Sau Nua Dem Co Nguoi Den Cuu Em
Chương 28 - Chương 28: Phóng Viên Không Tin Nước Mắt
Chương 28: Phóng Viên Không Tin Nước Mắt
Tiếng đầu bút bi gõ ba nhịp ở phía bên kia đường dây rồi dừng. Bạch Giai không nhắc lại câu vừa nói, cũng không dùng khoảng lặng để thúc ép. Quân nhìn An Nhiên qua mặt bàn nhỏ, nơi danh mục vật chứng còn mở ở trang cuối. Cô đã tháo găng nhưng mùi sát trùng vẫn bám trên tay; ngoài cửa sổ, trời Đông Lâm chuyển sang màu xám của một buổi sáng không ai trong phòng được ngủ. Quân hỏi Bạch lấy mã hợp đồng từ đâu. Cô đáp bằng một câu khác: “File gốc còn nằm trên thiết bị đầu tiên không?” Khi Quân xác nhận bản gốc được giữ nguyên, đã tạo bản sao có mã kiểm tra và người chứng kiến, Bạch yêu cầu địa chỉ thư điện tử chính thức, đồng thời bảo anh gọi lại số bàn của tòa soạn để xác minh tên cô. Cách cô chủ động để mình bị kiểm tra khiến Quân không cúp máy.
Mười hai phút sau, giấy đề nghị có dấu điện tử tới hộp thư chung. Quân gọi qua tổng đài, được chuyển đúng máy lẻ của Bạch Giai. Anh không mời cô tới phòng làm việc tạm mà nhờ Tưởng Nghiên mượn phòng họp của một trung tâm hỗ trợ pháp lý có camera hành lang và tủ khóa thiết bị. Bạch đồng ý gặp lúc sáu giờ bốn mươi, không mang quay phim, không phát trực tiếp, không lấy vị trí nhân chứng. Đổi lại, cô được xem file gốc trên thiết bị ngoại tuyến, đối chiếu metadata và ghi lại mã kiểm tra trước mặt người giữ chứng cứ. An Nhiên nghe Quân đọc từng điều kiện rồi hỏi: “Anh tin cô ấy à?” Quân đóng nắp ổ cứng. “Chưa. Nhưng cô ấy chấp nhận để chúng ta kiểm tra ngược.” Sau đoạn video mười chín giây, An Nhiên không còn tin một giọng nói bình tĩnh đồng nghĩa với thiện chí.
Bạch đến sớm bốn phút, mặc áo sơ mi xám, dưới mắt có quầng mờ giống người vừa rời khỏi một ca trực khác. Không có máy quay đi cùng. Trên bàn, cô đặt thẻ nhà báo, thư cử đi, máy ghi âm còn niêm phong và một ổ lưu trữ mới chưa bóc vỏ. Cô tự tay tắt điện thoại, bỏ vào túi chống sóng do Quân chuẩn bị rồi nói: “Tôi không viết bài minh oan theo đơn đặt hàng. Tôi cũng không dùng cảnh bác sĩ nữ bị chửi trên mạng để lấy nước mắt.” An Nhiên kéo ghế ngồi xuống. “Tốt. Tôi cũng không có nước mắt để bán.” Bạch nhìn cô lâu hơn một nhịp, bật máy ghi âm và đọc rõ thời gian bắt đầu.
Cuộc hỏi không bắt đầu bằng PawCare mà bằng động tác của An Nhiên trong video. Vì sao dùng vòng dây qua cổ và vai? Vì sao không chờ cán bộ tới? Cô có biết con chó có chủ hay không? An Nhiên trả lời từng câu, không thêm một tính từ nào để làm mình dễ thương hơn. Cửa lồng đã bật mở, con chó hoảng, hành lang thông với dốc xuống tầng hầm; vòng dây mềm được đặt để phân lực và ngăn nó lao vào thang máy. Không ai tại hiện trường xuất trình giấy tờ, còn chip trả về mã lô thử nghiệm Nam Lộ. Bạch hỏi cô có hối hận vì đã chạm vào con vật trước khi cơ quan chức năng có mặt. An Nhiên nhìn đôi bàn tay mình. “Tôi tiếc vì không nhận ra có người chờ đúng khoảnh khắc ấy để cắt hình. Nhưng nếu quay lại lúc cửa lồng mở, tôi vẫn giữ nó khỏi chạy. Tôi chịu trách nhiệm về thao tác của mình. Tôi không thể giả vờ con chó không gặp nguy hiểm chỉ để tránh một đoạn video xấu.” Bạch không gật đầu, chỉ ghi nguyên câu ấy rồi yêu cầu xem biên bản chuyên môn.
