Chương 90: Từ Kính Phản Đòn

“Không cần đợi đến ngày mai.” Quan chủ thẩm đặt tay lên biên bản, chặn tiếng xì xào dưới hàng quan viên. “Từ đại nhân đã nói muốn mở chuyện những người từng hưởng lợi, vậy xin nói ngay tại đây. Nhưng từng điều phải ghi đúng nguồn, đúng mức. Không dùng một danh sách chưa đối để kết tội người chưa có mặt.”

Từ Kính khẽ gật, nét mặt lại nhã nhặn như thể lời Thẩm Hoài Cẩn vừa rồi chỉ mở ra một đề mục mới. “Ba năm trước, Vĩnh An Hầu từng mang tới Hình bộ giấy tờ không rõ nguồn để hỏi việc sửa tịch trong nội viện. Ta không phủ nhận có nhận giấy từ Hầu gia. Nhưng tờ ông ấy hôm nay gọi là ‘nửa danh sách của Lục Vãn’, khi vào tay ta chưa hề có tên gọi ấy, cũng không có Lục Vãn đứng trước mặt xác nhận.”

Thanh nghe rõ chỗ ông ta lùi một bước. Từ Kính không phủ nhận việc giao giấy, chỉ đổi tên vật chứng thành thứ mơ hồ nhất có thể. Vai trái nàng đau nhói khi vô thức siết cánh tay sát thân. Trên công đường, một chữ đổi tên đủ biến người sống thành người chết; Từ Kính hiểu điều đó hơn bất kỳ ai ở đây.

Quan chủ thẩm hỏi: “Ông còn giữ giấy ấy không?” Từ Kính đáp: “Không nhớ. Hình bộ mỗi tháng nhận nhiều đơn sửa tịch và bản chép từ phủ huyện. Giấy không dấu, không người đứng tên, nếu không đủ căn cứ thì không thành án. Ta không thể sau ba năm nhận một tờ thất lạc làm vật mà Hầu gia muốn nó trở thành.” Thẩm Hoài Cẩn trầm giọng: “Ta hỏi ông đã cầm nó hay chưa.” Từ Kính nhìn ông. “Ta từng nhận giấy từ Hầu gia. Còn việc hôm nay ông ghép nó với Lục Vãn, đó là phần ông phải chứng minh.”

Câu trả lời không sạch, nhưng cũng không ngu. Quan chủ thẩm cho văn lại ghi nguyên văn phần thừa nhận rồi hỏi: “Từ đại nhân nói nhiều người từng hưởng lợi. Căn cứ ở đâu?”

Từ Kính lấy từ tay áo một tập giấy mỏng buộc chỉ đen, để tiểu lại đặt lên án. “Bản kê sửa tịch, chuyển tịch và phục hồi tử tịch trong ba năm, có dấu lưu Hình bộ. Trong đó có người của ba phủ huân quý, hai nhà ngoại thích, một phòng tông thất. Có người đổi tên thị nữ, có người nhận nữ tử đã bị ghi chết vào nhà, có người dùng hộ tịch sửa để kết thân, thừa kế, vào trường thi.” Ông dừng đúng lúc vài sắc mặt đổi đi. “Nếu một cái tên từng bị đổi là đủ mở đại án, vậy đại nhân định dừng ở ta hay xét hết những người đã sống yên nhờ những tờ giấy ấy?”

Sự im lặng trĩu xuống. Từ Kính đã trải sai lầm thành một tấm lưới rồi hỏi ai dám cắt sợi đầu tiên. Thanh xin xem mục lục. Người giữ án chỉ mang tập giấy xuống đủ gần để nàng đọc. Những cột ngắn ghi sửa tên, chuyển hộ, phục hồi tịch, xác nhận thân nhân bị gom sát nhau. Nàng ngẩng lên. “Bản kê này đặt các việc khác nhau vào cùng một nhóm. Sửa sai một chữ, chuyển hộ vì thành hôn, phục hồi người bị ghi chết nhầm và cố ý lấy tử tịch của người khác để đổi thân phận không cùng một việc. Muốn nói ai hưởng lợi từ đường dây, phải đối lệnh gốc, người xin, người duyệt và chứng cứ họ biết tịch là giả.”

