Chương 91: Người Chết Trở Về

“Cho họ vào từng người một.” Quan chủ thẩm nói, rồi quay sang người giữ án. “Giấy họ mang theo thu riêng, ghi người giao, giờ giao, không để lẫn với bản kê Hình bộ.” Gian nghị triều lập tức im xuống. Thanh nhìn cánh cửa ngoài hành lang mở ra một khoảng hẹp. Từ Kính vẫn đứng bên án, nét mặt bình thản, nhưng bàn tay đặt trên tay áo đã khép lại. Ông ta hiểu như nàng: người sống bước vào chưa đủ hạ một viên Hình bộ thị lang, song chỉ cần một người được xác nhận đúng là kẻ đã “chết” trên giấy, lưỡi dao ông vừa dùng để cắt tư cách nhân chứng sẽ quay ngược lại.

Người đầu tiên là một nữ tử ngoài ba mươi, áo nâu sẫm, tóc vấn thấp. Đỗ Mạnh đi cùng nàng và trình giấy hộ tống của tuyến bảo hộ. “Bẩm đại nhân, bốn người này không tự dưng tìm tới. Từ khi sổ Mạnh Nương được niêm, thuộc hạ đã được giao đối những tên còn sống với nơi trú tạm. Tối nay nghe tin nghị triều mở đối chứng, Mạnh Nương cho người báo rằng danh sách đã lộ thì tiếp tục giấu họ ở ngoài càng nguy hiểm. Thuộc hạ đưa người tới đây, không qua Hình bộ.” Quan chủ thẩm xem giấy rồi cho niêm cùng biên bản. Thanh thở chậm một hơi. Ít nhất lần xuất hiện này có đường đi, có người chịu trách nhiệm, không phải một phép màu rơi xuống đúng lúc.

Nữ tử quỳ xuống. “Dân nữ tên Tô Cầm.” Từ Kính hỏi ngay: “Tên thật hay tên đang dùng?” Tô Cầm ngẩng lên. “Tên cha mẹ đặt. Tám năm trước dân nữ vào phủ họ Lương làm tỳ. Năm năm trước, trên giấy này, dân nữ chết vì sốt thương hàn.” Sai dịch nhận chiếc túi vải nàng đưa, lấy ra một tờ tử tịch cũ có dấu phủ huyện và dấu chuyển nhận. Từ Kính chỉ nhìn thoáng qua. “Một tờ giấy có tên Tô Cầm không chứng minh người trước mặt chính là Tô Cầm đã chết. Kỹ quán Lưu Hương từng dùng tên giả. Có thể đây là người sống mượn tên người chết.”

Thanh xin xem bản chép sổ người hầu đã niêm. Cột nhập phủ ghi: Tô Cầm, mười bốn tuổi, quê Đông Trạch, mu bàn tay phải có sẹo bỏng cũ do đèn dầu. Nàng không bảo Tô Cầm giơ tay trước công đường mà xin nữ dịch kiểm sau bình phong. Kết quả đúng vị trí, đúng kích thước gần hạt đậu. Thanh vẫn không kết luận. Nàng hỏi tên mẹ, ngõ nhà cũ, người môi giới và số áo được cấp khi nhập phủ. Tô Cầm trả lời từng câu; văn lại đối sổ người hầu, sổ may áo và bản kê môi giới thu từ vụ Lưu Hương. Ba nguồn khớp. Chỉ có một chỗ vênh: sổ người hầu kết thúc tên nàng bằng hai chữ “bệnh chết”, còn sổ Mạnh Nương mở một tên hoa của nàng đúng mười một ngày sau đó.

Tô Cầm nói nhỏ: “Mười một ngày ấy dân nữ bị nhốt ngoài thành. Họ bảo đã chết rồi thì không còn nhà để về. Sau đó có người đưa tờ tử tịch này cho dân nữ xem, nói nếu chạy, quan phủ sẽ bắt kẻ giả mạo người chết trước khi nghe giải thích.” Quan chủ thẩm hỏi ai đưa giấy. Nàng lắc đầu, chỉ nhớ người đó không mặc quan phục. Từ Kính lập tức nói: “Vậy chưa có gì nối hành vi ấy tới Hình bộ ngoài con dấu chứng minh giấy từng qua thủ tục. Có thể bọn buôn người lợi dụng giấy thật.” Thanh đáp: “Phải. Hiện tại chỉ đủ xác nhận người trước mặt rất có khả năng chính là Tô Cầm trong sổ cũ và tử tịch ghi nàng chết là sai. Chưa đủ xác nhận ai ra lệnh lập giấy, càng chưa đủ quy cho Từ đại nhân.” Từ Kính nhìn nàng lạnh hơn. Thanh biết mình vừa bỏ một câu buộc tội dễ nghe, nhưng một chứng cứ bị kéo quá xa sẽ thành khe nứt để ông ta phá cả chuỗi.

