Chương 28: Tội của sự im lặng

Sáng hôm sau, văn phòng của Đường Tư Kỳ không còn giống một nơi để làm việc, mà giống một trạm trung chuyển của những thứ không được phép rơi khỏi tay người sống. Phong bì Lục Thừa Chu giao tối qua đặt trong két tạm, bên ngoài dán hai lớp niêm phong. Trên bàn là bốn bản thông báo đã gửi đi, một máy tính sạch đang chạy đối chiếu log, và điện thoại của Tống Nghiên được đặt úp xuống, màn hình vẫn sáng từng nhịp vì tin nhắn chưa đọc.

Cô không mở chúng. Từ sau khi rời Lục thị, mọi tin nhắn có tên Lục Thừa Chu đều giống một vết cắt chưa kịp khô. Không nhìn thì vết cắt vẫn ở đó, nhưng ít nhất nó không chảy máu ngay trước mặt người khác. Tống Nghiên cúi xuống ghi thêm vào sổ chuỗi lưu trữ: “08:32, kiểm tra tình trạng niêm phong phong bì Lục thị giao, không có dấu hiệu bị mở.” Nét bút của cô bình tĩnh đến mức Đường Tư Kỳ nhìn mà thấy lòng mình lạnh đi.

“Bệnh viện vừa trả lời,” Đường Tư Kỳ nói, đặt máy tính bảng xuống trước mặt cô. “Có người tự xưng là đại diện gia đình bệnh nhân đến hỏi thủ tục chuyển viện cho La Vân. Không có giấy ủy quyền, bị điều dưỡng chặn lại.”

Tống Nghiên ngẩng đầu. Mắt cô đỏ vì thiếu ngủ, nhưng giọng không lệch. “Lưu tên điều dưỡng. Yêu cầu bệnh viện trích camera khu vực quầy trực, niêm phong lịch sử đăng ký ra vào. Gửi thêm văn bản: mọi thay đổi liên quan La Vân phải có chữ ký của người giám hộ hợp pháp và xác nhận của luật sư.”

Đường Tư Kỳ gõ rất nhanh, rồi dừng lại khi một email mới nhảy lên. Tiêu đề thư ngắn đến bất thường: “Tường trình tự nguyện – Lục Hoài Sơn.” Người gửi không phải Lục thị, cũng không phải Chu Dịch, mà là một văn phòng công chứng tư nhân. Nội dung chỉ có vài dòng: Lục Hoài Sơn, trong tình trạng sức khỏe cho phép, muốn lập biên bản ghi nhận tự nguyện về các sự kiện liên quan hồ sơ Vĩnh An năm xưa. Người được mời tham dự: Tống Nghiên và luật sư độc lập do cô chỉ định.

Trong phòng, tiếng quạt máy tính bỗng trở nên rất rõ. Đường Tư Kỳ nhìn cô. “Cậu có đi không?”

Tống Nghiên đọc lại email một lần nữa. Cái tên Lục Hoài Sơn khiến ký ức chương cũ của vụ án bật lên như một hồ sơ bị mở sai ngăn: người đàn ông bệnh nặng ngồi sau ánh đèn vàng, câu “Tôi nợ cha cô” không đầu không đuôi, đôi mắt né tránh mỗi khi cô nhắc đến ba trang biến mất. Cô đã từng muốn ông ta nói rõ. Nhưng khi ông ta thật sự muốn nói, cô lại nhận ra có những sự thật không bước đến như một lời giải, mà như một con dao được đặt thêm vào tay người đã quá mệt.

“Đi,” cô nói. “Nhưng lập điều kiện trước. Không có Lục Thừa Chu. Không có nhân sự pháp chế Lục thị. Có camera, có công chứng viên, có bác sĩ xác nhận năng lực hành vi tại thời điểm ghi nhận. Tất cả tài liệu ông ta giao phải niêm phong tại chỗ.”

Buổi tường trình diễn ra ở một phòng bệnh riêng của viện điều dưỡng phía tây thành phố. Mưa đã ngừng, nhưng mặt đường vẫn ướt, những vệt nước kéo dài dưới bánh xe taxi như vết mực không chịu khô. Tống Nghiên ngồi ở ghế sau, điện thoại đặt trên đùi, phần ghi âm chuẩn bị sẵn nhưng chưa bật. Cô nhìn qua cửa kính, thấy một chiếc xe đen dừng cách cổng viện điều dưỡng không xa. Biển số lạ. Người trong xe không xuống. Cô chụp lại biển số, gửi cho Đường Tư Kỳ, rồi mới bước vào.

