Chương 7: Nhóm Không Ai Chọn

Sang tuần thứ hai của thời gian thử việc, tập ghi chú người dùng Hạ An đưa cho Khang đã có thêm mấy dấu gấp ở mép. Anh đọc hết, đánh dấu những kích thước lặp lại và viết riêng một trang yêu cầu kỹ thuật. Sáng buổi họp đầu tiên đủ người, bên phải máy tính là một tờ giấy trắng anh đã kẻ sẵn ô “kết cấu”.

Khang đến sớm nhưng không còn là người đầu tiên. Một nam sinh vai rộng đang cúi bên bàn trống gần cửa sổ, dùng thước thép đo cạnh tấm bìa cứng Hạ An đặt cho Khang hôm trước. Thấy anh, người kia gõ hai lần lên mặt bàn rồi mới đứng thẳng.

“Minh Khang?”

“Ừ.”

“Gia Huy.” Người kia chỉ chiếc thước trong tay. “Hạ An bảo cậu phụ trách kết cấu. Tôi lo phần chế tạo. Nếu hai đứa cùng nghĩ mình có quyền sửa cuối thì chắc vui.”

Câu chào không hẳn gây hấn, nhưng cũng chẳng có ý làm quen cho dễ chịu. Khang kéo ghế ra, đặt balô xuống. “Nếu bản vẽ không làm được thì người chế tạo phải có quyền nói.”

Gia Huy nhếch môi. “Tôi chỉ sợ đến lúc làm được rồi, ai đó lại đổi bản.”

Khang chưa kịp hỏi câu đó nhắm vào anh hay chỉ là thói quen của Huy thì cửa phòng mở. Một cô gái nhỏ người bước vào, bút chì cài sau tai, ôm mấy tờ sơ đồ phòng trọ. Cô đặt chúng xuống bàn rồi liếc trang kẻ ô của Khang.

“Vũ Thanh Vy. Tôi làm phần trực quan và cách người ta hiểu sản phẩm.” Cô kéo một tờ ra giữa bàn. “Nếu sau này hai người làm thứ gì mà phải có ba mũi tên mới biết lắp vào đâu, tôi sẽ coi đó là vấn đề thiết kế, không phải vấn đề của người dùng.”

Gia Huy bật cười. Khang không phản bác. Anh bắt đầu hiểu đây không phải nhóm đang chờ một người giỏi nhất bước vào để phân việc.

Đỗ Thành Phúc đến đúng giờ, đặt túi hồ sơ và máy tính cầm tay cạnh ghế. Hạ An vừa từ hành lang trở vào, nhìn đủ năm người quanh bàn rồi vào thẳng việc.

“Khang đã biết mục tiêu chung. Hôm nay khóa ba thứ: mình đang làm cho ai, vấn đề nào đáng giải trước, và ba ngày tới cần kiểm tra gì.”

Khang xoay trang ghi chú của mình về phía giữa bàn. “Tôi nghĩ phần đầu không khó. Phòng trọ nhỏ, không muốn chiếm diện tích. Nếu không được khoan tường thì cấu trúc phải tự đứng. Nếu còn phải chuyển trọ thì các cụm nên tháo được. Chốt hai ràng buộc đó là có thể bắt đầu dựng khung.”

Hạ An không đụng vào tờ giấy. “Anh vừa nhảy từ người dùng sang khung trong một câu.”

“Vì ràng buộc đủ rõ.”

“Rõ một phần.” Cô mở cuốn sổ mép quăn. “Những người đã nói chuyện trước đây không giống nhau. Có người ở phòng mười hai mét vuông, có người ghép hai người, có người dùng bàn ăn làm bàn học. Nếu chỉ nói ‘phòng nhỏ’ thì cái gì cũng đúng.”

Phúc đẩy một tờ tổng hợp ra giữa bàn. Trên đó không có hình sản phẩm, chỉ có ba cột. “Tôi gom lại theo những thứ lặp nhiều nhất. Sinh viên thuê phòng nhỏ. Chủ trọ không cho khoan hoặc người thuê không muốn làm hỏng tường. Và khá nhiều người chuyển phòng ít nhất một lần trong thời gian học.”

“‘Khá nhiều’ là bao nhiêu?” Khang hỏi.

“Dữ liệu hiện tại chưa đủ để gọi là tỷ lệ.” Phúc đáp ngay. “Nên tôi không ghi phần trăm.”