Người thứ hai tên Phùng Lan. Tử tịch của nàng ghi chết vì ngã giếng bốn năm trước. Từ Kính đổi cách hỏi: “Nếu thật sự là người trong tử tịch, vì sao bốn năm nay không về phủ huyện khai sống?” Phùng Lan siết tay. “Dân nữ từng về. Người giữ cửa nhà cũ nói cha đã nhận bạc an táng, em trai ký xác nhận thi thể. Dân nữ bước vào thì cả nhà thành kẻ khai gian. Họ hỏi dân nữ đã chết một lần, còn muốn kéo cả nhà chết theo sao?” Thanh nghe Dao hít vào rất khẽ. Dao vẫn không nhìn cha, hai ngón tay đặt trên tay áo siết trắng. Thanh chỉ đứng gần hơn nửa bước, không chạm vào nàng.

Đối chứng Phùng Lan khó hơn, nhưng bản kê Từ Kính vừa nộp lại có một dòng “phục hồi tịch, đổi sang hộ mới” lập bảy tháng sau tử tịch, đúng quê quán, tuổi và tên cha. Từ Kính nói đó càng cho thấy Hình bộ đã sửa sai. Thanh chỉ vào cột người xin. “Không phải Phùng Lan, cũng không phải thân nhân. Là một quản sự phủ họ Tạ.” Quan chủ thẩm hỏi đơn gốc ở đâu. Văn lại lật tập giấy rồi đáp bản kê chỉ có số lưu. Từ Kính nói muốn đối phải mở kho Hình bộ. Quan chủ thẩm nhìn ông. “Vậy mở.” Từ Kính cúi đầu nhưng yêu cầu ghi rõ việc mở kho chỉ để xác minh thủ tục, chưa mặc nhiên xác định Hình bộ phạm tội. Quan chủ thẩm cho ghi nguyên văn.

Hai người còn lại không được xác nhận ngay. Hà Uyển có tuổi lệch một năm giữa sổ Mạnh Nương và tử tịch; Ngô Lệ không nhớ chính xác người môi giới từng đưa mình vào phủ. Từ Kính nắm lấy ngay. “Những người sống nhiều năm bằng tên khác có thể lẫn ký ức. Nếu vì thương cảm mà coi mọi lời đều đúng, công đường sẽ từ sai lầm cũ viết ra sai lầm mới.” Thanh không bác. “Hai trường hợp chưa đủ thì ghi chưa đủ. Tách riêng, bổ sung người biết họ, sổ cũ và dấu nhận dạng. Không để hai người chưa xác nhận xóa hai người đã đối được nhiều nguồn.” Quan chủ thẩm cho chia bốn hồ sơ thành bốn bìa riêng, không dùng một biên bản chung.

Việc ấy nhỏ đến mức nhiều quan viên không để ý, nhưng Thanh thấy cổ họng nghẹn một nhịp. Nhiều năm trước, Lục Vãn bị nhét vào một mẫu kết luận “tự vẫn” giống hàng chục người khác. Tối nay, lần đầu trước mắt nàng, những cái tên được tách ra để mỗi người được đúng hoặc sai bằng chứng cứ của chính mình. Công lý chưa tới; chỉ là cái bàn đã thôi ép tất cả nằm trong cùng một khuôn. Khi quan chủ thẩm hỏi Tô Cầm muốn gì, nàng cúi đầu rất lâu rồi đáp: “Dân nữ chỉ muốn trên giấy đừng ghi mình chết nữa.” Không phải bạc, không phải một cái đầu rơi trong đêm. Chỉ là được sống bằng đúng tên mình.