Từ Kính cười nhẹ. “Lục cô nương quả nhiên công bằng. Ngươi vừa tự nói giúp ta: người cầm giấy chưa chắc là người tạo ra cái chết.” Thanh không né. “Phải. Người biết một danh sách chưa chắc đã ra lệnh giết. Người ký một bản sửa tịch chưa chắc biết có người bị bán. Vì vậy càng không được gom tất cả thành một tội rồi dùng số đông che cho từng việc cụ thể.”

Nàng nói chậm để văn lại kịp ghi: “Ta không cần Từ đại nhân mang tội chưa chứng minh. Ta chỉ cần từng nét bút, từng lệnh chuyển, từng cái chết được trả về đúng người chịu trách nhiệm. Nếu trong danh sách có mười phủ, xét mười phủ. Ai không biết thì ghi không biết. Ai biết mà vẫn dùng thì ghi biết. Ai tạo tử tịch để bán người, không thể lấy chín người khác làm bình phong.”

Dao đứng bên trái án, sắc mặt vẫn trắng sau lời cha. Từ Kính quay sang nàng. “Nếu phân tầng như Lục cô nương nói, Vĩnh An Hầu phủ cũng phải bị tách từng việc. Cha ngươi vừa nhận ông ta từng lấy giấy, đốt thư, im lặng. Ngươi muốn cứu sự thật hay cứu Hầu phủ?” Dao im một nhịp rồi đáp, giọng mềm nhưng sắc: “Hầu phủ làm gì, ghi Hầu phủ làm đó. Cha ta làm gì, ghi tên cha ta. Ta giao thư mẹ ra không phải để đổi một tấm biển che tội thành tấm biển khác. Nhà khác có tội thì gọi nhà khác. Nhiều cái tên không thể biến thành lý do để không gọi tên ai.”

Từ Kính nhìn Thẩm Hoài Cẩn. “Hầu gia cũng nghĩ vậy?” Hầu gia đáp: “Phần của Hầu phủ, ta còn đứng đây. Không cần lấy con gái ta ra hỏi thay.” Dao không nhìn ông. Thanh cũng chỉ nhìn nàng trong một hơi thở. Câu ấy không xóa được năm tháng trước, chỉ cho thấy hôm nay Hoài Cẩn đã thôi dùng con gái làm lý do cho sự im lặng của mình.

Từ Kính lập tức chuyển mũi phản đòn. “Vậy xét đến người sống. Kỷ Hòa dùng hộ tịch nào? Hạ Tố Nương đang được ghi chết hay sống? Những nữ tử trong sổ Mạnh Nương có bao nhiêu người mang tên khác? Nếu chính nhân chứng đại án không có tịch hợp pháp, lời họ lấy tư cách gì đứng trước triều? Hình bộ đã có công văn chuyển Kỷ Hòa để xác minh. Công văn ấy chỉ tạm hoãn. Nay thân phận nhân chứng thành trọng điểm, càng nên giao về Hình bộ.”

Thanh lạnh dọc sống lưng. Đây mới là lưỡi dao sau danh sách quyền quý: biến người còn sống thành kẻ “không đủ tư cách” để nói, rồi kéo họ trở lại nơi Từ Kính có quyền chạm tới. Nàng xin lời. “Hộ tịch và năng lực làm chứng phải đối riêng. Một người bị khai tử sai không vì thế mất mắt, mất tai hay mất ký ức. Nếu Kỷ Hòa thấy việc thay áo cho thi thể, cần kiểm nàng có mặt hay không, lời nàng có khớp vật chứng hay không. Tờ giấy gọi nàng bằng tên nào là phần xác minh thân phận, không thể tự động xóa điều nàng đã nhìn thấy.”

