Chương 60: Cái Giá Của Im Lặng

Tên phụ lục nằm trên màn hình chỉ có mười một chữ, nhưng An Nhiên đọc đến lần thứ ba vẫn thấy như một cánh cửa cũ vừa khép lại trước mặt mình: bản tường trình người phụ trách ca trực năm đó. Điện thoại của Tạ Quốc Vinh được đặt giữa bàn. Trạch Hành ghi giờ nhận tin nhắn, tình trạng thiết bị và tên người chứng kiến. Những thao tác khô khan ấy giữ căn phòng không trượt sang một cuộc đối chất khác, nhưng không làm nhịp thở của cô nhẹ hơn. Cô nhớ ca trực ấy bằng những mảnh rời: mùi sát trùng nồng, chiếc vòng cổ màu nâu cạnh hồ sơ, tiếng Chu Tịnh Dư bảo ký trước vì chủ đang đợi. Cô đã ký. Sau đó, cô đã im lặng.

“Người phụ trách ca trực là ai?” Trạch Hành hỏi.

“Trên lịch chính thức là bác sĩ Cố Minh Du. Nhưng hôm đó thầy bị gọi sang phòng mổ. Chu điều phối phần còn lại.”

Tạ Quốc Vinh ngẩng lên. “Cố Minh Du từng gọi cho ba sau khi con nghỉ việc. Ông ấy hỏi con có muốn gặp để xem lại hồ sơ không. Ba nói lúc đó con không chịu nghe nhắc đến Minh Uyển, rồi bảo ông ấy đừng gọi nữa.”

An Nhiên nhìn ông. Cô đã nghe đủ những phiên bản của câu “ba nghĩ như vậy tốt cho con”. Cô chỉ mở danh bạ rồi dừng ở tên Cố Minh Du. Ông từng là người hiếm hoi ở Minh Uyển không nhìn cô như một vết bẩn cần che, nhưng cũng là người đã ở lại đó và im lặng.

Trạch Hành nói: “Nếu gọi, mục đích là xác định bản tường trình từng tồn tại, ai lập, lưu ở đâu và ông ấy còn giữ tài liệu gốc nào không. Không tranh luận nội dung qua điện thoại.”

“Còn nếu tôi không gọi?”

“Chu vẫn có hai phụ lục. Chúng ta chỉ thiếu thêm một nguồn đối chiếu.”

An Nhiên bấm số. Cố Minh Du nghe máy sau hồi chuông thứ tư. Giọng ông già hơn cô nhớ, khàn nhẹ như vừa rời một đêm trực dài. Khi cô tự giới thiệu, đầu dây bên kia chỉ có một khoảng thở chậm.

“Cuối cùng em cũng gọi.”

“Chu Tịnh Dư đang giữ bản tường trình ca trực năm đó. Em cần biết nó có từng tồn tại không.”

“Có.”

“Thầy đã ký?”

“Không. Tôi viết bản đầu, nhưng bản đưa vào hệ thống không phải bản tôi viết.”

Sau khi Cố đồng ý bật loa và để cuộc gọi được ghi vào biên bản, ông xác nhận mình là người phụ trách danh nghĩa. Khi ông bị gọi sang một ca cấp cứu khác, con vật đã được trả đi. Bản tường trình ông soạn cuối ca ghi thời điểm bàn giao, tình trạng hồ sơ còn thiếu và yêu cầu tạm dừng trả về cho đến khi xác minh người nhận. Sáng hôm sau, bản ấy biến mất khỏi thư mục dùng chung. Một bản khác xuất hiện, rút gọn diễn biến và ghi quyết định trả về dựa trên xác nhận chuyên môn của An Nhiên.

“Thầy đã làm gì?” cô hỏi.

“Tôi hỏi Chu. Cô ta nói em đã thừa nhận ký nhầm và gia đình muốn xử lý kín. Tôi ghi những gì mình nhớ vào sổ cá nhân, rồi không làm đơn báo cáo.”

“Vì sao?”

“Vì tôi nghĩ giữ lại một bản ghi là đủ để một ngày nào đó sửa sai.” Cố dừng lại. “Thực ra tôi chỉ chọn cách ít nguy hiểm nhất cho mình.”

Tạ Quốc Vinh nhìn xuống hai bàn tay. Không ai trong phòng có thể đứng ngoài câu ấy.