Thẩm Hoài Cẩn lên tiếng sau một quãng dài. “Nếu tên các nàng từng đi qua phủ quyền quý, Vĩnh An Hầu phủ cũng mở sổ người hầu cũ để đối.” Dao quay sang cha. Ánh mắt nàng không mềm đi. Hoài Cẩn chỉ nói với quan chủ thẩm: “Phần nào thuộc Hầu phủ, xin lấy sổ mà xét.” Lời ấy không chữa được cái chết của Thẩm phu nhân, cũng không trả lại những năm Dao bị buộc tin vào im lặng. Dao chỉ khẽ cúi mắt. Thanh hiểu nàng chưa tha thứ, và không ai có quyền đòi nàng tha thứ vì một hành động đúng đến muộn.

Bên ngoài, tin có “người chết” vào công đường đã kéo người tới sân nha môn. Quan chủ thẩm ra lệnh giữ cửa nhưng không giải tán họ, rồi tuyên: “Những tử tịch trùng sổ Mạnh Nương và sổ tang phải lập danh sách riêng. Người nào còn sống, ưu tiên bảo hộ trước khi triệu. Không chuyển danh sách đó qua Hình bộ nếu chưa có giám sát chéo.” Từ Kính hỏi: “Đại nhân nghi Hình bộ sẽ động nhân chứng?” Quan chủ thẩm đáp: “Ta nghi mọi nơi từng chạm vào hồ sơ. Hầu phủ, nha môn, Hình bộ đều như nhau.” Từ Kính không thể phản đối câu ấy mà không tự đòi đặc quyền. Ông chuyển mũi dao sang Mạnh Nương, nói người che giấu hộ tịch giả cũng phải bị xét. Thanh đáp: “Ai làm giả giấy để bán người, xét. Ai che người sống khỏi bị giết, xét hành vi và mục đích riêng. Đừng lại gom vào một cột.”

Quan chủ thẩm cho đọc lại biên bản: Tô Cầm đã được đối bằng nhiều nguồn; Phùng Lan có chuỗi hồ sơ mâu thuẫn cần lấy đơn gốc; Hà Uyển và Ngô Lệ chưa đủ, tiếp tục bảo hộ. Sau đó ông đặt bút xuống. “Từ đêm nay, các tử tịch liên quan bốn người này tạm không được dùng để chuyển người, bắt người hoặc bác tư cách làm chứng cho tới khi đối xong. Hai trường hợp đã có căn cứ sơ bộ phải mở lại hồ sơ gốc. Những bản nghiệm ‘tự vẫn’, ‘bệnh chết’, ‘ngã giếng’ đi kèm phải lấy cả bản đầu, bản sửa và người ký. Không chép đè lên bản cũ. Lập bản mới, giữ cả sai lẫn đúng để biết ai đã sửa gì.”

Thanh nghe tiếng giấy lật lan khắp bàn án. Không ai reo, cũng không có một cái tên lớn sụp xuống. Từ Kính vẫn đứng đó, còn đủ bình tĩnh để nhìn từng người. Nhưng thế cân bằng đã khác. Trước đêm nay, ông ta có thể chỉ vào tử tịch và nói người sống không có tư cách. Bây giờ, công đường vừa ghi chính thức rằng chính tờ giấy cũng có thể là thứ cần bị thẩm vấn. Một sai dịch từ hành lang vào báo Kỷ Hòa đã được đưa tới phòng bên theo tuyến bảo hộ, chờ đối thân phận nếu cần.

Quan chủ thẩm chưa gọi Kỷ Hòa vào, chỉ bảo giữ nguyên người canh. Thanh xoay theo tiếng cửa khép. Qua khe rèm, nàng thoáng thấy Kỷ Hòa nâng tay trái để nữ dịch kiểm dấu nhận dạng. Ống tay áo trượt xuống một đoạn. Trên cổ tay, ngay nơi ánh đèn quét qua, có một vệt đỏ đã nhạt gần như màu da, cong như dấu ngón tay từng quệt son rồi lau vội. Thanh đứng sững. Vai trái đau đến tê nhưng nàng không còn để ý. Dấu cuối cùng trước mắt lại nhỏ đến mức giống hệt thứ đã mở đầu tất cả. Nàng nhìn Kỷ Hòa rồi nhìn bản án đầu tiên đang được lấy khỏi hòm niêm. Nếu vết son ấy chưa từng chỉ thuộc về một đêm ở Hầu phủ, từ đầu họ đã bỏ sót điều gì?