Quân đọc chuỗi bàn giao và mở bản sao đã đánh số. Bạch kiểm tra thời điểm tạo file, thời điểm sửa cuối, loại thiết bị, độ dài, dung lượng và mã kiểm tra. Cô không chấp nhận ảnh chụp màn hình nếu có thể mở thuộc tính trực tiếp, cũng không chấp nhận câu “ai cũng thấy” nếu không có mốc giờ. Khi bản livestream chạy tới bốn mươi ba giây trước đoạn cắt, cô dừng hình ở bàn tay người trợ lý đang giữ chốt cửa lồng. Chạy thêm tám giây, tiếng người trong điện thoại yêu cầu mở cửa nghe rõ. Chạy tiếp, Quân xuất hiện với xe vệ sinh chắn dốc, còn An Nhiên quỳ thấp hơn tầm mắt con chó. “Đoạn lan truyền bắt đầu ở đây,” Phó Nhiên nói, đặt con trỏ đúng lúc vòng dây đã nằm trên vai con vật. “Mười chín giây sau thì cắt.” Bạch đáp: “Tôi biết đếm. Tôi cần biết ai đã chọn điểm cắt.”
Phó Nhiên đưa bảng thời gian của các tài khoản seeding. Bạch buộc cậu tách dữ liệu quan sát được khỏi kết luận. Chín tài khoản đăng câu “đội này chuyên bắt chó có chủ” trước lúc cửa lồng mở hai phút là dữ liệu; chúng thuộc cùng một chiến dịch mới chỉ là giả thuyết. Ảnh bìa được tạo lúc bốn giờ hai mươi chín là dữ liệu nếu thời gian máy chủ đáng tin; ai ra lệnh tạo vẫn chưa biết. Phó Nhiên đỏ mặt, nhưng xóa ngay chữ “chứng minh” trong tiêu đề bảng và thay bằng “dấu hiệu cần xác minh”. An Nhiên nhận ra Bạch không hề đứng về phía họ. Lạ thay, điều đó khiến căn phòng bớt nguy hiểm hơn một chút. Người quá sẵn sàng tin họ cũng có thể đổi giọng nhanh nhất khi bài viết cần một hướng khác.
Sáu giờ năm mươi hai, tài khoản của Gia Linh đăng đúng mẫu xin lỗi nhà tài trợ đã gửi: cô thừa nhận “hiểu nhầm thiện chí của chủ sở hữu”, nói đội cứu hộ gây áp lực và xin rút toàn bộ phát ngôn. Gần như cùng lúc, hộp thư tiếp nhận nhận được một dòng từ địa chỉ dự phòng của cô: “Tôi không đăng. Tài khoản chính không còn do tôi kiểm soát.” Quân không cho Phó Nhiên gọi ngay. Anh yêu cầu giữ nguyên bài đăng, lưu thời gian máy chủ và đối chiếu phiên đăng nhập lạ từ Nam Lộ. Bạch hỏi: “Các anh tin thư dự phòng vì nó có lợi cho mình?” Quân đáp: “Chúng tôi chưa tin cái nào. Muốn xác nhận, phải gặp Gia Linh hoặc có kênh đối chiếu độc lập.” Bạch đặt mẫu xin lỗi cạnh file nhà tài trợ và phát hiện cùng một lỗi khoảng trắng trước dấu phẩy. Cô ghi rõ đó chỉ là dấu vết sao chép, chưa phải bằng chứng xác định người đăng.
