Chương 92: Dấu Son Cuối

“Xin khoan.” Thanh nói khi nữ dịch định kéo lại ống tay áo cho Kỷ Hòa. Nàng không bước qua rèm. Mình vẫn bị đình chức, nàng nhớ rất rõ; càng lúc này càng không thể để một sai phép làm bẩn chuỗi chứng cứ. Thanh quay về phía quan chủ thẩm. “Xin đại nhân cho đối dấu nhận dạng ở cổ tay trái Kỷ Hòa với sổ người hầu Hầu phủ và bản nghiệm vụ đầu. Chỉ đối vị trí, hình dạng và cách ghi, chưa coi là chứng cứ định tội.” Vai trái nàng tê buốt, nhưng mắt vẫn dừng ở vệt đỏ vừa lướt qua dưới đèn: một nét cong nhạt gần màu da, không giống lớp son còn sót lại.

Quan chủ thẩm gật đầu. Nữ dịch giữ Kỷ Hòa sau bình phong, chỉ để lộ cánh tay trái; văn lại đi lấy sổ người hầu theo đề nghị mở sổ của Thẩm Hoài Cẩn. Thanh không tự chạm vào nàng, chỉ xin đặt đèn chếch để ánh lửa không làm màu da đỏ giả. Vệt ấy nằm phía trong cổ tay, dài hơn nửa đốt ngón tay, cong như nét móc. Khăn ẩm lau qua, màu không mất. Kỷ Hòa run nhẹ. “Từ nhỏ đã có. Vào phủ, quản sự từng bắt em giơ tay để ghi dấu này.”

Từ Kính hỏi ngay: “Một cái bớt đỏ thì liên quan gì đến son trên người chết?” Thanh đáp: “Nếu chỉ giống màu, không liên quan.” Nàng xin mở hòm vật chứng vụ Hầu phủ, lấy bản nghiệm gốc đã được niêm lại. Dòng nàng viết khi ấy vẫn còn: cổ tay trái thi thể có vệt đỏ cong, màu nằm trên mặt da, lau bằng khăn ẩm thì nhạt; dưới lớp màu không có dấu bớt hay thương tổn tương ứng. Bên cạnh là ghi chú dáng bàn tay và số đo áo không khớp sổ may áo. “Một bên là dấu dưới da, lau không mất. Một bên là màu bôi, lau được. Cần hỏi vì sao màu ấy lại nằm đúng nơi dấu nhận dạng của người đang sống.”

Sổ người hầu được mang vào. Quan chủ thẩm tự cho văn lại đọc: Kỷ Hòa, tuổi nhập phủ, quê quán, số áo, và ở cột dấu nhận có một câu ngắn: cổ tay trái có vệt đỏ cong, dài gần nửa đốt tay. Cả gian nghị triều lặng đi. Thanh nhìn ba thứ thành một hàng: cổ tay người sống, dòng nhận dạng trong sổ, bản nghiệm của người chết. Nàng đã biết thi thể bị tráo tên từ lâu; đến đêm nay mới hiểu vết son không chỉ cho thấy có người chạm vào xác. Nó là dấu nhận dạng giả, được bôi lên để cái xác giống người mà hồ sơ muốn nó trở thành.

Kỷ Hòa hỏi rất khẽ: “Vậy người ấy bị làm thành em sao?” Thanh thấy cổ họng nghẹn một nhịp. “Trên giấy và trong cách họ sắp đặt, phải. Nhưng nàng ấy không phải em.” Kỷ Hòa khép bàn tay trái che dấu đỏ. Thanh nhớ Tô Cầm vừa nói chỉ muốn trên giấy đừng ghi mình chết nữa. Hai phía của cùng một tội nằm trước mắt: người sống bị giấy giết đi, còn người chết bị giấy bắt mang tên kẻ khác.