Cuốn sổ vẫn còn. Cố không mang nó đến Minh Uyển, cũng không số hóa. Mỗi trang có ngày, giờ, mã ca và chữ viết tay liên tục với những ca trước sau. Nó không phải hồ sơ chính thức, không thể tự chứng minh ai đã sửa hệ thống, nhưng có thể cho thấy một bản tường trình khác từng được soạn và nội dung ban đầu không giống bản đang được dùng để đổ toàn bộ trách nhiệm cho An Nhiên.

“Thầy gửi ảnh được không?”

“Không. Nếu muốn dùng, phải tiếp nhận đúng cách. Tôi sẽ giao bản gốc trước người làm chứng, lập biên bản tình trạng và tự ký lời khai. Không chuyển qua tin nhắn.”

Trạch Hành hỏi ông có sẵn sàng để lịch trực, thiết bị và tài khoản lưu trữ cũ được kiểm tra theo yêu cầu hợp pháp không. Cố im lặng một lúc rồi nói: “Có. Nhưng tôi vẫn còn đồng nghiệp ở đó, vẫn có học trò dùng thư giới thiệu của tôi. Một khi tôi ký, họ sẽ biết tôi đã giữ thứ này và không báo cáo suốt nhiều năm.”

“Thầy có thể từ chối,” An Nhiên nói.

“Đó chính là câu tôi đã nói với mình năm xưa.” Giọng Cố trầm xuống. “Im lặng cũng là một lựa chọn, An Nhiên. Nó không vô hình chỉ vì không có chữ ký. Tôi trả giá bằng việc mỗi lần dạy người trẻ phải ghi hồ sơ trung thực, tôi đều biết mình bỏ lại một dòng chưa nói. Em trả giá bằng cách tự xem mình là nguyên nhân duy nhất. Cha em trả giá bằng việc mất quyền được con tin. Còn con vật hôm đó không có cơ hội chọn giá nào cả.”

An Nhiên cúi đầu. Cô từng ghét những người đã im lặng quanh mình vì họ biến cô thành người duy nhất có mặt trên trang giấy. Nhưng bỏ hết chữ ký của cha, bản sửa của Chu và sự do dự của Cố ra ngoài, vẫn còn một điều không ai ép cô làm trong những năm sau đó: cô đã không quay lại hỏi. Ban đầu vì không đủ sức, sau đó vì mỗi ngày trôi qua làm câu hỏi khó hơn. Cuối cùng, cô gọi sự trốn tránh ấy là chuộc lỗi, dùng những ca cứu hộ nửa đêm để chứng minh mình vẫn có ích mà không phải bước vào căn phòng cũ.

“Em cũng đã chọn.” Cô nói. “Không phải lúc đầu. Nhưng những năm sau đó, em đã chọn không mở lại.”

Cố không an ủi. “Vậy bây giờ chọn khác.”

Trạch Hành thống nhất việc bàn giao sẽ có ghi hình, hai người chứng kiến và niêm phong bản gốc. Cố đồng ý không liên hệ Minh Uyển hoặc tự công bố. Trước khi tắt máy, ông nhắc cuối trang sổ có ký hiệu “HS-17, chờ đối chiếu bản nhập lại”. Ông không nhớ HS là tên người hay hệ thống, chỉ nhớ số 17 trùng với mã phiên bản viết bằng bút đỏ trên bản in sáng hôm sau.

Bạch Giai tra trong tài liệu đội đang có nhưng không thấy HS-17. Cô ghi ký hiệu vào danh sách cần kiểm chứng. Phó Nhiên vẫn lần lịch đổi tên tài khoản phát clip. Cậu kéo tai nghe xuống. “Tài khoản sớm nhất từng đổi tên bốn lần. Lần gần nhất là ba phút sau khi một diễn đàn đăng lại bài về bác sĩ Tạ. Đuôi thư khôi phục dùng cùng tên miền với một công ty quản lý nội dung.”

“Chưa đủ nối với ai,” Bạch Giai nhắc.

“Em biết. Em đang gửi yêu cầu bảo toàn dữ liệu theo mẫu của anh Trạch Hành.”

Tưởng Nghiên từ sân bước vào, mang theo mùi dầu máy. Thợ sửa báo bộ phanh chỉ nên chạy nhẹ thêm hai ngày; thay hoàn chỉnh vẫn cần khoản tiền đội chưa có. Cùng lúc, bộ phận giao thông gửi một ảnh mờ từ lối ra khu bãi liên hợp. Xe nghi vấn không còn mang rơ-moóc cũ. Một đầu kéo khác vào sau bảy phút, nhưng biển số bị bùn che mất hai ký tự.

