Chương 18 - Chương 18: Video Đã Ẩn

Thông báo đầu tiên chỉ là một dấu tim vỡ đặt dưới clip cũ. Thông báo thứ hai là một câu chửi có vần, rất tiếc là khá sáng tạo. Đến thông báo thứ mười bảy, điện thoại của Vy rung như một con côn trùng mắc kẹt trong lòng bàn tay, còn khuôn mặt cô trong video quảng cáo VayVui năm ngoái vẫn cười mềm mại trên màn hình, sạch sẽ đến mức làm người hiện tại muốn xin lỗi cả chiếc áo trắng ấy. Cô đứng sau quầy cơm bà Sáu, tay còn cầm khăn lau bàn, trước mặt là caption vừa được chia sẻ lại: ‘Người dạy chúng ta không tiêu tiền từng dạy người khác đi vay.’ Thành phố không miễn phí, nhưng cư dân mạng thì rất hào phóng trong việc phát phiếu phán xét.

Vy bấm vào bài đăng. Tài khoản đào clip mới lập ba ngày trước, ảnh đại diện là một mảng màu xám, tên người dùng ghép những ký tự vô nghĩa như thể chủ nhân quá bận ném đá để nghĩ tên tử tế. Clip dài ba mươi tám giây. Trong đó, Vy của năm ngoái ngồi ở một quán cà phê có tường trắng và cây giả, tay cầm điện thoại, giọng sáng hơn bây giờ vài tầng ánh sáng: ‘Đôi khi, chỉ cần một khoản vay nhỏ là bạn có thể nhẹ đầu hơn rất nhiều.’ Cô nhớ rất rõ ngày quay đó. Thù lao một triệu hai, thanh toán sau bảy ngày, kịch bản do phía nhãn hàng duyệt, điều khoản không được nói trải nghiệm tiêu cực trong vòng ba tháng. Khi ấy cô chưa nghĩ chữ ‘nhẹ đầu’ có thể biến thành một viên đá rơi thẳng xuống ngực người khác.

Bên dưới bài đăng, bình luận chạy nhanh hơn khả năng cô đọc. Có người viết: ‘Ra là thử thách không tiêu tiền để tẩy trắng thôi à?’ Có người đào cả những ảnh brunch cũ, ghép cùng câu slogan vay nhỏ. Có người nói cô là nạn nhân của chính thứ mình từng quảng cáo, nghe cũng đau nhưng ít nhất còn giống một câu có não. Và vẫn có vài người hỏi: ‘Clip này từ đâu ra? Sao đúng lúc chị ấy từ chối deal thì bị tung?’ Những câu hỏi ấy nhỏ, chìm giữa tiếng ồn, nhưng Vy nhìn thấy. Cô chụp màn hình từng cụm bình luận, lưu link bài đăng, lưu thời gian. Xấu hổ không miễn cho cô khỏi việc làm bằng chứng.

Mẹ Hồng Liên đứng cạnh bàn số ba, tay cầm đôi đũa chưa kịp đặt xuống. Bà đã nghe tiếng điện thoại rung liên tục, đã nhìn thấy mặt con gái trắng bệch đi theo một cách không phải thiếu ngủ thông thường. ‘Có chuyện gì nữa hả con?’ bà hỏi, giọng nhỏ hơn buổi sáng. Vy muốn tắt màn hình. Cô muốn nói chỉ là mạng chửi vặt, mẹ đừng xem, mẹ ăn cơm đi. Nhưng ngày hôm nay hình như được thiết kế để mọi lời nói dối cũ của cô hết hạn sử dụng cùng một lúc. Cô đưa điện thoại cho mẹ, không dám nhìn bà khi clip bắt đầu phát.

Giọng của Vy cũ vang lên giữa quán cơm bình dân, lạc lõng đến buồn cười. ‘Một khoản vay nhỏ…’ Bà Sáu đang múc canh bỗng dừng tay. Hai vị khách trẻ ở bàn gần cửa liếc sang rồi giả vờ nhìn xuống đĩa rau muống, lịch sự kiểu người thành phố: không nhìn thẳng nhưng nghe đủ. Mẹ Hồng Liên xem hết clip, rồi xem caption. Mặt bà không giận ngay. Chính điều đó làm Vy đau hơn. Giận còn có hình dạng. Còn sự thất vọng thì giống nước, chảy vào mọi kẽ hở.

‘Con từng quảng cáo cái app con đang nợ?’ mẹ cô hỏi.