Từ Kính hỏi: “Vậy ai ngoài đường cũng có thể nhận mình là người đã chết rồi vào đây khai?” Thanh đáp: “Không. Phải đối sổ người hầu, tuổi, dấu nhận dạng, người quen cũ, đường đi, sổ may áo và lời khai độc lập. Chúng ta đã làm như thế từ vụ Hầu phủ. Một tờ tử tịch sai không thể được coi là bằng chứng rằng người đang đứng trước mặt không tồn tại.” Cơn đau ở vai kéo lên cổ, nàng vẫn nói hết câu. “Nếu triều đình đã viết người sống thành người chết, cách sửa không phải bắt người sống im miệng cho khớp với giấy.”

Quan chủ thẩm nhìn Từ Kính rồi tuyên: “Công văn chuyển Kỷ Hòa tiếp tục tạm hoãn đến khi hoàn tất đối chứng thân phận và lời khai hiện có. Hạ Tố Nương cùng các nhân chứng đang được bảo hộ không được tự ý chuyển khỏi nha môn. Bản kê Từ đại nhân nộp sẽ niêm làm tài liệu đối chiếu, nhưng chưa coi là chứng cứ mọi người có tên cùng phạm một tội.”

Một vài quan viên lập tức xin tạm dừng vì bản kê chạm tới huân quý, ngoại thích và tông thất. Từ Kính không ngăn. Ông chỉ đứng yên, bình thản như người đã ném đá xuống hồ và biết những vòng nước sẽ tự lan. Thanh hiểu ông ta không cần thắng hôm nay. Chỉ cần mọi người sợ hậu quả, hồ sơ có thể lại bị niêm và nhân chứng lại bị chuyển đi.

Nàng hướng về án. “Nếu vì danh sách quá rộng mà phải xin thêm thượng lệnh, xin đại nhân trước khi dừng cho đối ngay những tên đã có trong sổ Mạnh Nương với bản kê Từ đại nhân vừa nộp. Không kết tội ai. Chỉ xem có người nào bị ghi chết nhưng đã được xác nhận còn sống hay không.”

Từ Kính nhìn nàng, lần đầu không mang ý chế giễu. “Ngươi muốn gọi người chết vào triều?” Thanh đáp: “Ta muốn gọi người sống bằng đúng thân phận họ đang có, rồi để hồ sơ tự giải thích vì sao nó gọi họ là người chết.”

Quan chủ thẩm ra hiệu. Hai văn lại mang sổ Mạnh Nương đã niêm và bản sao danh sách sổ tang tới đối với tập giấy của Từ Kính. Mỗi tên phải dò ngày sinh, ngày ‘chết’, nơi chuyển tịch và dấu lưu. Thanh không thúc. Dao vẫn im lặng như người vừa đi qua một căn nhà cháy mà chưa biết phần nào của mình còn nguyên. Thẩm Hoài Cẩn không rời. Từ Kính càng chờ càng bình thản, như tin những dòng chữ ông kiểm soát nhiều năm vẫn sẽ thắng những người không có giấy.

Văn lại thứ nhất bỗng dừng bút, kéo sổ gần đèn rồi gọi người thứ hai kiểm. Một lúc sau, ông ta báo: “Có bốn tên trong bản kê phục hồi hoặc chuyển tịch của Hình bộ trùng với bốn tên trong sổ Mạnh Nương được đánh dấu ‘còn sống’. Trong tử tịch cũ, cả bốn đều đã chết trước ngày Hình bộ sửa tịch.” Từ Kính nói ngay: “Đánh dấu của một chủ kỹ quán không chứng minh họ còn sống.” Thanh chỉ đáp: “Vậy gọi người.”

Trước khi quan chủ thẩm kịp truyền lệnh, ngoài hành lang đã vang tiếng bước chân dồn rồi dừng trước ngạch. Một sai dịch quỳ xuống, mặt còn nguyên vẻ kinh động. “Bẩm đại nhân, phía ngoài có mấy nữ tử xin vào đối chứng. Họ mang theo giấy tử tịch của chính mình.” Gian nghị triều lặng đến mức Thanh nghe rõ nhịp tim dưới cơn đau vai. Sai dịch nuốt khan. “Họ nói… trên giấy, họ đều đã chết.”