Lục Hoài Sơn gầy hơn lần trước. Bộ quần áo bệnh nhân màu xám khiến ông ta giống một cái bóng bị rút gần hết màu, chỉ còn đôi mắt vẫn giữ thứ tỉnh táo nặng nề của người đã im lặng quá lâu. Bên cạnh giường là công chứng viên, bác sĩ trực và một camera cố định hướng vào bàn ký. Không có Lục Thừa Chu. Không có Chu Dịch. Tống Nghiên kiểm tra một lượt, ký vào biên bản xác nhận điều kiện ghi nhận, rồi ngồi xuống đối diện ông.

“Lục tiên sinh,” cô nói, xưng hô lạnh như trong phòng thẩm vấn, “trước khi bắt đầu, tôi nhắc lại: mọi lời ông nói hôm nay có thể được sử dụng trong hồ sơ yêu cầu điều tra lại vụ An Tức số 7, vụ tai nạn của Tống Kính Thành và các hành vi liên quan đến Thanh Mạch nếu có mối liên hệ. Ông có quyền dừng tường trình khi sức khỏe không cho phép, nhưng không có quyền yêu cầu tôi xóa nội dung bất lợi sau khi đã ghi nhận hợp lệ.”

Lục Hoài Sơn nhìn cô rất lâu. “Cô giống cha cô ở điểm này.”

“Tôi không đến để nghe ông khen người chết.”

Ông khựng lại, khóe miệng run nhẹ như định cười nhưng không đủ sức. Công chứng viên bật thiết bị ghi âm. Bác sĩ xác nhận thời gian, trạng thái tỉnh táo và khả năng trả lời của Lục Hoài Sơn. Khi mọi thủ tục kết thúc, căn phòng rơi vào một khoảng trắng lạnh. Lục Hoài Sơn đặt tay lên một phong bì mỏng bên cạnh gối, nhưng chưa đẩy tới.

“Mười hai năm trước, trước khi Tống Kính Thành bị đình chỉ quyền truy cập, tôi đã nhận được báo cáo nội bộ về phản ứng phụ cấp ba của An Tức số 7.” Giọng ông khàn, mỗi chữ như bị kéo qua lớp giấy nhám. “Báo cáo đó không đi thẳng đến hội đồng quản trị. Nó qua tay một nhóm xử lý khủng hoảng, trong đó có đại diện của Vĩnh An, đối tác đầu tư và bên tư vấn truyền thông. Lục thị lúc đó chưa tiếp quản kho dữ liệu, nhưng đã có khoản đầu tư liên quan. Nếu vụ việc nổ ra, Lục thị cũng sẽ bị kéo vào.”

Tống Nghiên đặt bút xuống dòng đầu tiên. “Ông biết dữ liệu có vấn đề từ thời điểm nào?”

“Trước cuộc họp ngày mười bảy tháng bảy.”

Ngày đó khiến đầu bút của cô ấn mạnh xuống giấy. 0717_appeal.m4a. Bản ghi âm bị cắt. Tiếng mưa. Câu “chặn lại” đã xé toàn bộ chút tin tưởng cuối cùng của cô ra khỏi Lục Thừa Chu. Tống Nghiên không ngẩng đầu. “Cụ thể là vấn đề gì?”

“Có bệnh nhân xuất hiện phản ứng nghiêm trọng nhưng bị đổi thuật ngữ thành ‘khó chịu thoáng qua’. Có bản ghi theo dõi men tim bị rút khỏi phụ lục. Có thời gian chỉnh sửa không khớp với ca trực của nhóm kiểm soát chất lượng.” Lục Hoài Sơn nhắm mắt một lát. “Tống Kính Thành yêu cầu kiểm toán dữ liệu khẩn cấp. Ông ấy muốn đóng băng hệ thống trước khi báo cáo bị thay thế hoàn toàn.”

Trong đầu Tống Nghiên vang lên giọng cha từ những ký ức cũ: Nghiên Nghiên, dữ liệu không biết nịnh ai. Khi đó cô còn nhỏ, chỉ thấy cha hay về muộn, áo khoác luôn có mùi thuốc sát trùng và giấy in. Cô từng trách ông không đến kịp buổi thi hùng biện. Sau này, khi ông chết trên đường kháng cáo, cô mới hiểu có những người không về muộn vì không thương nhà, mà vì đang cố giữ cho một sự thật không bị giết trước khi trời sáng.

“Ông đã làm gì?” cô hỏi.

Lục Hoài Sơn mở mắt. “Tôi yêu cầu hoãn công bố.”

Đường Tư Kỳ, ngồi bên cạnh Tống Nghiên với tư cách luật sư chứng kiến, lập tức ngẩng lên. Tống Nghiên thì không. Cô vẫn nhìn dòng chữ mình vừa viết, giọng thấp hơn: “Hoãn công bố, hay chặn kiểm toán?”

