Chương 88: Không Xây Một Tạ Gia Thứ Hai

Tối hôm đó, tôi không lập tức trả lời Tần Dự. Điện thoại vẫn áp bên tai, đầu dây bên kia có tiếng giấy tờ bị lật rất khẽ. Tôi nhìn chiếc chìa khóa bạc nằm trong lòng bàn tay mình, nhìn vệt hằn đỏ do nó ép vào da, rồi mới nói: “Sáng mai tôi sẽ đến. Nhưng trước khi họp, ông gửi cho tôi toàn bộ đề án tạm thời, danh sách người tham gia và điều khoản gọi là gia quy cũ mà họ muốn giữ lại.” Tần Dự im lặng một nhịp. “Tôi hiểu.” Tôi bổ sung: “Nếu trong danh sách có người liên quan trực tiếp đến việc che giấu di chúc, sửa hồ sơ hoặc cản trở điều tra tai nạn của mẹ tôi, họ không có quyền ngồi trong nhóm soạn quy chế mới với tư cách biểu quyết.” Ông thở ra rất khẽ. “Cô Tạ, như vậy sẽ có người phản ứng mạnh.” Tôi cụp mắt, chạm nhẹ vào dòng chữ cuối lá thư. “Phản ứng mạnh không phải lý do để tôi lặp lại sai lầm của họ.”

Sau khi cúp máy, hành lang ngoài phòng lưu ký vẫn còn ánh đèn vàng nhạt. Cố Trầm Chu đứng cách tôi vài bước, không hỏi tôi đã quyết định thế nào. Có lẽ anh đã nghe loáng thoáng vài câu, cũng có lẽ anh chỉ nhìn sắc mặt tôi mà biết đêm nay sẽ không kết thúc bằng một giấc ngủ yên. Tôi thấp giọng nói: “Ngày mai họ muốn tôi ngồi vào một chiếc ghế mà trước kia tôi từng bị kéo xuống dưới chân nó.” Anh nhìn tôi, giọng rất bình: “Em có thể chọn không ngồi.” Câu ấy đơn giản đến mức khiến lòng tôi nhẹ đi một chút. Tạ gia luôn dạy tôi rằng ghế chủ tọa là thứ phải tranh, phải giữ, phải dùng cả đời để chứng minh mình xứng đáng. Nhưng người thật sự đứng cạnh tôi sẽ nhắc tôi rằng tôi có quyền không biến mọi thứ thành ngai vàng mới. Tôi lắc đầu. “Tôi sẽ ngồi. Nhưng tôi sẽ tháo cái ghế đó ra, để sau này không ai phải quỳ trước nó nữa.”

Tài liệu Tần Dự gửi đến lúc gần nửa đêm. Tôi đọc từng dòng trong căn hộ nhỏ của mình, bên cạnh là cốc nước đã nguội và lá thư của mẹ được đặt trong phong bì mới. Đề án tái cấu trúc bề ngoài nghe rất sạch sẽ: hội đồng lâm thời, ban kiểm soát rủi ro, tổ xử lý truyền thông, nhóm nhân sự tạm quyền. Nhưng giữa những mục ấy, một phụ lục dài ba trang khiến tôi dừng lại rất lâu. Họ gọi nó là “quy tắc ổn định nội bộ gia tộc”. Nội dung không khác mấy những sợi dây từng trói tôi: mọi thành viên Tạ gia giữ cổ phần trên một tỷ lệ nhất định phải thông qua hội đồng gia tộc trước khi phát ngôn công khai; tranh chấp nội bộ không được đưa ra pháp lý nếu còn có thể thương lượng trong nhà; các quyết định liên quan đến hôn nhân, chuyển nhượng cổ phần và nhân sự cấp cao phải được trưởng bối xác nhận để tránh ảnh hưởng danh dự. Tôi đọc đến câu cuối cùng thì bật cười rất khẽ. Tạ gia đã sụp một nửa, vậy mà vẫn có người nghĩ chỉ cần đổi tên dây trói thành dây an toàn, người bị trói sẽ biết ơn.

Sáng hôm sau, trời Lăng Thành âm u. Khi xe dừng trước trụ sở Tạ thị, màn hình lớn ở sảnh đã không còn phát những đoạn quảng bá về gia phong trăm năm, thay vào đó là thông báo ngắn về việc công ty tiến hành rà soát quản trị. Nhưng mùi của nơi này vẫn chưa đổi: nước hoa đắt tiền, cà phê nguội, máy lạnh quá sâu và những ánh mắt vội vàng cụp xuống khi tôi bước qua. Đời trước, tôi từng đứng ở sảnh này như một người ngoài cửa, chờ cha mình thừa nhận mình đủ ngoan để được bước vào. Hôm nay, cửa tự động mở ra trước mặt tôi, nhưng tôi không thấy chiến thắng. Tôi chỉ thấy một tòa nhà cần được tháo từng chiếc đinh mục, nếu không ngày nào đó nó sẽ lại rơi xuống đầu người yếu thế hơn.