Khang nhìn anh thêm một nhịp. Việc Phúc từ chối dùng một con số chưa chắc khiến tờ bảng bớt giống phần việc hành chính. Hạ An khoanh ba dòng và hỏi cả bàn có ai phản đối nhóm người dùng mục tiêu đó không.

Thanh Vy giơ tay trước. “Tôi muốn thêm một ý: họ không chỉ chuyển phòng. Họ còn phải tự tháo, tự mang, hoặc nhờ một người bạn. Nếu sản phẩm cần xe tải thì coi như không phù hợp.”

Gia Huy tựa khuỷu tay lên bàn. “Còn ‘không khoan tường’ phải là nguyên tắc, không phải tùy chọn. Thiết kế dựa vào hai con vít rồi bảo có thể dùng keo thay thế thì tôi không tính.”

“Đồng ý.” Khang kéo bút lại gần, viết ba dòng vào phần đầu trang. Sinh viên thuê phòng nhỏ. Không khoan tường. Thường xuyên chuyển trọ. Những chữ đó làm bài toán hẹp đi vừa đủ để anh bắt đầu thấy hình dạng của một kết cấu trong đầu.

Anh lật sang ô đã kẻ sẵn. “Vậy tôi với Huy có thể làm hai phương án tự đứng ngay chiều nay. Một phương án ưu tiên tháo lắp, một phương án ưu tiên độ cứng. Ngày mai so tải, khối lượng và số chi tiết.”

“Chưa.” Hạ An nói.

Gia Huy không hùa theo cô ngay. Anh ta nhìn bản ghi của Khang trước, rồi mới gõ hai lần lên mép bàn. “Tôi muốn làm mẫu sớm hơn họp tiếp. Nhưng nếu chưa biết người ta khó chịu nhất ở đâu thì hai phương án của cậu vẫn đang tối ưu cái cậu thích đo.”

Khang quay sang. “Độ cứng, khối lượng, số chi tiết không phải thứ tôi thích. Đó là thứ sản phẩm phải có.”

“Có.” Huy đáp. “Nhưng có thể chưa phải thứ quyết định người ta có muốn dùng hay không.”

Lời phản đối từ một người cũng hiểu kết cấu khiến cảm giác cạnh tranh rõ hơn. Khang không thích một đề xuất kỹ thuật chưa kịp thành hình đã bị chặn; một phần trong anh muốn chứng minh nửa ngày ở xưởng hữu ích hơn cả chồng giấy trên bàn.

Phúc bấm hai lần trên máy tính rồi xoay màn hình nhỏ sang Khang. “Ba ngày nghiên cứu làm mình mất ba ngày. Cắt sai một bộ khung có thể mất vật liệu lẫn ca xưởng. Tôi chưa có giá mục tiêu, nhưng chắc chắn phương án thứ hai đắt hơn.”

“Cậu đang tính chi phí của thứ chưa tồn tại.”

“Còn cậu đang định chế tạo thứ chưa biết có cần.”

Thanh Vy cúi xuống một tờ giấy, vẽ nhanh hình vuông tượng trưng căn phòng rồi thêm giường, tủ và một mặt bàn nhỏ. “Tôi có một câu khác. Người ta nói thiếu chỗ học, nhưng lúc vào phòng họ đặt đồ ở đâu? Nếu mặt bàn luôn bị túi, sách, nồi cơm hoặc quần áo chiếm mất thì làm mặt bàn gập được có giải quyết đúng chuyện không?”

Trong tập ghi chú có vài câu tương tự, nhưng Khang đã xếp chúng vào phần “thói quen sử dụng”. Khi Vy đặt mọi thứ vào cùng một căn phòng, ranh giới giữa thói quen và yêu cầu thiết kế bỗng kém chắc chắn.

Hạ An gạch chân một câu trong sổ. “Đó là lý do tôi muốn ba ngày. Không phải ba ngày để hỏi người ta thích màu gì. Mình cần kiểm tra ba giả định: họ thiếu diện tích mặt bàn, họ thiếu chỗ cất đồ, hay họ cần một thứ dễ chuyển hơn đồ đang có. Có thể cả ba đúng, nhưng thứ tự quan trọng.”

“Nếu sau ba ngày câu trả lời vẫn mơ hồ?” Khang hỏi.

“Thì khóa phạm vi bằng dữ liệu tốt nhất đang có và dựng.”

“Không kéo sang tuần sau?”

“Không.” Hạ An đáp dứt khoát. “Ba ngày.”

