Chương 21: Camera Hành Lang

Minh không rời khỏi cổng trường ngay sau tin nhắn đó. Anh đứng thêm vài phút dưới gốc bằng lăng, nhìn mắt camera nhỏ ở góc hành lang khu B cho đến khi tiếng trống tiết một tắt hẳn. Một thiết bị màu đen, treo cao hơn đầu người lớn, bình thường đến mức suốt mấy năm đưa đón Nhiên anh chưa từng để ý. Vậy mà bây giờ, trong cái im lặng của nó, Minh thấy có cả một câu hỏi chưa ai chịu trả lời. Anh không bước vào trường. Nếu hỏi bằng miệng lúc này, câu hỏi sẽ bị nuốt mất. Anh mở ghi chú, chụp lại vị trí camera từ bên ngoài hàng rào, rồi nhắn cho Mai Phương: “Tôi sẽ về soạn yêu cầu. Cần ghi những mục nào?”

Phương gọi lại sau chưa đầy một phút. “Anh ghi rõ ngày giờ xảy ra việc của Nhiên, vị trí hành lang khu B, gần phòng thiết bị và cầu thang bên hông. Yêu cầu bảo toàn dữ liệu camera, trích xuất bản sao, lập biên bản người trích xuất, thiết bị lưu trữ, thời điểm trích xuất. Nếu họ nói lỗi, yêu cầu sổ bảo trì, phiếu báo lỗi, người phụ trách kỹ thuật và thời gian lỗi bắt đầu, kết thúc.” Cô dặn thêm: “Đừng dùng câu ‘tôi nghe nói’. Mình chỉ yêu cầu theo quyền phụ huynh.” Minh đáp “ừ”. Mắt camera trong ảnh chỉ là một chấm đen nhỏ, nhưng anh thấy nó không biết nói dối vì sợ mất thành tích.

Về đến nhà, Hạnh đang dọn bữa sáng. Nhiên ngồi ở bàn ăn, tay cầm muỗng khuấy bát cháo đã nguội một nửa. Con bé ngẩng lên khi nghe tiếng cửa, ánh mắt lướt qua mặt Minh nhanh như muốn đo xem hôm nay có thêm chuyện xấu không. Minh đặt túi bánh mì lên bàn. “Ba mua thêm ổ trứng cho con.” Hạnh nhìn anh, không hỏi trước mặt con. Minh kéo ghế ngồi xuống, cố giữ giọng bình thường. “Hôm nay con cứ học online bài cô gửi trước. Chuyện ở trường, ba mẹ đang hỏi những phần người lớn phải trả lời. Con không phải nhớ thêm gì nếu con chưa muốn.”

Muỗng trong tay Nhiên khựng lại. “Lại hỏi trường hả ba?” Minh nhìn con. “Ừ. Nhưng ba hỏi giấy tờ, camera, thời gian. Không hỏi con.” Mắt Nhiên đỏ lên rồi cụp xuống. “Nếu có camera thì… có phải mọi người sẽ xem lại con đứng ở đó không?” Minh nghẹn một nhịp. “Chỉ người có trách nhiệm mới được xem, và ba sẽ yêu cầu ghi rõ ai xem, xem lúc nào. Ba không để chuyện của con bị chuyền tay như mấy cái video kia.” Nhiên không đáp, nhưng kéo bát cháo lại gần hơn, ăn thêm một muỗng. Với Minh, một muỗng cháo lúc ấy cũng giống một chữ ký nhỏ của niềm tin.

Chín giờ mười, bản yêu cầu đầu tiên được gửi qua email cho nhà trường, đồng thời in ra hai bản. Minh không quen viết những câu dài, nên mỗi dòng anh đều đọc lại nhiều lần. “Kính đề nghị nhà trường bảo toàn và trích xuất dữ liệu camera hành lang khu B trong khung thời gian…” “Trường hợp dữ liệu không thể trích xuất, kính đề nghị phản hồi bằng văn bản, nêu rõ lý do kỹ thuật, thời điểm phát sinh lỗi, hồ sơ bảo trì liên quan và cá nhân phụ trách.” Những chữ ấy không có tiếng quát, không có lời đe dọa, nhưng khi nằm trên giấy trắng, chúng cứng hơn rất nhiều so với cơn giận trong đầu anh.

Mai Phương sửa vài chỗ qua điện thoại, bắt anh đổi “có dấu hiệu che giấu” thành “cần được làm rõ”, đổi “camera không thể tự nhiên hỏng” thành “đề nghị cung cấp căn cứ kỹ thuật”. Phương nói: “Anh đang xây đường cho chứng cứ đi, không phải viết cho hả giận.” Minh khó chịu nhưng vẫn sửa. Muốn biết ai nói dối, phải để từng con số, từng biên bản tự đứng lên.

