Chương 85: Kỷ Hòa Ra Mặt

Kỷ Hòa không đến ngay. Sau khi con dấu cuối cùng ép xuống mép giấy niêm ba tập sổ, trong phòng chỉ còn tiếng văn lại lật mục lục và tiếng gió quét qua sân nha môn. Lục Thanh nhìn dòng có tên người sống bị ghi bằng ngày chết, rồi hỏi Mạnh Nương một câu rất ngắn: “Bà chuyển được lời tới Kỷ Hòa không?” Mạnh Nương không đáp ngay. Bà kéo tay áo che dấu móng tay vừa bấm đỏ lòng bàn tay. “Chuyển được. Nhưng ta không gọi cô ấy tới. Cô ấy đã bị người khác quyết định thay quá nhiều lần rồi.” Thanh gật. “Chỉ chuyển lời.”

Quan chủ thẩm cho văn lại viết một tờ truyền hỏi đặc biệt, không ghi nơi cư trú của nhân chứng, cũng không buộc phải có mặt theo lệnh bắt. Thanh đứng bên cạnh đọc từng chữ. Cuối cùng nàng bỏ đi câu “phải đến trước giờ Thìn”, đổi thành: “Nếu tự nguyện làm chứng, nha môn sẽ tiếp nhận theo chế độ bảo hộ nhân chứng.” Mạnh Nương nhìn nàng. “Không hứa giữ được mạng?” “Không ai ở đây có quyền hứa thứ mình không chắc giữ nổi.” Thanh nói. “Nhưng nếu cô ấy tới, tên thật của cô ấy sẽ được ghi vào biên bản, không phải tên người khác đặt lên.”

Thẩm Dao từ phòng chờ bước ra đúng lúc Mạnh Nương gấp tờ truyền hỏi lại. Nàng đã tháo áo khoác ẩm, sắc mặt nhợt đi sau một đêm gần như không ngủ. Trên bàn bên kia, thư của mẹ nàng và bản đoạn thân vẫn nằm dưới hai niêm phong riêng. Dao nhìn tờ giấy, rồi nhìn Thanh. “Đừng dùng tên ta để gọi Kỷ Hòa.” Thanh đáp: “Ta không định.” Dao khẽ gật. “Nếu cô ấy hỏi ta có muốn cô ấy ra mặt không, hãy nói ta không trả lời.” Mạnh Nương bật cười nhạt. “Hai người hôm nay nói chuyện như viết công văn.” Dao chỉ nói: “Ít nhất công văn còn để lại dấu.”

Tờ truyền hỏi rời nha môn bằng người đưa tin của Mạnh Nương; bộ khoái chỉ theo đến đầu phố để không ai lần được nơi trú. Thanh không hỏi đích đến. Nàng quay lại đối ba tập sổ trong lúc trời ngoài cửa sổ chuyển từ đen sang xám. Vai trái đau cứng. Ở gian bên, Đỗ Mạnh ngủ gục, mỗi lần trở mình đều nhăn mặt vì sườn, còn Tang Ngọc vẫn ngồi cạnh trông chừng.

Gần giờ Mão, tiếng chân dừng trước cửa phụ. Một phụ nhân trung niên đưa tới cô gái trùm khăn xám, giao đúng mảnh giấy có nửa dấu của Mạnh Nương rồi quay đi. Kỷ Hòa đứng dưới hiên một lúc mới kéo khăn xuống. Nàng gầy hơn lần Thanh thấy nàng trốn sau rèm, hai bàn tay nắm đến trắng đầu ngón. Thấy Thẩm Dao ở cuối hành lang, môi nàng run một cái, nhưng không chạy tới. Dao cũng không bước lại.

Kỷ Hòa hỏi quan chủ thẩm trước, không hỏi Thanh: “Nếu hôm nay dân nữ nói tên thật, ngày mai có bị bắt vì cái tên ấy không?” Cả gian phòng im xuống. Quan chủ thẩm nhìn sang Thanh như muốn nàng nói một câu dễ nghe hơn. Thanh không làm vậy. “Có người sẽ dùng hộ tịch để đánh vào lời khai của cô.” nàng nói. “Có thể họ bảo cô là người không rõ thân phận, có thể bảo cô đã chết, có thể bảo cô trốn khỏi phủ. Nha môn có thể ghi cô là nhân chứng đang được bảo hộ, nhưng ta không thể nói luật sẽ không làm đau cô.” Kỷ Hòa nuốt khan. “Nếu ta không nói?” “Sổ vẫn còn đó. Chỉ là phần cô từng tận mắt thấy sẽ thiếu một người sống xác nhận.”