Khang dựa lưng vào ghế. Anh đã đồng ý thử cách làm của nhóm, nhưng chấp nhận nguyên tắc và ngồi yên khi nó chặn tay mình là hai việc khác nhau. Ô “kết cấu” vẫn trắng khiến anh khó chịu.

Gia Huy lấy cây thước khỏi bàn của Khang, trả lại đúng chỗ. “Tôi cũng không thích chờ. Nhưng tôi càng không thích cắt lại.”

Câu đó kéo Khang về điều Hạ An đã nói hôm trước: thay đổi ảnh hưởng người khác phải được nhìn thấy. Anh chưa tin mọi bước đều cần thiết, nhưng cái giá của việc làm sớm lần này không chỉ rơi vào thời gian của anh.

“Ba ngày.” Khang xoay tờ giấy trắng lại, gạch một đường qua hai phương án vừa định viết. “Nhưng câu hỏi phải đủ để chốt. Tôi không muốn kết thúc bằng một tập ghi chú dày hơn.”

Hạ An gật đầu. “Được. Anh tham gia soạn câu hỏi.”

Thanh Vy kéo một mẩu giấy dán màu vàng, viết bốn chữ rồi đặt giữa bàn: GÓC HỌC GỌN.

“Tên tạm,” cô nói trước khi Khang kịp phản ứng. “Để trong ba ngày tới khi hỏi người dùng, cả nhóm biết mình đang nói về cùng một thứ. Không phải chốt hình dạng.”

Phúc nhìn mẩu giấy. “Ít nhất tên này chưa hứa gập, treo hay có mười chức năng.”

“Và chưa hứa rẻ.” Gia Huy thêm.

Khang cầm mẩu giấy lên, đọc lại. “Nghe giống tên đã có sản phẩm.”

“Vậy đừng yêu nó quá.” Hạ An kéo mẩu giấy về giữa bàn. “Nếu dữ liệu bắt mình đổi, tên cũng đổi.”

Không ai tuyên bố họ đã thành một đội. Huy kiểm tra kỹ những câu Khang nói về kết cấu; Phúc hỏi mỗi giả định kéo theo chi phí gì; Vy ít tranh lời nhưng thường đặt xuống một sơ đồ khiến cuộc nói chuyện đổi hướng. Hạ An thì giữ cả bốn người quanh cùng một câu hỏi lâu hơn mức Khang thấy thoải mái.

Sau gần một giờ, bảng trắng không còn là đống ý kiến rời. Trên cùng là nhóm người dùng mục tiêu; bên dưới là ba nguyên tắc: không khoan tường, có thể tháo để chuyển trọ, không chiếm thêm diện tích vô lý khi sử dụng. Phần giải pháp vẫn để trống.

Buổi trưa, Hạ An giữ cả nhóm lại cho cuộc phỏng vấn đầu tiên đã hẹn. Người được hỏi là một sinh viên thuê phòng gần trường, tham gia qua cuộc gọi âm thanh. Hạ An đặt điện thoại giữa bàn; Khang ngồi đối diện cuốn sổ, lần đầu ở vị trí phải nghe trước khi được vẽ.

“Nếu nói về chỗ học trong phòng hiện tại, điều gì làm bạn khó chịu nhất?” Hạ An hỏi.

Đầu dây bên kia im vài giây. “Chắc là lúc cần học thì phải dọn.”

Khang ngẩng lên. Hạ An không chen vào.

“Bàn nhỏ à?” cô hỏi tiếp.

“Cũng nhỏ, nhưng nhỏ còn dùng được. Vấn đề là sách, giấy, sạc, tai nghe với mấy thứ linh tinh không có chỗ cất. Đi học về để tạm lên bàn, tối muốn mở laptop lại phải bê hết lên giường. Hôm nào mệt thì thôi, học luôn trên giường.”

Thanh Vy nhìn sang sơ đồ căn phòng. Phúc dừng tay trên máy tính. Gia Huy cũng đặt cây thước xuống.

Khang nhìn ô “kết cấu”. Suốt buổi sáng anh nghĩ cái khó nhất là làm sao để một chiếc bàn tự đứng mà vẫn đủ gọn khi chuyển phòng. Câu trả lời đầu tiên không phủ định điều đó; nó chỉ đẩy một vấn đề khác lên trước.

Anh đặt bút xuống dòng dưới cùng và viết: chỗ cất đồ.

Lần đầu tiên kể từ khi bước vào nhóm, Khang không biết mình nên vẽ cái gì tiếp theo.