Mười giờ ba mươi, điện thoại Minh reo. Một cô nhân viên hành chính nói rất lịch sự rằng nhà trường đã nhận email, nhưng dữ liệu camera khu B “theo kiểm tra sơ bộ” không thể trích xuất vì hệ thống gặp lỗi trong ngày liên quan. Minh không ngắt lời. Anh lấy bút, ghi từng chữ lên mặt sau tờ nháp. Khi cô dừng, anh hỏi: “Lỗi từ mấy giờ đến mấy giờ, chị có thể cho tôi biết không?” Đầu dây bên kia im một nhịp. “Dạ, cái này bộ phận kỹ thuật đang tổng hợp.” Minh hỏi tiếp: “Vậy hiện tại trường có sổ bảo trì hoặc phiếu báo lỗi của ngày hôm đó không?” Lần này tiếng lật giấy vang lên rất khẽ, rồi cô đáp: “Dạ, những hồ sơ nội bộ này có thể không tiện cung cấp ngay. Nhà trường sẽ phản hồi chung trong buổi làm việc.”

“Chị giúp tôi ghi nhận là tôi đề nghị phản hồi bằng văn bản,” Minh nói. “Và tôi sẽ đến nộp bản giấy để xin xác nhận đã nhận.” Cô nhân viên đổi giọng mềm hơn: “Anh Minh, thật ra nhà trường rất hiểu tâm lý phụ huynh. Nhưng chuyện camera đôi khi lỗi kỹ thuật, nếu mình cứ tập trung vào đó thì bé Nhiên sẽ thêm áp lực…” Minh đặt bút xuống. Anh nghe lại câu của thầy Lợi ở cổng phụ, câu của người phụ huynh cũ, câu của những người lớn luôn đặt đứa trẻ ra trước làm tấm chắn cho sự tiện lợi của mình. “Chị cứ ghi nhận giúp tôi,” anh nói chậm. “Áp lực của con tôi không đến từ việc người lớn hỏi đúng quy trình. Áp lực của con tôi đến từ việc người lớn nói không rõ ràng.” Rồi cô nói sẽ báo lại.

Đầu giờ chiều, Minh đến trường với hai bản yêu cầu kẹp trong bìa nhựa trong. Cổng chính nắng gắt, bảng tên trường sáng bóng như chưa từng có chuyện gì bẩn được giấu phía sau. Bảo vệ hỏi anh có hẹn không. Minh nói anh đến nộp văn bản cho phòng hành chính, giọng bình thường, tay cầm sẵn căn cước và thẻ phụ huynh. Ông bảo vệ gọi bộ đàm, rồi cho anh vào.

Phòng hành chính lạnh hơn bên ngoài nhiều, mùi giấy in và nước lau sàn trộn với nhau thành một thứ sạch sẽ hơi ngột. Sau quầy, cô nhân viên lúc sáng nhận ra Minh ngay. Cô liếc nhanh về phía phòng trong, rồi đưa tay nhận văn bản. “Anh để lại, nhà trường sẽ xem xét.” Minh đặt thêm bản thứ hai lên quầy. “Nhờ chị đóng dấu hoặc ký nhận ngày giờ vào bản này giúp tôi.” Cô khựng lại. “Việc này… thường phụ huynh chỉ gửi email là được.” Minh đáp: “Email tôi đã gửi. Bản giấy để tránh thất lạc.” Anh không lên giọng. Anh chỉ đứng đó, như một cái đinh đã đóng xuống đúng chỗ.

Cánh cửa phòng trong mở ra. Thầy Lợi bước ra cùng một người đàn ông đeo bảng tên phó hiệu trưởng. “Anh Minh, tôi nghe nói anh yêu cầu camera.” Người đàn ông bên cạnh nói tiếp: “Nhà trường đã kiểm tra sơ bộ. Hệ thống camera khu B ngày hôm đó có lỗi ghi hình cục bộ. Chúng tôi rất tiếc, nhưng không có dữ liệu phù hợp để cung cấp.” Minh hỏi: “Lỗi cục bộ ở camera nào, trong khoảng thời gian nào ạ?” Người đàn ông chỉnh lại kính. “Bộ phận kỹ thuật sẽ tổng hợp.” Minh hỏi tiếp: “Vậy tôi có thể nhận bản sao phiếu báo lỗi hoặc lịch bảo trì của ngày đó không?” Thầy Lợi chen vào, giọng mềm: “Những hồ sơ kỹ thuật nội bộ không phải lúc nào cũng có thể đưa ra ngoài. Quan trọng hơn, mình cần nghĩ đến cảm xúc của Nhiên.”