“Trên giấy là hoãn công bố để kiểm định lại. Trên thực tế…” Ông ho một tiếng rất nhẹ, bác sĩ định bước tới nhưng ông giơ tay ngăn. “Trên thực tế là cho những người kia thời gian sửa báo cáo, khóa quyền truy cập của Tống Kính Thành và biến ông ấy thành người chịu trách nhiệm dễ nhất.”

Căn phòng yên đến mức tiếng mực chạy qua giấy nghe như tiếng dao cạo lên kính. Tống Nghiên từ từ ngẩng đầu. “Ông có tham gia làm giả dữ liệu không?”

“Không.”

“Ông có chỉ đạo vu tội cho cha tôi không?”

“Không.”

“Ông có biết sau quyết định im lặng của ông, cha tôi bị đình chỉ quyền truy cập, bị thẩm vấn, bị gọi là người làm giả thuốc, rồi chết trên đường mang tài liệu kháng cáo không?”

Sắc mặt Lục Hoài Sơn trắng hơn cả ga giường. Lần này ông không trả lời ngay. Chính sự chậm trễ ấy đã là một phần của câu trả lời. Tống Nghiên nhìn ông, không chớp mắt. Trong khoảnh khắc đó, cô không còn là luật sư đang ghi nhận lời khai. Cô là đứa con gái mười bảy tuổi đứng trước quan tài cha, nghe người lớn xì xào rằng ông đáng đời vì động vào tiền của người giàu.

“Tôi biết ông ấy bị đẩy ra,” Lục Hoài Sơn nói sau một lúc rất lâu. “Nhưng tôi tự nói với mình rằng chỉ cần giữ được Lục thị sống sót, sau này tôi sẽ tìm cách bù lại. Tôi nghĩ một chữ ký hoãn lại không giết ai. Tôi nghĩ một ngày im lặng không thể biến thành tội.”

Tống Nghiên cười rất nhẹ. Nụ cười ấy không có chút vui nào. “Và một ngày ấy kéo dài thành mười hai năm.”

“Phải.” Lục Hoài Sơn cúi đầu. “Tôi không giết cha cô. Nhưng tôi đã đứng ở nơi có thể nhìn thấy ông ấy bị đẩy xuống, rồi lùi lại một bước vì sợ máu bắn lên người mình.”

Đường Tư Kỳ siết chặt bút. Tống Nghiên lại bình tĩnh đến đáng sợ. Cô hỏi tiếp từng câu, ép lời thú nhận rời khỏi vùng đạo đức mơ hồ để bước vào ngôn ngữ có thể ghi vào hồ sơ. Ai tham dự cuộc họp. Ai đề xuất khóa quyền truy cập. Ai dùng cụm từ “ổn định dư luận trước khi kiểm định lại”. Ai nhắc đến Thẩm Kính Viễn. Lục Hoài Sơn không trả lời được tất cả, nhưng mỗi câu ông có thể trả lời đều được ghi lại, đóng dấu thời gian và đối chiếu với một trang tài liệu trong phong bì.

Phong bì ấy không chứa bản gốc hồ sơ Vĩnh An. Nó chỉ có bản sao biên bản cuộc họp ngày mười bảy tháng bảy, một ghi chú viết tay của Lục Hoài Sơn và danh sách người nhận bản báo cáo phản ứng phụ trước khi hệ thống bị khóa. Ở góc ghi chú có một dòng chữ rất nhạt: “T.K.C yêu cầu niêm phong dữ liệu trước 18:00.” Bên dưới, nét bút của Lục Hoài Sơn chỉ có năm chữ: “Chưa phản hồi lúc này.”

Tống Nghiên nhìn năm chữ ấy rất lâu. Không có tiếng quát. Không có cảnh đập bàn. Chỉ có một khoảng lặng làm tất cả người trong phòng hiểu rằng đôi khi thứ khiến người ta sụp đổ không phải một lời vu oan, mà là một câu ghi chú bình thường đến tàn nhẫn.

“Ông gọi đó là chưa phản hồi,” cô nói. “Cha tôi gọi đó là cơ hội cuối cùng.”

Lục Hoài Sơn nhắm mắt. “Tôi biết.”

“Không.” Tống Nghiên đặt tờ giấy xuống, giọng cô rốt cuộc cũng vỡ ra một đường rất nhỏ. “Ông biết dữ liệu bất thường. Ông biết cha tôi muốn niêm phong hệ thống. Ông biết nếu ông lên tiếng, ít nhất họ sẽ không thể sửa mọi thứ dễ dàng như vậy. Nhưng ông chọn im lặng, vì Lục thị, vì cổ phần, vì cái gọi là đại cục. Tội của ông không phải là không biết. Tội của ông là biết đủ để sợ, nhưng không đủ để nói.”