Khi Bạch hỏi vị trí bà Hà, Quân từ chối. “Không có nhân chứng, bài của tôi sẽ bị coi là suy diễn từ dữ liệu kỹ thuật,” cô nói. “Có bài hay không, chúng tôi vẫn không đổi sự an toàn của bà ấy lấy một câu xác nhận,” An Nhiên đáp. Bàn tay cô siết lại trên đầu gối. Bạch nhìn thấy. “Tôi không yêu cầu cô ấy khóc trước máy ghi âm.” An Nhiên nói: “Người ta thường không yêu cầu thẳng. Họ chỉ hỏi đủ lâu cho tới khi người khác vỡ ra.” Nét mặt Bạch không mềm đi, chỉ mệt hơn. “Phóng viên không nên tin nước mắt. Nước mắt có thể thật, nhưng câu chuyện quanh nó vẫn có thể bị sắp đặt. Tôi tin thứ kiểm tra lại được. Và tôi biết một bài báo cũng có thể trở thành cái lồng.”
Bạch xin xem hóa đơn truyền thông. Quân đưa bản đã che thông tin cá nhân nhưng giữ mã hợp đồng, đơn vị thanh toán và mô tả dịch vụ. Ngón tay cô dừng ở góc phải trang cuối. Ngoài logo PawCare Nest đang dùng, dưới dòng bản quyền có một biểu tượng mờ gồm ba nét cong ôm lấy một chấm tròn, giống tổ chim chưa khép kín. Phó Nhiên hỏi: “Chị đã thấy logo này?” Bạch không trả lời ngay. Cô yêu cầu xem thư gốc và tên tệp. Tên file bắt đầu bằng cụm PCN-RR, trùng mã “phản ứng nhanh” trong hợp đồng. Quân nhìn cô: “Nguồn của cô biết mã hợp đồng. Cô nhận ra biểu tượng phụ. Phần này phải được giải thích.”
Sau một khoảng lặng, Bạch thừa nhận ba năm trước tòa soạn có chuyên đề về đời sống với thú cưng. Một công ty truyền thông mua gói nội dung, gửi những câu chuyện “giải cứu thành công” viết sẵn và dùng đúng logo này, nhưng không mang tên PawCare. “Cô viết?” An Nhiên hỏi. “Tôi biên tập một bài. Tên tôi không nằm trên quảng cáo, nhưng bài qua bàn tôi.” Sau đó một chủ nuôi tố con vật trong ảnh không phải con được cứu; bài bị gỡ, hồ sơ chuyển sang bộ phận kinh doanh, còn Bạch không điều tra tiếp. Sự dè chừng vừa hạ xuống trong An Nhiên lập tức trở lại. “Vậy bây giờ cô muốn sửa một bài cũ bằng bài về chúng tôi?” Bạch lắc đầu. “Tôi gọi vì vụ này lặp lại một cấu trúc tôi từng bỏ qua: ảnh có trước sự kiện, lời kể có trước nhân chứng, và đơn vị trả tiền không đứng tên trên nội dung.”
Bạch mở một thư mục lưu ngoại tuyến trên máy tính cá nhân. Trước khi cho họ xem, cô chụp thời gian hệ thống và đường dẫn như thể đang tự dựng chuỗi chứng cứ cho chính mình. Trong thư mục chỉ còn vài ảnh xem trước cùng một bản PDF lỗi phông. Biểu tượng tổ chim hiện trên trang bìa, cạnh mã PCN-RR; thông tin tệp cho thấy bộ tài liệu được tạo trước ngày câu chuyện “giải cứu” diễn ra gần một tuần. Bạch đồng ý sao chép thư mục sang ổ mới, lập biên nhận và giữ nguyên thiết bị gốc. Trước khi đóng máy, cô lật mặt sau cuốn sổ, viết một cái tên rồi che lại bằng bàn tay. “Logo này không chỉ thuộc về PawCare,” cô nói. “Nó từng đứng trên một bộ hợp đồng nhận nuôi.” Quân ngẩng lên. Ở cuối hành lang, đèn camera chuyển từ xanh sang đỏ, ghi lại bốn người cùng nhìn vào dấu vết cũ vừa mở ra một cánh cửa mới.