Chương 8: Đứa Trẻ Biết Tính Lương

Chương 8: Đứa Trẻ Biết Tính Lương

“Ta muốn gặp tổ phụ.”

Câu ấy vừa rơi xuống, tiếng mưa ngoài mái từ đường như dày thêm một lớp. Trong sân không ai nói ngay. Quản sự áo nâu nhìn ta như nhìn một đốm lửa nhỏ cạnh đống củi khô, còn Trịnh quản kho nhìn ta như chỉ hận không thể nhét câu vừa rồi trở lại cổ họng ta.

“Tam công tử,” hắn chậm rãi nói, “lão gia chủ bận việc lớn. Chỉ vì hai câu hạ nhân nói bậy mà kinh động người, chẳng phải quá coi nhẹ gia quy sao?”

Ta vịn mép bàn, đầu ngón tay lạnh đến gần như không còn cảm giác. Vụn bánh quế dính vào vệt mực bên cạnh. Một đứa trẻ bệnh yếu càng nói nhiều càng giống cố ý gây chuyện, vì vậy ta chỉ nhìn quản sự áo nâu, khàn giọng nói: “Nếu chuyện nhỏ, gặp tổ phụ càng dễ nói rõ. Nếu chuyện lớn, giấu mới là coi nhẹ gia quy.”

Tạ Vân Chi đứng dưới mái hiên khẽ chớp mắt. Nàng không chen vào, nhưng bàn tay giấu trong tay áo hơi siết lại. A Bình chưa về, hạ nhân báo tin vẫn quỳ dưới mưa. Ta cần có người nghe thấy trước khi cái đúng sai bị đè thành một câu “trẻ con gây loạn”.

Quản sự áo nâu cuối cùng quay sang người hầu bên cạnh. “Đến viện chính thưa lại. Nói Kho Tây có bao nhẹ bất thường, tam công tử xin gặp lão gia chủ.” Hắn dừng một nhịp, lại bổ sung, “Nói nguyên văn.”

Sắc mặt Trịnh quản kho càng khó coi. Nhưng quản sự đã đẩy việc lên trên, hắn không tiện ngăn nữa. Ta ngồi trở lại ghế, hơi thở nặng và nóng. Từ đường vốn lạnh, hôm nay mưa xuống càng ẩm, mà lưng ta lại rịn mồ hôi.

Tiếng gậy trúc gõ xuống nền đá từ hành lang truyền đến. Không nhanh, không chậm, mỗi tiếng đều khiến người trong sân tự động cúi đầu. Lục Sùng đi vào trong màn mưa mỏng, áo ngoài màu xám sẫm, sau lưng có lão bộc che ô.

“Hoài Tranh muốn gặp ta?” Ông nhìn ta qua cánh cửa gian chứa, giọng không cao.

Ta đứng dậy hành lễ. Đầu vừa cúi xuống, trước mắt đã tối đi một thoáng. Ta kịp chống tay lên cạnh bàn nên không ngã, nhưng động tác ấy vẫn khiến Tạ Vân Chi bước lên nửa bước. Nàng vừa bước, quản sự áo nâu liền nhìn sang. Vân Chi lập tức thu chân lại: “Ta chỉ xem người bệnh có cần đỡ không.”

Lục Sùng liếc nàng một cái. “Tạ gia cô nương vẫn ở đây?”

Vân Chi cúi đầu rất ngoan. “Mưa lớn, đường trơn. Lục gia chưa đuổi, tiểu nữ không dám tự tiện chạy.” Nàng nói xong còn khẽ ho một tiếng, dáng vẻ vô tội đến mức ta bỗng thấy cổ họng bớt nghẹn một chút.

Lục Sùng không tiếp tục hỏi nàng, chỉ nhìn về phía Trịnh quản kho. “Kho Tây thế nào?”

Trịnh quản kho lập tức quỳ xuống. “Bẩm lão gia chủ, mái góc bắc thấm nước, vài bao sát tường bị ẩm. Hạ nhân không hiểu việc kho, thấy mốc liền nói quá. Tiểu nhân vốn định xử lý ngay, không ngờ tin truyền đến từ đường, càng truyền càng loạn.”

“Bao nhẹ bất thường cũng là nói quá?”

“Bao dưới đáy bị nén lâu ngày, sờ vào khác bao mới là chuyện thường. Nếu chưa cân, không thể kết luận.”

Đó là một câu rất khôn. Chưa cân thì không thể kết luận, nhưng nếu để hắn được cân, thứ kết luận kia chưa chắc còn là thứ vừa được thấy trong kho. Ta đợi Lục Sùng nhìn lại mình mới mở miệng. “Tổ phụ, không cần kết luận ngay. Chỉ cần trước khi cân, đừng cho người chọn bao.”

Trong sân yên một chút. Lục Sùng chống gậy đứng trước hiên, mưa phía sau ông rơi thành một tấm rèm mỏng. “Nói tiếp.”

Ta biết hai chữ ấy đã là một khe cửa. “Kho Tây muốn biết có thiếu lương hay không, không thể chỉ xem một hai bao. Phải tính trước sổ nói còn bao nhiêu, rồi mới xem kho thật còn bao nhiêu. Tồn đầu kỳ cộng nhập kho, trừ xuất kho, trừ hao hụt được phép, chính là số đáng còn.”

Quản sự áo nâu nhíu mày, không phải vì không hiểu, mà vì hiểu quá nhanh nên bất ngờ. Trịnh quản kho ngẩng phắt đầu. “Tam công tử nói nghe dễ. Kho lương đâu phải bài học vỡ lòng. Lương có ẩm khô, có sàng sẩy, có hao tự nhiên, có xuất nhập lẻ tẻ. Một đứa trẻ ngồi trong từ đường vài ngày, sao biết tính?”

Ta nhìn hắn, đáp rất nhẹ: “Vì đói nên biết lương quý. Vì không được ra ngoài nên chỉ có thể xem sổ.”

Câu này vừa nói ra, sắc mặt vài người trong sân thoáng đổi. Nói mình xem sổ là nguy hiểm, nhưng nói mình bị đói lại càng nguy hiểm cho người đã để ta đói. Tạ Vân Chi cúi đầu nhìn mũi giày, khóe môi mím chặt. Nàng không cười. Có lẽ nàng nhớ nửa miếng bánh quế nguội trên bàn ta.

Lục Sùng nhìn ta rất lâu. “Ngươi xem được những gì?”

Ta chỉ vào đĩa mẻ trên bàn. “Xin tổ phụ cho người lấy một ít tro bếp hoặc cát khô. Con không có bàn tính, chỉ có thể mượn mặt bàn tính tạm.”

Trịnh quản kho như muốn phản bác, nhưng Lục Sùng đã giơ tay. Rất nhanh có hạ nhân mang đến một chén cát khô dùng chèn lư hương. Ta dùng đầu ngón tay kéo cát thành bốn hàng: tồn, nhập, xuất, số còn. Thứ ta muốn không phải dạy họ đếm, mà là buộc mọi người cùng nhìn một cách đếm không thể lén nhét vào tay áo.

“Trong sổ cũ con thấy Kho Tây đầu tháng ba còn bốn trăm mười hai thạch ba đấu.” Ta kéo một vạch. “Sau đó nhập lương mới từ Bắc điền một trăm tám mươi thạch. Ba tháng gần đây xuất cho bếp lớn, tế điền và tiền công hạ nhân tổng cộng chín mươi sáu thạch năm đấu. Vậy đáng còn bốn trăm chín mươi lăm thạch tám đấu. Sổ cuối tháng sáu ghi còn bốn trăm chín mươi ba thạch tám đấu. Hao đúng hai thạch.”

Quản sự áo nâu nhìn những vạch cát trên bàn, sắc mặt dần nghiêm. Hai thạch không phải không thể hao. Đẹp là ở chữ “đúng”. Lương nhập kho có khô ẩm khác nhau, bao cũ có thể rách nhỏ, mưa có thể thấm một vách. Một cái kho cũ mà hao tròn đến mức viết lên giấy rất dễ nhìn, thường không chứng minh người sạch, chỉ chứng minh người ghi sổ rất yêu sạch.

Trịnh quản kho cười gượng. “Tam công tử nhớ lẫn rồi. Sổ kho nhiều mục, số lẻ càng nhiều, không phải đọc qua một lần là tính được.”

“Vậy đem sổ đến đối.” Ta đáp.

Chỉ bốn chữ, sân từ đường lập tức lạnh hơn cả mưa. Trịnh quản kho vừa nói ta nhớ lẫn, nếu không đem sổ, chính là hắn sợ đối. Lục Sùng nhìn hắn, ánh mắt trầm xuống. “Đi lấy sổ Kho Tây ba tháng gần đây, sổ xuất của bếp lớn và sổ nhập Bắc điền. Không cần Trịnh quản kho đi. A Bình đâu?”

A Bình chạy vào sân đúng lúc, vạt áo ướt dán vào chân. Hắn quỳ xuống thở hổn hển. “Bẩm lão gia chủ, cửa phụ đã niêm, người trong kho không dám dời bao. Tiểu nhân đứng ngoài nhìn qua, hai bao dưới đáy có dây buộc khác màu, nút thắt cũng không giống mấy bao cùng hàng.”

Ta cụp mắt xuống. Dây buộc khác màu. Nút thắt không giống. Tốt, không phải may mắn, là bao lương tự để lộ cổ tay áo của kẻ trộm. Nhưng càng tốt thì càng nguy hiểm, vì Trịnh quản kho sẽ không còn đường lui sạch sẽ.

Quả nhiên, Trịnh quản kho lập tức dập đầu. “Lão gia chủ, A Bình không phải người kho, không phân biệt được dây mới dây cũ. Hơn nữa tam công tử hôm nay đã động vào sổ trong từ đường, hiện lại đọc ra số của Kho Tây, tiểu nhân thật không dám nói trong này không có người xúi giục.”

Một cái lưỡi dao cuối cùng cũng vòng về phía ta. Ta cúi đầu nhìn tay mình. Đầu ngón tay dính cát, bên cạnh còn có vệt mực từ gia quy chép dở. Dấu mực nhỏ, nhưng đủ để một kẻ muốn buộc tội bám vào.

Lục Sùng cũng nhìn thấy. Ông bước qua ngưỡng cửa gian chứa, lần đầu tiên trong mấy ngày qua thật sự đi vào nơi ta bị phạt. Ông đứng trước bàn, cúi nhìn những hàng cát ta kéo, rồi lại nhìn ta. “Ai dạy ngươi phép tính này?”

Ta ngước mắt. Câu hỏi ấy không chỉ hỏi phép tính. Nó hỏi vì sao một đứa trẻ bị bỏ quên trong từ đường lại nhớ được sổ kho, vì sao con của Tô Diên lại mở miệng đúng lúc mái Kho Tây dột. Ta không thể trả lời thật, cũng không thể giả ngu đến cùng.

“Không ai dạy riêng.” Ta nói. “Con chỉ nghĩ, nếu một nhà đông người ăn cơm mà không ai biết gạo đi đâu, vậy người đầu tiên chết đói nhất định không phải người giữ chìa khóa kho.”

Tạ Vân Chi bỗng ngẩng đầu nhìn ta. Trong mắt nàng có thứ gì đó rất sáng, như người đột nhiên nhận ra con mèo gầy mình tưởng chỉ biết nằm run thật ra đã lặng lẽ học cách dùng móng vuốt cào lên cửa.

Lục Sùng đặt tay lên mép bàn, ngón tay già nua gõ nhẹ xuống gỗ ba cái. Cộc, cộc, cộc, giống tiếng hạt bàn tính rơi vào vị trí. Một lúc sau, ông quay người. “Đem sổ đến từ đường. Đêm nay kiểm trước bài vị tổ tiên. Kho Tây giữ nguyên niêm phong. Bao sát tường, bao dưới đáy, bao dây khác màu, lập riêng thành một hàng.”

Quản sự áo nâu lập tức cúi đầu nhận lệnh. A Bình cũng đáp rất nhanh. Tạ Vân Chi vừa thở ra đã thấy ta chống bàn, thân người lảo đảo. Nàng mặc kệ ánh mắt người khác, bước tới đỡ lấy khuỷu tay ta. Bàn tay nàng nhỏ, ấm hơn ta tưởng. “Tính lương thì tính lương,” nàng thấp giọng lẩm bẩm, “nhưng người biết tính lương cũng phải còn sống mới tính tiếp được.”

Ta muốn đáp nàng rằng câu này rất có đạo lý, đáng ghi vào gia quy mới. Nhưng trước mắt tối sầm một thoáng, ta chỉ kịp nghe tiếng mưa và tiếng người chạy đi lấy sổ. Khi tầm mắt rõ lại, Lục Sùng vẫn nhìn những hàng cát chưa bị xóa. Lần đầu tiên, ông nhìn ta như nhìn một con số nhỏ ở cuối trang sổ, chỉ cần cộng vào, toàn bộ kết quả đều phải tính lại.

Ngay lúc ấy, ngoài sân lại có hạ nhân đội mưa chạy đến. Người đó không phải từ Kho Tây, cũng không phải người của quản sự áo nâu. Hắn quỳ ở bậc đá, giọng run hơn cả hạt mưa trên vai.

“Bẩm lão gia chủ, nhị lão gia sai người đến hỏi… vì sao quyển sổ phụ trong từ đường bị lật, trên bàn tam công tử lại có dấu mực mới?”

Ta nhìn vệt mực bên cạnh nửa miếng bánh quế. Quả nhiên, một cái kho vừa bị niêm, cái bẫy khác đã mở miệng.