Phòng họp tầng ba mươi mốt đã có đủ người. Tạ Chấn Nam ngồi ở phía bên trái, sắc mặt xám hơn hôm qua, trước mặt không còn bảng tên Chủ tịch mà chỉ là một tấm biển nhỏ ghi “cổ đông liên quan”. Ông ngẩng đầu khi tôi đi vào, môi hơi động, nhưng cuối cùng không gọi tên tôi. Tạ lão phu nhân không đến; bà cho luật sư gia tộc gửi thư đề nghị giữ lại phần gia quy để “bảo toàn nền nếp”. Một vài đổng sự cũ ngồi thẳng lưng như những người chỉ vô tình có mặt trong tai họa này, dù chính họ từng im lặng khi Tạ thị dùng danh dự gia tộc để đè lên hồ sơ của mẹ tôi. Tôi đặt phong thư của mẹ lên bàn, rồi nhìn quanh một vòng. “Trước khi bắt đầu, tôi muốn xác nhận một điều. Hôm nay chúng ta đang bàn tái cấu trúc một công ty, không phải tái dựng từ đường Tạ gia.”

Không khí lập tức đông lại. Một vị đổng sự họ Lâm nhíu mày. Ông ta từng đứng về phía trung lập trong đại hội, hôm nay lại là người đầu tiên lên tiếng. “Cô Tạ, tôi hiểu cô có cảm xúc riêng, nhưng Tạ thị là doanh nghiệp gia tộc. Nếu sau biến cố lớn mà chúng ta xóa sạch quy tắc cũ, nội bộ sẽ loạn. Thị trường cần thấy người nhà họ Tạ vẫn còn kiểm soát được tình hình.” Tôi mở phụ lục ba trang kia ra trước mặt. “Thị trường cần thấy Tạ thị có quản trị minh bạch, không phải thấy một gia đình tiếp tục khóa miệng nhau bằng danh dự.” Ông Lâm cười nhạt. “Nếu mọi tranh chấp đều đưa ra pháp lý, cô có chắc Tạ thị chịu nổi không?” Tôi nhìn ông ta, giọng không cao nhưng từng chữ đều đủ rõ. “Tạ thị không chịu nổi pháp lý, hay không chịu nổi sự thật?”

Tạ Chấn Nam khẽ siết tay. Vài người quanh bàn đổi sắc mặt. Tôi không cho họ thời gian dùng im lặng làm tường chắn. “Phụ lục này yêu cầu thành viên Tạ gia không được công khai tranh chấp nếu hội đồng gia tộc chưa đồng ý. Mười mấy năm trước, mẹ tôi bị chính loại quy tắc này ép im lặng. Di chúc của bà bị giấu, hồ sơ của tôi bị sửa, tai nạn của bà bị biến thành một câu chuyện thuận tiện cho người sống. Nếu hôm nay tôi ký giữ lại nó, vậy ngày mai một nhân viên bị ép nhận lỗi thay cấp trên cũng có thể bị yêu cầu im lặng vì danh dự Tạ thị. Một cổ đông nhỏ phát hiện sai phạm cũng có thể bị gọi vào phòng kín để thương lượng. Một đứa trẻ khác trong gia đình này cũng có thể bị dạy rằng tên của nó chỉ được tồn tại khi người lớn cho phép.” Tôi đặt lòng bàn tay lên phong thư của mẹ. “Tôi không trở về để đổi người cầm roi.”

Đổng sự Lâm tái mặt, nhưng vẫn cố giữ giọng cứng. “Vậy cô muốn làm gì? Tước hết quyền của người Tạ gia? Đưa người ngoài vào kiểm soát công ty của chính nhà mình?” Tôi lật sang bản đề án đã ghi chú suốt đêm. “Tôi đề xuất ba việc. Một, hủy toàn bộ phụ lục gia quy trong đề án tái cấu trúc. Hai, thành lập ủy ban kiểm soát độc lập có thành viên bên ngoài, đại diện cổ đông thiểu số và cố vấn pháp lý không thuộc Tạ gia. Ba, mở kênh tố giác nội bộ được bảo vệ danh tính, mọi hành vi ép im lặng nhân danh gia tộc hoặc công ty đều bị xem là cản trở quản trị.” Tôi dừng lại, rồi nói tiếp trước khi họ kịp chụp cho tôi cái mũ trả thù. “Những người có liên quan đến vụ che giấu di chúc và tai nạn của Hạ Lan Uyển sẽ bị loại khỏi quyền biểu quyết trong các vấn đề liên quan. Nhưng họ vẫn có quyền cung cấp thông tin, thuê luật sư và tự bảo vệ bằng quy trình hợp pháp. Tôi sẽ không dùng phòng kín để xử họ. Tôi cũng không cho phép ai dùng phòng kín để bảo vệ họ.”