Vy gật đầu. ‘Dạ.’ Từ đó rơi xuống nền gạch, nhỏ và xấu xí.

‘Con biết nó nguy hiểm không?’

‘Khi nhận job, con không biết đủ. Sau đó… con biết nhiều hơn, nhưng con giấu. Con ẩn video rồi tự coi như nó chưa từng tồn tại.’ Vy nghe giọng mình khô khốc. Cô không thêm ‘con cũng là nạn nhân’ vào sau câu đó, dù phần hèn trong cô rất muốn. Đúng là cô bị kẹt trong phí phạt, bị nhắm quảng cáo, bị dồn bằng hợp đồng. Nhưng trước khi bị dồn, cô từng đứng ở phía ánh sáng đẹp, cười và bảo người khác vay đi cho nhẹ đầu. Một lời xin lỗi không thể bắt đầu bằng việc chọn phần mình ít xấu nhất.

Mẹ Hồng Liên đặt điện thoại xuống bàn. Bà nhìn cô thật lâu, cái nhìn đi qua lớp make-up cũ, qua các bức ảnh sống đẹp, qua cả đứa con gái đang run tay sau quầy cơm. ‘Mẹ không hiểu hết mấy chuyện trên mạng,’ bà nói chậm, ‘nhưng mẹ hiểu một người nói sai thì phải nói lại cho đúng. Đừng để người khác nói thay con hết.’

Vy tưởng mẹ sẽ mắng. Cô đã chuẩn bị sẵn tư thế cúi đầu, chuẩn bị sẵn câu ‘con biết lỗi rồi’ rẻ tiền như mã giảm giá. Nhưng mẹ chỉ nói vậy, giản dị đến mức tàn nhẫn. Nói lại cho đúng. Không phải xóa clip. Không phải khóc để được thương. Không phải nhận sáu triệu rồi im. Nói lại cho đúng, trong khi nợ vẫn quá hạn và chủ nhà vẫn hẹn sáu giờ.

Điện thoại lại rung. Tin nhắn từ Lục An hiện lên: ‘Em thấy bài đăng chưa?’ Vy nhìn dòng chữ ấy như nhìn một cánh cửa vừa hé vừa có thể đóng sập. Cô gõ: ‘Thấy rồi. Clip là thật. Em từng nhận quảng cáo VayVui.’ Cô dừng một nhịp, rồi thêm: ‘Em đang kiểm tra nguồn đăng. Em sẽ không phủ nhận.’ Tin nhắn gửi đi xong, không có dấu trả lời ngay. Ba chấm không hiện. Sự im lặng của một người nguyên tắc luôn nặng hơn tiếng chửi của một nghìn tài khoản rảnh tay.

Bà Sáu đặt bát canh xuống trước mặt Vy mạnh hơn bình thường một chút. ‘Ăn.’

‘Con không nuốt nổi.’

‘Nuốt không nổi thì nhai kỹ. Người đói hay phát biểu ngu.’ Bà Sáu nói xong quay đi tính tiền cho khách, để lại cho Vy một bát canh rau và một bài học tài chính đời thường: khi danh dự bốc cháy, dạ dày vẫn không được nghỉ việc.

Vy húp hai muỗng canh, nóng đến bỏng lưỡi, rồi mở thư mục bằng chứng. Cô không thể sửa quá khứ trong một buổi trưa, nhưng ít nhất có thể chứng minh hiện tại không hoàn toàn mù. Clip quảng cáo gốc trên tài khoản của cô đã được ẩn từ tháng trước, sau khi cô bắt đầu bị nhắc nợ dồn dập và nhận ra câu chữ cũ bẩn hơn mình tưởng. Chỉ người từng lưu lại, hoặc phía có file gốc, mới đăng lại được bản rõ nét không dính logo nền tảng. Bản đang lan có chất lượng cao, âm thanh sạch, không phải quay màn hình. Vy phóng to góc dưới. Ở giây thứ ba mươi sáu, có một khung đen rất ngắn trước outro, trên đó lướt qua mã file nội bộ: VV_KOL_Q3_MHV_FINAL_02. Cái tên MHV làm cô lạnh gáy. Mai Hạ Vy. Final 02. Đây không phải clip một cư dân mạng tình cờ đào từ quá khứ. Đây là bản xuất từ kho chiến dịch.