“Có điều xe không?” chị hỏi.

An Nhiên nhìn ảnh. Mười tám sinh mạng ngoài kia không vì hồ sơ Minh Uyển mà chậm lại. “Không. Chưa có điểm đến, chưa xác nhận lô chuyển sang đầu kéo đó. Xin đối chiếu camera tư nhân quanh lối phía đông và danh sách xe vào ra trong khung mười phút.”

Tưởng Nghiên gật đầu, rồi đặt cạnh Phó Nhiên một tờ giấy ghi địa chỉ phòng trống của tình nguyện viên cũ. “Ở tạm ba đêm. Tiền điện tự trả. Ba ngày để tìm chỗ khác.”

Phó Nhiên đọc địa chỉ. “Em sẽ trả.”

“Ừ. Đừng biến tự trọng thành việc ngủ ngoài đường.”

Cậu gấp tờ giấy bỏ túi. Cái giá của lựa chọn ở lại không biến mất, nhưng được chia thành những phần có thể gọi tên: ba ngày chỗ ngủ, một tháng tiền thuê, một yêu cầu bảo toàn dữ liệu, chiếc máy ảnh có thể phải bán. Không ai gọi đó là hy sinh.

Tạ Quốc Vinh hỏi Trạch Hành mình cần làm gì tiếp. Anh yêu cầu ông viết lại toàn bộ lần Cố Minh Du gọi, không liên hệ để thống nhất lời khai; mọi khoản hỗ trợ đội phải qua tài khoản công khai, nội dung rõ ràng, không ghi tên An Nhiên. Ông nhìn con gái. “Ba hiểu.”

Cô không nói đã tha thứ. Cô chỉ kéo ghế để ông có chỗ ngồi viết. Đó là khoảng cách duy nhất cô có thể cho lúc này: đủ gần để ông chịu trách nhiệm, chưa đủ gần để trách nhiệm biến thành hòa giải.

Gần trưa, đơn vị tư vấn hồ sơ nghề nghiệp phản hồi sơ bộ. Với bản ghi chú gốc của Cố, lời khai về bản tường trình bị thay, trang xác nhận có chữ ký không ủy quyền và yêu cầu bảo toàn lịch sử chỉnh sửa, họ có thể nộp đơn đề nghị phục hồi hồ sơ theo thủ tục độc lập. Từ “có thể” được lặp lại hai lần. Không ai hứa hồ sơ còn nguyên, Minh Uyển sẽ hợp tác hay An Nhiên được xóa lỗi.

Trạch Hành đặt bản in trước mặt cô. “Đây chưa phải minh oan.”

“Em biết.”

“Một khi nộp, phía bên kia sẽ được thông báo. Chu có thể công bố trang chữ ký trước.”

An Nhiên nhìn chiếc điện thoại của cha trong túi niêm phong tạm, rồi nhìn tên Cố Minh Du trên biên bản. Bao nhiêu năm qua, mỗi người đều chờ một người khác lên tiếng trước. Cô đã hiểu cái giá của im lặng không chỉ là mất sự thật. Nó còn khiến người ta quen với việc không có quyền lựa chọn.

Cô cầm bút, không ký lời thừa nhận mới. Cô chỉ viết dưới mục yêu cầu xử lý: “Đề nghị bảo toàn và phục hồi lịch sử hồ sơ; tôi tự chịu trách nhiệm về phần xác nhận chuyên môn do mình đã ký, đồng thời yêu cầu xác minh mọi chỉnh sửa và quyết định sau thời điểm đó.”

Trạch Hành đọc lại rồi gật đầu. Bạch Giai chưa chụp. Tạ Quốc Vinh không đưa tay. An Nhiên tự đặt ngày giờ bên dưới.

Ngay khi đầu bút rời giấy, hộp thư chung của đội nhận một thư mới. Tiêu đề chỉ có mã “HS-17”. Người gửi dùng địa chỉ ẩn danh, đính kèm ảnh chụp màn hình của hệ thống hồ sơ cũ. Tên người chỉnh sửa bị che, nhưng thời gian tạo bản thứ hai nằm đúng mười bảy phút sau khi ca trực kết thúc.

Bên dưới ảnh là một câu ngắn: “Muốn phục hồi hồ sơ, hãy tìm bản sao lưu trước khi Minh Uyển xóa vòng cuối.”