Minh nhìn thầy rất lâu. Trong đầu anh hiện lên Nhiên sáng nay hỏi liệu mọi người có xem lại con đứng ở đó không. Con bé không sợ sự thật. Con bé sợ sự thật bị người khác cầm lên rồi biến thành trò xem. “Tôi đang nghĩ đến cảm xúc của con tôi,” Minh nói. “Nên tôi mới yêu cầu ai xem, xem gì, lưu ở đâu đều phải có biên bản.” Phòng hành chính im xuống. Một cô nhân viên khác đang xếp hồ sơ phía tủ sắt dừng tay rất khẽ. Minh thấy điều đó qua khóe mắt, nhưng không quay sang. Anh đặt ngón tay lên bản yêu cầu. “Nếu camera lỗi, xin nhà trường phản hồi bằng văn bản. Nếu hồ sơ bảo trì là nội bộ, xin ghi rõ căn cứ không cung cấp. Tôi cần một xác nhận đã nhận yêu cầu hôm nay.”

Người phó hiệu trưởng không còn cười. Ông nhìn cô nhân viên sau quầy. Cô ấy cầm con dấu lên, ngập ngừng một chút rồi đóng xuống bản của Minh. Tiếng dấu chạm giấy vang khô, nhỏ, nhưng với Minh, nó rõ hơn mọi lời hứa miệng từ đầu vụ đến giờ. Anh nhận lại bản có ngày giờ, kẹp vào bìa nhựa. Thầy Lợi tiễn anh ra đến cửa, vẫn giữ giọng ôn hòa: “Tôi mong gia đình đừng để sự việc đi quá xa.” Minh dừng lại, quay đầu. “Tôi cũng mong nhà trường đừng để sự việc bị kéo sai hướng.” Rồi anh bước ra hành lang.

Khu hành chính nối với khu B bằng một lối đi lát gạch xám. Minh không được phép rẽ qua đó, nhưng từ đầu hành lang anh vẫn nhìn thấy camera treo ở góc trần, dây dẫn đi vào hộp kỹ thuật sơn trắng. Bên dưới hộp có một tem bảo trì nhỏ, mép hơi bong. Anh không tiến lại gần. Anh chỉ ghi vào đầu: hộp kỹ thuật, tem bảo trì, vị trí nhìn được cầu thang bên hông. Đi được vài bước, sau lưng anh có tiếng gọi rất khẽ: “Anh Minh.”

Anh quay lại. Cô nhân viên vừa xếp hồ sơ đứng gần máy nước, tay cầm một tập giấy photo như có việc đi ngang. Mặt cô bình thường đến mức nếu có người nhìn, họ sẽ chỉ thấy một cuộc trao đổi lặt vặt. Cô không đưa gì cho anh. Chỉ nói thật nhanh, giọng thấp: “Anh xin văn bản là đúng. Đừng để họ trả lời miệng.” Minh giữ nguyên vẻ mặt. “Cảm ơn chị.” Cô nhìn về phía phòng hành chính, môi mím lại. “Camera khu B hôm đó không hỏng cả buổi. Buổi trưa còn trích được đoạn va quẹt xe ở cổng sau để báo bảo vệ.” Tim Minh đập mạnh một nhịp. Anh chưa kịp hỏi tên, cô đã lùi nửa bước. “Tôi chưa nói gì với anh. Anh hỏi lịch bảo trì. Hỏi tên người trích xuất.”

Cô quay đi trước khi Minh đáp. Hành lang lại trở về âm thanh bình thường của một ngôi trường: tiếng giày học sinh trên cầu thang, tiếng chuông báo hết tiết, tiếng giáo viên gọi nhau qua cửa lớp. Minh đứng yên vài giây, tay siết chặt bìa nhựa có dấu nhận của trường. Anh chưa có file camera. Anh chưa có tên người nhân viên. Anh chỉ có một vết nứt nhỏ trong câu “hệ thống lỗi”. Minh bước ra khỏi cổng trường, gửi cho Mai Phương ảnh bản yêu cầu đã đóng dấu và gõ thêm: “Có người nói camera không hề hỏng cả buổi.” Khi bấm gửi, anh nhìn lại dãy nhà khu B. Mắt camera vẫn im lặng trên cao, nhưng lần này, sự im lặng ấy không còn đứng về phía nhà trường nữa.