Từ Kính không để khoảng lặng kéo dài. “Nếu vậy càng chứng minh chuyện nằm trong nội viện Vĩnh An Hầu phủ. Sổ người hầu, áo của Kỷ Hòa, son đều ở trong phủ. Hình bộ chỉ nhận hồ sơ đã có đủ dấu và người xác nhận, không thể biết một thị nữ có bớt ở đâu.” Thẩm Hoài Cẩn nhắm mắt một thoáng. “Phần sổ người hầu và việc tráo áo thuộc Hầu phủ, bản hầu nhận phải xét.” Dao nhìn thẳng quan chủ thẩm. “Phần của Hầu phủ xin ghi đúng. Phần không thuộc Hầu phủ cũng đừng để Hầu phủ mang thay.” Nàng không cứu cha, cũng không dùng tội của cha để làm sạch người khác.

Thanh xin lấy mảnh giấy cháy thu trong kho củi năm ấy. Chữ đã mất quá nửa, nhưng dấu Hình bộ ở góc còn đủ viền để nhận. Nàng đặt nó cạnh bản nghiệm. “Từ đại nhân nói Hình bộ chỉ đứng cuối đường. Nhưng vụ đầu từng có giấy chuyển mang dấu Hình bộ xuất hiện trong tuyến che giấu. Điều này chưa đủ chứng minh ai ra lệnh, càng chưa đủ kết tội Từ đại nhân. Nó chỉ đủ buộc phải mở bản nhận ban đầu: nơi gửi, giờ nhận, người nhận, số lưu và sổ dùng ấn.”

Từ Kính nói: “Dấu có thể bị mượn. Tờ giấy cháy không còn nội dung thì biết chuyển việc gì?” Thanh gật đầu. “Vậy càng phải lấy bản gốc. Nếu dấu bị mượn, sẽ có người giữ ấn. Nếu chuyển việc khác, số lưu sẽ chỉ ra. Nếu Hình bộ chỉ nhận sau khi Hầu phủ hoàn tất mọi thứ, giờ nhận phải phù hợp.” Quan chủ thẩm quay sang người giữ án. “Ghi. Mở bản nhận đầu, sổ ấn và số lưu vụ Hầu phủ. Không dùng bản kê thay bản gốc.” Từ Kính vẫn đứng thẳng, chưa có gì buộc ông tự nhận. Nhưng câu “chỉ đúng thủ tục” đã biến thành những vật cụ thể phải kiểm.

Quan chủ thẩm cho đọc lại lời khai Kỷ Hòa ở vụ đầu. Khi ấy nàng đã nói bị bắt thay áo cho thi thể và quản sự nhiều lần hỏi cổ tay trái có bị tay áo che hay không. Đêm nay, câu hỏi ấy mới có nghĩa đầy đủ. Không cần Kỷ Hòa bỗng nhớ thêm một gương mặt hay một câu lệnh thần kỳ; sổ cũ và bản nghiệm cũ đã giải thích ký ức nàng từng khai. Người làm giả cần dấu son lộ ra đủ để người đối thân phận tin cái xác là Kỷ Hòa. Sai lầm của họ chỉ là gặp một ngỗ tác đã lau thử màu trước khi ghi.

Thanh nhìn xuống đôi tay mình. Bao năm nàng tưởng vụ đầu mở ra đại án vì một dấu son tình cờ. Không phải. Nó có ý nghĩa vì nàng đã làm đúng một việc rất nhỏ của nghề: phân biệt thứ nằm trên da với thứ thuộc về cơ thể, rồi ghi lại trước khi người khác sửa câu chữ. Từ cái xác bị bôi một dấu nhận dạng giả, họ lần tới sổ người hầu, kho nghiệm trạng, những tên hoa ở Lưu Hương, hộ tịch khoa cử, sổ tang và những người sống mang tử tịch của chính mình. Vụ Hầu phủ là mẫu thu nhỏ của cả đường dây: sửa thân phận, sửa hồ sơ, rồi dùng hồ sơ đã sửa để chứng minh lời giả là hợp pháp.