Kỷ Hòa quay sang Dao. “Tiểu thư…” Dao đứng thẳng, hai tay đặt trước người theo thói quen cũ của Hầu phủ, nhưng trên tóc không còn trâm mang gia huy. “Đừng gọi ta như thế nếu em không muốn.” Nàng nói rất nhẹ. “Và đừng hỏi ta nên làm gì. Lần trước ta giấu em vì ta tin em sẽ chết nếu bị giao ra. Lần này, em tự chọn.” Kỷ Hòa nhìn nàng một lúc lâu. Thanh nhớ ngày đầu tiên cô gái này chỉ cần nghe tiếng giày quản sự ngoài hành lang đã co người sau lớp rèm. Bây giờ nàng vẫn run, nhưng bàn chân không lùi.

“Ta làm chứng.” Kỷ Hòa nói. “Nhưng ta chỉ nói điều ta thấy.” Thanh đáp ngay: “Chỉ cần vậy.”

Quan chủ thẩm cho dọn một bàn riêng, mở cửa sổ, gọi hai văn lại và một nữ dịch đứng chứng kiến. Ba tập sổ của Mạnh Nương không được đặt trước mặt Kỷ Hòa ngay. Thanh yêu cầu lấy lời khai độc lập trước, để không ai nói nhân chứng học theo chữ trong sổ. Kỷ Hòa ngồi xuống, hai tay đặt trên đầu gối. Câu đầu tiên của văn lại là họ tên. Nàng hít vào rất sâu. “Kỷ Hòa.” Cây bút dừng một nhịp. “Tuổi?” “Mười chín.” “Từng ở đâu?” “Nội viện Vĩnh An Hầu phủ.” Đến câu hộ tịch quê quán, Kỷ Hòa im lặng. “Ta không biết sổ bây giờ ghi ta ở đâu.”

Thanh không chen lời. Văn lại ghi nguyên câu ấy. Sau đó mới hỏi đến đêm xảy ra vụ án đầu tiên. Kỷ Hòa kể chậm, đôi lúc phải dừng để nhớ thứ tự. Nàng từng được sai mang một bộ áo của mình đến gian phòng phía tây. Khi vào, trên giường đã có một cô gái nằm bất động. Kỷ Hòa nhận ra người ấy, biết chắc không phải mình, cũng biết bộ áo đang được mang tới là bộ áo đã có số đo ghi dưới tên Kỷ Hòa trong sổ may. Quản sự bắt nàng thay lớp áo ngoài cho người nằm đó và tháo một món đồ nhận dạng khỏi cổ tay cô gái. Kỷ Hòa không thấy ai ra lệnh phía trên quản sự. Nàng chỉ nghe câu: “Từ đêm nay, cái tên Kỷ Hòa ở đây chết rồi.”

Dao nhắm mắt trong thoáng chốc. Năm ấy Thanh từng coi việc Dao giấu Kỷ Hòa là một vết bẩn trên án. Giờ nàng hiểu rõ hơn: sự thật bị ép xuất hiện quá sớm có thể khiến người cất tiếng không còn sống để nói lần thứ hai.

Sau khi thay áo, Kỷ Hòa bị giữ trong kho nhỏ. Gần sáng, Dao tìm được nàng trước người của quản sự và đưa nàng trốn. Kỷ Hòa xác nhận chính mình đã nói với Thanh sau rèm rằng người chết là “người thay em”, bởi bộ áo, tên trong sổ và lời quản sự đều cho thấy thi thể được chuẩn bị để bị nhận thành Kỷ Hòa. Cô gái chết có tên khác; Kỷ Hòa biết tên ấy khi cùng làm việc trong nội viện, nhưng chưa từng biết hộ tịch thật của người kia.

