt. Bài vừa lên, hơn hai mươi bình luận xuất hiện trong vài phút. Người kể chuyện tương tự, người hỏi cách kiểm tra quyền truy cập danh bạ, người bảo Linh Nhi đừng vay thêm. Lần đầu tiên trong ngày, Vy thấy mạng xã hội không chỉ là cái chợ trước cơn mưa. Nếu có đủ luật và đủ người giữ cửa, nó cũng có thể là một mái hiên tạm.

Niềm hy vọng ấy tồn tại được mười bảy phút. Sau đó, nhóm bị spam. Không phải spam thô kiểu “vay tiền đây” dễ xóa, mà là những bài viết giả lời khuyên: “Không tiêu tiền không có nghĩa là chịu khổ, hãy dùng khoản ứng trước thông minh để đầu tư cho bản thân”; “Nợ xấu không đáng sợ, đáng sợ là bỏ lỡ cơ hội làm đẹp hồ sơ”; “Sống đẹp tỉnh táo, vay đúng lúc, trả đúng hạn.” Những câu chữ bóng mượt ấy quen đến mức Vy thấy lạnh sau gáy. Nó giống bản sao sạch sẽ của những caption cô từng đọc trước khi nhận job VayVui, chỉ thay màu nền và đổi vài từ cho hợp không khí. Quỳnh xóa một bài, bài khác lại trồi lên. An mở danh sách tài khoản, mặt tối hẳn. “Nhiều nick mới tạo cùng ngày. Ảnh đại diện khác nhau, bio khác nhau, nhưng câu chữ cùng một khuôn.”

Vy nhìn đồng hồ. Bảy giờ mười ba. Còn chưa đầy một tiếng đến cuộc hẹn với Phan Nhật Minh, nhóm mới lập đã bị ai đó thả quảng cáo vay vào như rắc muối lên vết thương. Điện thoại rung thêm một lần. Không phải email của Nhật Minh, cũng không phải Duy. Đó là thông báo từ Tin Thành Phố: họ vừa đăng bài cập nhật mới, tiêu đề chỉ một dòng mà đủ làm Vy lạnh tay: “Sau khi bị bóc hồ sơ, Mai Hạ Vy lập nhóm kéo người vay về phía mình.” Bên dưới, trong nhóm Ba Mươi Ngày, một tài khoản lạ vừa bình luận dưới bài của Linh Nhi: “Đừng nghe mấy người thất bại dạy quản lý tiền. Muốn thoát kẹt thì inbox, giải ngân trong 15 phút.” Vy ngẩng lên nhìn An. Trước tám giờ tối, cuộc chiến đã tự tìm đến cửa tiệm của anh.