Từ Kính cười nhạt. “Pháp đình không xử một câu ‘mẫu thu nhỏ’.” Thanh đáp: “Vậy ghi từng việc.” Nàng chỉ vào giấy. “Thi thể không có dấu bớt nhưng bị bôi son đúng vị trí dấu nhận dạng của Kỷ Hòa. Áo và số đo không khớp. Sổ người hầu xác nhận dấu đỏ thật. Giấy có dấu Hình bộ xuất hiện trong tuyến che giấu, nên phải mở sổ nhận và sổ ấn. Các hồ sơ sau tiếp tục có đổi tên, khai tử và sửa nghiệm trạng. Từng việc chưa thay cho chữ ký gốc, nhưng đủ để vụ Hầu phủ không còn là một chuyện nội viện biệt lập.”

Quan chủ thẩm hỏi Kỷ Hòa có đồng ý để dấu nhận dạng thật được chép vào hồ sơ mới hay không. Kỷ Hòa nhìn Dao rồi nhìn Thanh. “Nếu để chứng minh em còn sống và người chết kia không phải em, dân nữ đồng ý.” Quan chủ thẩm cho ghi đúng câu ấy, kèm điều kiện dấu nhận dạng chỉ dùng trong hồ sơ đối thân phận, không sao ra bản công khai. Thanh thấy bàn tay Kỷ Hòa bớt siết. Một dấu từng bị kẻ khác dùng để cướp tên nàng, giờ chỉ được dùng khi chính nàng cho phép.

Người giữ án hỏi phải gọi thi thể vụ đầu thế nào khi chưa biết tên thật. Sau khi được phép, Thanh đáp: “Không gọi bằng tên Kỷ Hòa nữa. Ghi ‘nữ tử chưa xác định danh tính trong vụ Vĩnh An Hầu phủ’, kèm đặc điểm thật. Khi tìm được tên, lập bản bổ sung, không sửa đè.” Quan chủ thẩm phê ngay. Từ Kính không thể phản đối mà không tự bảo vệ một thân phận vừa bị chứng minh là giả. Thẩm Hoài Cẩn nhìn dòng chữ mới rất lâu; Dao không nhìn ông.

Lúc ấy cơn mệt mới ập tới. Vai trái Thanh đau buốt trở lại, đầu ngón tay lạnh vì đứng quá lâu. Dao không bước tới đỡ nàng trước công đường, chỉ lặng lẽ đẩy chén nước trên bàn phụ sang gần hơn. Thanh uống một ngụm. Hai người không nhìn nhau lâu, nhưng động tác nhỏ ấy kéo nàng khỏi ký ức Lục Vãn và trở về với giấy đang mở trước mặt.

Quan chủ thẩm khép hồ sơ Kỷ Hòa rồi mở hòm niêm các bản nghiệm cũ. “Tên trên bản đầu đã sai thì những bản dựa vào tên ấy phải dựng lại từ chứng cứ gốc. Không chỉ vụ Hầu phủ.” Ông nhìn Thanh. “Ngươi vẫn bị đình chức. Ta không phục chức cho ngươi đêm nay. Nhưng bản nghiệm đầu do ngươi lập, trước nghị triều ngươi có thể trình bản đối chuyên môn dưới giám sát. Bản sạch còn không?”

Thanh lấy bản chép sạch của nghiệm trạng cũ khỏi túi giấy niêm. Trên đó không có chữ “tự vẫn” viết sẵn, chỉ có những gì mắt thấy và tay đo được. Nàng đặt nó lên bàn án. Bên cạnh, vết son giả trên người chết và dấu đỏ thật trên cổ tay Kỷ Hòa cuối cùng đã đứng về hai phía rõ ràng. Quan chủ thẩm kéo một tờ giấy trắng đặt cạnh bản cũ. “Vậy bắt đầu từ bản sạch.” Thanh nhìn dòng đầu còn trống. Sau nhiều năm, nàng hiểu việc khó nhất không phải gạch bỏ một chữ sai, mà là viết lại mà không để quyền lực, nỗi đau hay mong muốn thắng nhanh cầm bút thay mình.