Khi lời khai độc lập kết thúc, quan chủ thẩm mới cho mở phần định danh của sổ Mạnh Nương. Văn lại không đưa cả tập cho Kỷ Hòa; anh đọc từng mục được phép đối. Ở một dòng, Kỷ Hòa giật mạnh đầu ngón tay. “Đó là tên nàng ấy.” Nàng nói. Dòng kế tiếp ghi ngày “chết” trùng với ngày Hầu phủ dựng linh đường. Ở mục khác, cái tên Kỷ Hòa được đánh dấu xóa khỏi tuyến người sống và chuyển sang ký hiệu tang. Hai lớp giấy, hai nguồn khác nhau, khớp ở đúng chỗ lời khai vừa mô tả. Thanh yêu cầu ghi rõ thứ tự: lời khai có trước, đối sổ có sau. Không ai được phép đảo hai việc ấy khi sao án.

Kỷ Hòa nhìn dòng tên mình. “Vậy trong sổ này, ta cũng chết?” “Trong một phần sổ. Còn cô đang ngồi đây.” Thanh đáp. “Nếu giấy nói ta chết mà ta nói ta sống, công đường tin ai?” “Ghi cả hai. Giấy nói gì, người sống nói gì, ai sửa giấy, sửa lúc nào. Không được xóa một bên để bên kia dễ xử.”

Kỷ Hòa cắn môi rồi gật. Nàng yêu cầu được xem dòng ghi tên mình trước khi điểm chỉ. Văn lại xoay biên bản cho nàng. Kỷ Hòa đọc chậm từng chữ, có chỗ phải nhờ đọc lại. Cuối tờ, nàng không ký thay bằng tên hoa hay ký hiệu. Nàng ấn đầu ngón tay vào mực son rồi đặt xuống dưới hai chữ “Kỷ Hòa”. Dấu tay đỏ hiện ra, nhỏ và hơi lệch. Thanh nhìn vệt son ấy, bất chợt nhớ cổ tay người chết đầu tiên, nơi lớp son từng bị lau gần sạch. Cùng một màu, nhưng lần này không ai dùng nó để che tên một người.

Tiếng giày ngoài sân vang lên ngay lúc văn lại hong biên bản. Không vội, không rối; từng bước đều đều như người biết công đường sẽ phải mở cửa cho mình. Bộ khoái trực cổng bước vào, sắc mặt cứng lại. “Hình bộ Hữu thị lang Từ đại nhân tới.” Đỗ Mạnh ở gian bên tỉnh hẳn, chống tay ngồi dậy rồi bị Tang Ngọc giữ vai. Thẩm Dao không đổi chỗ. Mạnh Nương chỉ kéo ghế lùi khỏi bàn sổ nửa bước.

Từ Kính bước qua ngạch cửa trong áo quan chỉnh tề, sạch sẽ đến mức không giống người đi từ sáng sớm. Ông không nhìn ba tập sổ trước. Ánh mắt ông dừng trên Kỷ Hòa, rồi trên dấu tay đỏ chưa khô ở cuối lời khai. “Nha môn làm việc càng ngày càng lạ.” Ông nói, giọng ôn hòa như đang sửa một câu văn. Quan chủ thẩm đứng dậy. “Từ đại nhân tới vì việc gì?” “Vì nghe nói có người chết đến làm chứng.”

Một thuộc quan Hình bộ đặt lên bàn một bản sao hộ tịch có dấu xác nhận. Từ Kính không tự tay đẩy giấy, chỉ nói: “Ba năm trước, tên Kỷ Hòa đã được báo tử theo hồ sơ Vĩnh An Hầu phủ và đã nhập sổ. Bản ghi có đủ dấu chuyển, đủ người ký, đủ ngày tháng. Nếu cô gái trước mặt thật là Kỷ Hòa, thì triều đình đã ghi sai một người chết. Nếu nàng không phải Kỷ Hòa, lời khai vừa rồi là giả mạo thân phận.” Ông mỉm cười rất nhẹ. “Xin hỏi Lục ngỗ tác, một người đã chết trên giấy lấy tư cách gì đứng trước công đường?”

Thanh không nhìn ông. Nàng nhìn bản sao hộ tịch, nơi một nét bút son nằm ngay cạnh chữ “tử”. Nét mực gọn, đúng phép, không hề run. Đúng như những bản án đã chôn Lục Vãn, đúng như những tờ giấy đã tạo ra những cái chết không cần thi thể. Sau lưng nàng, Kỷ Hòa vẫn ngồi nguyên trên ghế. Hai bàn tay còn run, nhưng dấu tay đỏ dưới tên mình đã khô.