Lần này, người im lặng lâu nhất lại là Tạ Chấn Nam. Ông nhìn tôi qua khoảng bàn dài, ánh mắt không còn vẻ áp chế quen thuộc, chỉ còn một thứ mệt mỏi muộn màng. “Vãn Ninh…” Ông vừa gọi tên tôi, cả phòng như nín thở. Tôi không ngắt lời, cũng không mềm xuống. Ông cúi mắt, giọng khàn đi. “Nếu công khai đến mức này, Tạ thị sẽ mất rất nhiều.” Tôi nhìn người đàn ông từng là cha mình trên giấy tờ, chợt nhớ đời trước ông cũng từng nói câu tương tự, chỉ khác khi ấy thứ cần hy sinh là tôi. Tôi đáp: “Tạ thị đã mất rồi. Mất niềm tin, mất đạo đức quản trị, mất tư cách dùng hai chữ gia tộc để che đậy tội lỗi. Còn tiền, cổ phần và vị trí thị trường có thể tính lại. Nhưng nếu tiếp tục lấy một người yếu hơn ra làm giá ổn định, chúng ta chỉ đang chờ lần sụp đổ tiếp theo.” Tôi ngừng một chút. “Ông Tạ, lần này tôi không ký thay ai vào bản nhận lỗi nữa.”

Hai chữ ông Tạ rơi xuống không nặng, nhưng đủ khiến vai ông khẽ sụp. Tôi không thấy hả hê. Có những khoảnh khắc báo thù không giống lửa, mà giống việc đặt một món đồ cũ về đúng chỗ của nó: lạnh, rõ ràng và không còn cần ôm trong lòng nữa. Cuộc bỏ phiếu lâm thời kéo dài hơn tôi tưởng. Có người phản đối vì sợ thị trường, có người do dự vì quen cúi đầu trước Tạ gia, cũng có người bất ngờ đứng về phía tôi vì biết nếu không thay đổi, cổ phần trong tay họ sẽ chỉ là giấy nằm trên một con thuyền thủng đáy. Cuối cùng, phụ lục gia quy bị loại khỏi đề án với tỷ lệ sít sao. Ủy ban kiểm soát độc lập được thông qua ở mức nguyên tắc, còn danh sách thành viên phải rà soát tiếp trong ba ngày. Tôi nhìn kết quả hiện trên màn hình, lòng không nhẹ bẫng như trong những cảnh chiến thắng người ta hay tưởng tượng. Nhưng ít nhất, lần này, không có cánh cửa nào bị đóng lại bằng danh nghĩa người nhà.

Khi cuộc họp kết thúc, Tần Dự thu dọn tài liệu rồi đi chậm hơn mọi người. Tôi biết ông có chuyện muốn nói, nhưng vẫn chờ ông tự mở lời. Đến khi phòng họp chỉ còn chúng tôi và ánh sáng xám của buổi sáng muộn, ông đặt trước mặt tôi một tập hồ sơ mỏng. “Đây là thủ tục để cô nhận hộp lưu trữ cá nhân của phu nhân Lan Uyển. Tôi đã liên hệ bên lưu ký. Chiều nay có thể mở.” Tôi nhìn chữ ký của mẹ trên bản sao cũ, ngón tay bất giác siết lại. “Cảm ơn ông.” Tần Dự lắc đầu. Trên khuôn mặt người đàn ông thận trọng ấy, lần đầu tiên tôi thấy một vết nứt thật sự. “Cô Tạ, trước khi mở chiếc hộp đó, tôi có một câu cần nói. Không phải với tư cách luật sư của cô, cũng không phải nhân chứng của vụ án.” Ông dừng lại rất lâu. “Là với tư cách người năm đó đã nhận thư của mẹ cô, nhưng không đủ can đảm đưa nó ra ánh sáng sớm hơn.”

Tôi không đáp. Lá thư của mẹ nằm trong túi áo, chiếc chìa khóa bạc lạnh đi trong lòng bàn tay. Ngoài phòng họp, Tạ thị bắt đầu một ngày mới với những tiếng bước chân dè dặt và những cánh cửa mở ra rồi khép lại. Tôi từng nghĩ sau khi lấy lại tên mình, điều khó nhất sẽ là đối diện kẻ thù. Nhưng hóa ra, khó hơn là đối diện những người từng im lặng, những người không trực tiếp cầm dao nhưng đã để bóng tối có đủ thời gian lớn lên. Tần Dự cúi đầu, giọng thấp xuống: “Tôi nợ cô một lời xin lỗi từ rất lâu rồi.” Tôi nhìn ông, rồi nhìn tập hồ sơ mở hộp lưu trữ trên bàn. Phía sau lời xin lỗi ấy, tôi biết, có lẽ vẫn còn một phần sự thật mà mẹ chưa kịp viết vào thư.