Chương 15 - Chương 15: Cô Đã Sửa Nó?

Sáu giờ mười hai phút sáng, tủ lưu trữ quản trị mở ra bằng hai tiếng khóa khác nhau. Tiếng thứ nhất khô và gọn, từ chìa của Lâm Tuệ. Tiếng thứ hai chậm hơn, do chị văn thư pháp chế tên Triệu San cầm bằng cả hai tay, như thể chỉ cần xoay lệch nửa vòng là mọi thứ nằm trong tủ sẽ tràn ra ngoài. Trình Vi đứng sau vạch sơn vàng trước cửa kho giấy, áo blouse đã được thay nhưng cổ tay vẫn còn vết hằn mờ của đêm trực. Cô ngủ được chưa đến một giờ trên ghế trong phòng nghỉ, tỉnh dậy vì chuông hệ thống báo lịch họp kiểm tra nội bộ. Cơ thể rã ra, nhưng đầu óc lại tỉnh đến khó chịu.

Kho giấy của Trung tâm Giám định Hải Minh có mùi bụi, mực cũ và máy hút ẩm. Những hộp hồ sơ xếp theo năm, nhãn dán đều đặn đến mức gần như vô cảm: 2015, 2016, 2017. Nếu không phải vì dòng metadata đêm qua, không ai có lý do để tin trong một ô tủ màu xám lại có thứ đủ sức kéo cả hệ thống quay về một quyết định cũ. Triệu San kiểm số hộp theo sổ bàn giao, đọc từng mã như đọc tên bệnh án. “CM-QA-17. Chuyển đổi lưu trữ. Nhóm Chất lượng Mẫu cũ. Phụ lục ArchiveBridge.” Chị ngẩng lên. “Người chứng kiến ký nhận trước khi mở niêm phong.”

Lâm Tuệ ký trước. Trình Vi ký sau, nét chữ gầy và thẳng. Cạnh tên cô có một ô ghi vai trò: người liên quan đến hồ sơ hiện hành. Cụm chữ ấy làm cổ họng cô khô đi. Đêm qua, log vừa kéo cô ra khỏi nghi vấn lệnh in trực tiếp. Sáng nay, cùng một quy trình lại đặt cô vào giữa trang giấy khác, nơi mọi chữ đều có thể trở thành dây buộc.

Triệu San dùng dao rọc niêm phong, lấy ra một tập giấy được kẹp bằng bìa xanh. Tờ đầu là phiếu chuyển đổi lưu trữ năm 2017. Phần quản trị đúng như metadata: Lâm Tuệ, khi đó còn là phó phụ trách chất lượng, ký duyệt phạm vi bảo toàn dữ liệu. Phần chuyên môn nằm ở trang thứ ba. Triệu San lật đến đó, tay dừng lại nửa nhịp rồi mới đặt xuống bàn. Dòng “Người ký duyệt báo cáo” hiện đầy đủ hơn bất cứ ai trong phòng muốn thấy: Đường Kính Sơn.

Không ai nói ngay. Cái tên ấy không nhảy ra khỏi trang giấy. Nó chỉ nằm trong ô chữ ký, bên dưới con dấu của một hội đồng chuyển đổi cũ, bình tĩnh như thể nó luôn có quyền ở đó. Trình Vi nhìn nét ký phóng rộng, phần cuối kéo dài quá mức cần thiết. Cô từng thấy chữ ký ấy trên tài liệu giới thiệu chuỗi An Tâm Viện, dưới những câu cam kết chăm sóc nhân văn. Khi nó xuất hiện trong tủ hồ sơ của trung tâm giám định, giữa một module có thể chạm vào bản báo cáo hiện tại, ý nghĩa của nó đổi hẳn màu.

“Chụp lưu bản đối chiếu,” Lâm Tuệ nói, giọng rất thấp. “Không phát tán. Không sao chụp ngoài biên bản.” Triệu San gật đầu, đặt giấy lên máy scan nội bộ, nhưng chưa kịp đóng nắp thì một tờ phụ lục mỏng trượt khỏi kẹp bìa. Nó cũ hơn các tờ còn lại, mép hơi cong, ở góc phải có dấu đỏ: PHIẾU HIỆU CHỈNH TRƯỜNG BÁO CÁO. Trình Vi cúi xuống theo phản xạ nghề nghiệp, nhưng Triệu San đã nhặt lên trước.

“Khoan.” Lâm Tuệ đưa tay chặn. “Đọc mã phụ lục.”

Triệu San nhìn dòng đầu. “LNL-B-02. Trường hiệu chỉnh: mô tả tổn thương mềm vùng cổ tay và vai trái. Lý do: thống nhất ngôn ngữ kết luận trước khi nộp bản chính thức.” Chị dừng lại. Mắt chị lướt xuống phần người đề nghị, rồi sắc mặt thay đổi rất nhanh, như một tờ giấy bị hút hết máu. “Người đề nghị hiệu chỉnh: Trình Vi.”

Căn kho im đến mức tiếng máy hút ẩm bỗng trở nên thô bạo. Trình Vi nhìn tờ phụ lục trong tay Triệu San. