Chương 38: Chi Phí Của Một Ý Tưởng Tốt

Sáng hôm sau, Phúc đặt máy tính giữa bàn dự án trước khi Khang kịp tháo áo khoác. Bảng chi phí đã có thêm một dòng cho mức giá mới của núm siết nhanh, và con số ở cuối cột không còn là tám phần trăm của chiều hôm qua.

“Chín phẩy sáu,” Phúc nói. “Nếu bên cung cấp giữ đúng mức họ vừa báo.”

Huy kéo bản vẽ cụm liên kết mới lại gần. “Phần gia công vừa giảm được mà phụ kiện kéo ngược gần hai phần trăm.”

“Vấn đề không phải hai phần trăm.” Phúc khoanh ba con số. “Đây là giá mục tiêu mình đã hứa khi hỏi người dùng. Đây là chi phí hiện tại. Còn đây là giá bán tối thiểu nếu giữ hết cấu hình và chừa phần hao hụt cho lô nhỏ.”

Khang đọc con số cuối. Nó không vô lý với một sản phẩm làm ít bộ, nhưng cao hơn khoảng những người họ từng phỏng vấn nói có thể cân nhắc. Nếu giữ mọi thứ, Góc Học Gọn vẫn làm ra được. Chỉ là rất có thể nó sẽ được làm cho một nhóm người khác.

Vy nghiêng tờ tính về phía mình. “Nếu giảm phần hoàn thiện thì sao?”

Phúc mở trang phân chi phí theo kết cấu, bề mặt, phụ kiện, gia công và đóng gói. “Giảm ở khung thì chạm tải trọng. Đổi cụm liên kết nữa thì mất dữ liệu thử hôm qua. Núm siết có loại rẻ hơn, nhưng không cùng chuẩn.”

Huy gõ hai ngón tay lên bản vẽ. “Đổi được, nhưng phải đổi cả chi tiết đi cùng rồi thử lại. Không đáng khi cụm này vừa ổn định.”

“Vậy còn hai chỗ có thể động mà không phá cấu hình chính.” Phúc chỉ vào bảng. “Ngăn chứa phụ bên hông và vật liệu bề mặt hiện tại.”

Khang ngẩng lên. Ngăn phụ là phần anh đã giữ từ những bản mẫu đầu. Nó không giúp bàn đứng vững, cũng không quyết định việc tháo lắp, nhưng khi gập gọn, nó giữ được sổ, dây sạc và những món thường làm mặt bàn phòng trọ rối lên. Anh từng mất gần một buổi để chỉnh tỷ lệ cho nó không nhô khỏi khung.

“Bỏ hẳn?” anh hỏi.

“Bỏ ở cấu hình cơ bản. Riêng nó không đắt, nhưng thêm vật liệu, liên kết, công lắp và phần đóng gói. Cộng lại mới thành tiền.”

“Còn bề mặt?”

“Đổi sang loại phủ tiêu chuẩn dễ mua hơn. Ít lựa chọn hơn, mép nhìn không đẹp bằng. Nếu giữ cùng độ dày nền thì không đổi kết cấu chính.”

Huy gật một nửa. “Kết cấu thì được. Nhưng chống xước với phần mép phải thử lại.”

Khang kéo tờ cấu hình cũ lại gần. Hai thứ Phúc muốn cắt đều là phần người dùng nhìn thấy đầu tiên. Khung chịu lực giữ nguyên, cụm tháo lắp giữ nguyên, nhưng sản phẩm sẽ bớt một ngăn và bề mặt kém hoàn thiện hơn. Cảm giác khó chịu đến rất nhanh, gần giống những lần trước anh muốn giữ một chi tiết chỉ vì đã bỏ nhiều công vào nó.

“Có cách giữ ngăn mà giảm chỗ khác không?”

Phúc xoay máy tính về phía anh. “Có. Dùng phụ kiện khó thay hơn, hạ phần dự phòng hao hụt, hoặc quay lại cấu hình liên kết rẻ hơn chưa qua thử. Tôi không chọn ba cách đó.”

Khang không phản đối. Cả ba đều chạm vào thứ nhóm vừa phải mất nhiều vòng thử mới bảo vệ được.

Hạ An mở sổ. “Mình đang tranh luận bằng thứ mình tiếc. Chưa biết người dùng tiếc cái nào.”

Cô viết ba dòng: giá, ngăn phụ, bề mặt. “Cho họ chọn với cùng một ngân sách. Muốn giữ ngăn thì phải chấp nhận giá cao hơn. Muốn mức giá mục tiêu thì phải thấy chính xác mình mất gì.”

Vy vẽ nhanh hai cấu hình: một bản có ngăn phụ, một bản bỏ ngăn; bên cạnh là hai mẫu bề mặt với mô tả ngắn. “Tôi làm thành thẻ lựa chọn. Không ghi đâu là phương án mình muốn.”

Khang đã nghĩ ra cách thu nhỏ ngăn gần như ngay lập tức. Nhưng Huy chưa kiểm khả năng gia công, Phúc chưa tính được chi phí, còn họ đang cần biết người dùng coi phần nào là giá trị chứ không cần thêm một bản vẽ để trì hoãn việc bỏ thứ anh thích.

“Giữ hai cấu hình rõ thôi,” anh nói. “Nếu người dùng vẫn chọn ngăn, lúc đó mới tính tiếp.”

Hai ngày sau, nhóm tổ chức thử lựa chọn ngay tại phòng dự án với những người từng tham gia phỏng vấn và thử lắp. Huy tháo ngăn phụ khỏi một bên khung để họ thấy khoảng trống thật; Vy chuẩn bị hai tấm bề mặt; Phúc in mức giá tương ứng.

Khang ngồi lệch khỏi bàn chính. Hạ An hỏi, Vy ghi lựa chọn, Phúc chỉ giải thích khi có câu hỏi về giá. Phần của Khang là quan sát người dùng chạm vào đâu, nhấc phần nào và câu hỏi nào lặp lại.

Người đầu tiên cầm tấm bề mặt đắt hơn khá lâu, bảo nó trông “giống đồ mua hẳn” hơn. Nhưng khi Phúc đặt hai mức giá cạnh nhau, cậu ấy bỏ xuống và hỏi loại rẻ có thể thay riêng nếu bị trầy hay không.

Huy giải thích tấm bề mặt vẫn được bắt theo cùng quy cách, có thể thay riêng nếu đúng kích thước. Người dùng gật ngay. Khang ghi một dấu bên lề: khả năng sửa được hỏi trước vẻ hoàn thiện.

Một người khác giữ ngăn phụ, đặt thử sổ và bộ sạc vào rồi hỏi nếu bỏ nó thì có chỗ tương đương không.

“Cấu hình cơ bản không có,” Hạ An đáp. “Nếu giữ ngăn, giá sẽ lên mức này.”

Cô gái nhìn con số, nhăn mặt. “Nếu ở một phòng lâu thì em thích có. Nhưng em chuyển trọ bằng xe máy. Thêm một thứ phải tháo riêng là em ngại.”

Khang ghi đúng câu đó. Cô vẫn thích cái ngăn. Chỉ là sự thích ấy không đủ lớn khi phải trả bằng tiền và thêm một phần phải mang theo.

Đến lượt một người từng mất khá nhiều thời gian ở thử lắp trước đây, cậu gần như không chú ý ngăn chứa. Cậu hỏi số dụng cụ cần dùng, nếu mất ốc thì mua ở đâu và mặt bàn có tháo khỏi khung để chở riêng được không. Khi Huy cho xem cụm liên kết mới, cậu thử tháo một lần rồi chọn phương án rẻ hơn.

“Em không cần nó đẹp hơn nhiều,” cậu nói. “Miễn đừng bong sớm. Hỏng cái gì thì kiếm cái thay được.”

Câu ấy làm Khang nhớ đến buổi anh ngồi chỉnh ngăn phụ cho khớp với cạnh khung. Nếu nhìn riêng, đó là một chi tiết tốt. Đặt cạnh việc chuyển trọ hoặc tự thay bộ phận hỏng mà không cần gọi đúng người làm ra nó, giá trị của nó nhỏ đi thấy rõ.

Sau lượt cuối, Hạ An không kết luận ngay. Cả nhóm dán các thẻ lựa chọn lên bảng, đối chiếu lời giải thích với hành động. Có người thích bề mặt cũ nhưng vẫn chọn mức giá thấp. Có người tiếc ngăn phụ nhưng không chấp nhận trả thêm. Chỉ một người chọn giữ cả hai, và mức giá người đó chấp nhận cũng cao hơn nhóm người dùng ban đầu mà dự án đã khóa.

Phúc nhập các lựa chọn vào bảng rồi đẩy máy tính ra giữa bàn. “Bỏ ngăn phụ và đổi bề mặt thì về được mức mục tiêu. Không dư nhiều. Nhưng về.”

Vy nhìn cấu hình trống bên hông. “Hệ ký hiệu phải sửa. Trước đây tôi dùng chính ngăn đó làm mốc hướng lắp.”

“Cần thử lại,” Hạ An nói.

Huy chỉ vào hai tấm mẫu. “Tôi cũng phải kiểm cạnh và cách bắt vít. Loại rẻ hơn mà mép vỡ nhanh thì tiền tiết kiệm không còn nghĩa.”

Phúc khép nắp máy tính một nửa. “Vậy chưa chốt cho đến khi qua hai kiểm tra đó.”

Khang nhìn ô ngăn phụ trên bản vẽ. Anh có thể gọi nó là phụ kiện tùy chọn trong tương lai, nhưng lúc này nhóm cần một cấu hình để đem đi thử, không phải cách cứu mọi ý tưởng khỏi bị bỏ.

Anh cầm bút, gạch một đường qua ngăn chứa phụ trong danh sách cấu hình cơ bản.

“Bỏ,” anh nói. “Giữ khung, cụm tháo lắp và khả năng thay chi tiết. Bề mặt đổi nếu qua kiểm tra của Huy.”

Phúc ngước lên. “Chắc chứ?”

Khang xoay cây bút giữa hai ngón tay rồi đặt xuống. “Tôi thích cái ngăn. Nhưng người dùng không trả tiền cho việc tôi thích nó.”

Hạ An chỉ lật sang trang mới. “Vậy ba thứ mình không được cắt là gì?”

Khang nhìn các thẻ trên bảng. Câu trả lời của từng người khác nhau, nhưng chúng tụ lại ở một chỗ: sản phẩm phải gọn trong phòng nhỏ, phải chuyển được khi đổi trọ, và khi một phần hỏng thì không biến thành món đồ phải bỏ cả bộ.

“Gọn. Dễ chuyển trọ. Dễ sửa.”

Huy gật. Vy viết ba cụm đó lên góc bản hướng dẫn mới. Phúc đưa chúng lên đầu bảng cấu hình trước khi mở lại phần giá.

Chiều hôm sau, Huy mang hai mẫu bề mặt đã kiểm tra về phòng dự án. Loại rẻ hơn có vết xước rõ hơn dưới ánh đèn xiên và mép không đẹp bằng loại cũ, nhưng phần bắt vít không rạn, không bong sau các thao tác nhóm đặt ra và vẫn tháo lắp được theo quy cách hiện tại.

“Nó không tốt bằng loại cũ ở hoàn thiện,” Huy nói. “Nhưng đạt mức mình cần cho vòng thử.”

Khang chấp nhận câu đó dễ hơn anh tưởng.

Vy cập nhật ký hiệu cho cấu hình không còn ngăn phụ rồi nhờ một người dùng cũ lắp thử theo hướng dẫn mới. Lần đầu người đó xoay nhầm một thanh ngang. Vy sửa ký hiệu, cho thử lại; lượt thứ hai đi đúng trình tự mà không cần ai nhắc.

Phúc tính lại lần cuối. Con số nằm sát mức mục tiêu, không dựa vào giả định xưởng sẽ giảm thêm hay nhóm sẽ chịu lỗ ở những bộ đầu. Góc Học Gọn lúc này ít hơn phiên bản tuần trước: ít một ngăn, ít một lựa chọn bề mặt, ít một chút cảm giác hoàn thiện Khang từng tự hào.

Đổi lại, nó giữ được ba thứ nhóm đã quyết định không hy sinh.

Cuối buổi, khi mọi người thu thẻ lựa chọn, một sinh viên từng tham gia thử lắp vẫn đứng cạnh bản mẫu. Cậu gập mặt bàn xuống, nhấc thử một bên khung rồi hỏi Phúc mức giá vừa chốt có phải giá nhóm đang hướng tới thật không.

“Ừ,” Phúc đáp. “Nếu lô thử giữ được chi phí như hiện tại.”

Cậu mở điện thoại tính gì đó rồi quay sang Khang. “Nếu làm được một bộ theo cấu hình này, em tự trả tiền mua bản thử được không? Cho em dùng hai tuần. Em đang chuyển sang phòng mới, đúng lúc cần bàn.”

Khang không trả lời ngay.

Hai tuần không còn là một buổi thử trong phòng dự án, cũng không phải vài lượt tháo lắp khi cả nhóm đứng cạnh. Anh nhìn khoảng trống nơi ngăn phụ từng nằm, rồi nhìn bàn tay người dùng đang giữ đúng vào thanh khung Vy vừa đánh dấu.

Lần đầu tiên, phần bị bỏ đi không làm sản phẩm trông thiếu.

Nó mở ra một phép thử thật sự.