Lục Hoài Sơn không biện minh. Có lẽ ông đã chuẩn bị rất nhiều câu để nói với cô, nhưng khi thật sự ngồi trước mặt con gái của người bị chôn vùi, mọi câu giải thích đều trở thành thứ rẻ mạt. Ông đẩy phong bì tới. “Tôi sẽ ký xác nhận. Tôi cũng sẽ ra làm chứng nếu còn sống đến lúc đó.”

“Tôi không cần lời thề của ông.” Tống Nghiên lấy túi niêm phong ra, cho tài liệu vào trước mặt công chứng viên. “Tôi cần ông sống đủ lâu để trả lời đúng quy trình. Nếu ông chết trước khi hồ sơ hoàn tất, sự im lặng của ông sẽ lại biến thành gánh nặng người khác phải đoán.”

Lục Hoài Sơn nhìn cô. Ánh mắt ông đột nhiên dịu xuống, không phải vì được tha thứ, mà vì bị kết án đúng chỗ. “Thừa Chu không biết toàn bộ chuyện năm đó khi nó còn trẻ. Sau khi mẹ nó mất, nó mới bắt đầu lần theo hồ sơ. Nó giữ im lặng không phải để che tội cho tôi.”

Tống Nghiên cắt ngang: “Đừng dùng phần tội của ông để rửa sạch phần im lặng của anh ta.”

Ông nghẹn lại.

“Lục Thừa Chu biết tôi tìm gì. Anh ta biết cha tôi chết trên đường kháng cáo. Anh ta biết Lục gia từng im lặng. Anh ta có rất nhiều cơ hội nói với tôi rằng có một bản ghi có thể bị cắt, có một câu chuyện chưa đầy đủ, có một người cha đang mang tội đạo đức. Nhưng anh ta chọn bố trí, thử thách, bảo vệ từ xa và để tôi tự đâm vào sự thật như đâm vào kính vỡ.” Cô đứng dậy, ký xác nhận niêm phong tài liệu. “Tôi sẽ điều tra anh ta bằng chứng cứ, không bằng lời bênh vực của ông.”

Khi Tống Nghiên rời phòng bệnh, hành lang viện điều dưỡng trắng đến chói mắt. Cô vừa đi được vài bước thì điện thoại rung. Tên Lục Thừa Chu hiện lên trên màn hình, bên dưới là một tin nhắn rất ngắn: “Đừng gặp ông ấy một mình. Nếu cần bên thứ ba, tôi có thể…”

Câu sau bị phần xem trước cắt mất. Tống Nghiên nhìn dòng chữ ấy, bỗng thấy mệt đến mức không muốn đau nữa. Anh vẫn vậy. Luôn đứng sau một lớp kính, luôn đưa tay ra khi cô đã chảy máu, luôn nghĩ chỉ cần không để cô chết là đã đủ để gọi là bảo vệ.

Cô mở khung tin nhắn, gõ từng chữ rất chậm: “Lục Thừa Chu, từ thời điểm này, mọi liên lạc giữa anh và tôi chỉ được thực hiện qua kênh pháp lý chính thức hoặc thông qua Đường Tư Kỳ. Không gọi, không nhắn riêng, không gặp riêng, không cử người tiếp cận tôi dưới danh nghĩa bảo vệ. Nếu anh tiếp tục, tôi sẽ đưa vào hồ sơ như hành vi can thiệp đối tượng liên quan.”

Tin nhắn được gửi đi. Tống Nghiên nhìn dấu đã nhận hiện lên, rồi mở phần cài đặt liên hệ. Ngón tay cô dừng trên nút chặn trong hai giây. Hai giây ấy dài như toàn bộ quãng đường từ Lục thị đến văn phòng luật, từ câu “cô nên làm vậy” đến năm chữ “chưa phản hồi lúc này”. Sau đó cô bấm xuống.

Ở một nơi khác trong thành phố, Lục Thừa Chu nhìn màn hình điện thoại tối đi. Tin nhắn anh vừa gõ chưa kịp gửi. Hệ thống hiện lên một dòng thông báo lạnh lẽo: “Không thể gửi tin nhắn.” Chu Dịch đứng bên cạnh, trong tay cầm thư triệu tập cuộc họp hội đồng quản trị khẩn cấp vừa được chuyển đến. Anh nhìn sắc mặt Lục Thừa Chu, cuối cùng không nhắc đến cuộc họp ngay.

Lục Thừa Chu đặt điện thoại úp xuống bàn. Một lát sau, anh nói rất khẽ: “Từ giờ, không ai được liên hệ trực tiếp với cô ấy nữa.”

Chu Dịch hỏi: “Kể cả anh?”

“Kể cả tôi.”