Cô chụp lại khung hình, lưu riêng, rồi tìm email cũ. Hộp thư hiện lên như một căn phòng lâu ngày không dọn, đầy hóa đơn, job nhỏ, những câu ‘chị ơi thanh toán giúp em’ và cả sự tự tin rẻ tiền. Cuối cùng cô thấy chuỗi mail năm ngoái: agency trung gian, brief VayVui, người duyệt cuối cùng CC trong một email bị cô bỏ qua. Tên đó nằm ngay dòng cuối: Khai Trinh, Brand Communications. Trịnh Khải không ký trực tiếp, nhưng dấu vân tay của một chiến dịch đôi khi không nằm ở chữ ký; nó nằm ở việc cùng một người biết cô từng đồng ý, biết video đã ẩn, và biết tung ra đúng lúc nào thì cô đau nhất.

Bên ngoài, quán cơm bắt đầu qua giờ cao điểm. Mẹ Hồng Liên lặng lẽ phụ bà Sáu gom khay, vụng về đến mức làm đổ một ít nước canh ra bàn. Vy định chạy tới lau, nhưng mẹ đã tự lấy khăn. Cảnh ấy nhỏ thôi, vậy mà làm cô suýt khóc: mẹ cô, người lên thành phố để cứu con bằng ít tiền giấu trong túi vải, đang học cách đứng cạnh đống lộn xộn của con mà không lập tức dọn thay. Có lẽ thương cũng cần tập, giống như sống thật cần tập, mỗi lần tập đều rất quê.

Vy mở camera trước. Mặt cô trong màn hình xanh xao, mắt đỏ, tóc rối, hoàn toàn không có giá trị quảng cáo nào trừ quảng cáo thuốc nhỏ mắt. Cô muốn quay ngay một video xin lỗi, nhưng ngón tay dừng ở nút ghi. Chương này của đời cô không được phép giải quyết bằng một đoạn khóc ba mươi giây. Nếu cô nói quá sớm, cô sẽ lại nói để thoát đau, không phải để chịu trách nhiệm. Cô tắt camera, mở note và viết gạch đầu dòng: xác nhận clip là thật; giải thích bối cảnh nhưng không đổ lỗi; công khai thù lao; nói rõ hiện tại đang nợ chính app đó; xin lỗi người từng tin quảng cáo; hứa đưa bằng chứng về việc clip bị tung từ bản nội bộ sau khi che thông tin cá nhân. Viết đến dòng ‘xin lỗi’, cô phải dừng lại rất lâu. Hai chữ ấy nhìn đơn giản, nhưng phía sau nó là rất nhiều tiền cô từng cầm và rất nhiều người có thể đã tin.

Đúng lúc đó, Lục An trả lời: ‘Tôi đang ở tiệm. Mang điện thoại qua đây trước khi đăng gì. Tôi muốn xem bản gốc và mã file.’ Không có an ủi. Không có ‘không sao đâu’. Cũng không có dấu chấm than. Vy đọc tin nhắn hai lần, lồng ngực vừa nhẹ đi vừa thắt lại. Anh không nói tin cô. Anh chỉ nói muốn xem bằng chứng. Với người đang bị quá khứ tát giữa mặt, một câu như vậy vẫn hơn im lặng.

Vy cầm túi vải đựng ít giấy tờ còn lại, quay sang mẹ. ‘Con phải qua tiệm Lục An một lát. Chiều con vẫn gặp chủ nhà. Mẹ ở đây với bà Sáu được không?’ Mẹ Hồng Liên nhìn cô, rồi nhìn bát canh còn nửa. ‘Đi thì đi. Nhưng đừng bỏ bữa tối.’ Bà ngập ngừng, sau đó nói thêm, giọng nhỏ: ‘Và đừng nói dối nữa. Mẹ chịu được con sai, chịu không nổi con biến mất trong mấy câu nói dối.’

Vy gật đầu. Câu đó đi theo cô ra khỏi quán, nặng hơn cái túi rỗng trên vai. Ngoài nắng, điện thoại lại rung. Bài đăng đã vượt mười nghìn lượt chia sẻ. Một tài khoản khác vừa ghim bình luận mới: ‘Tag Lục An vào đi, để anh sửa đồ cũ xem có sửa nổi đạo đức cũ không.’ Vy đứng khựng lại trước cửa tiệm sửa. Qua lớp kính, cô thấy Lục An đang cầm điện thoại, khuôn mặt rất yên, rất lạnh, và trên màn hình của anh chính là video cô đã từng ẩn.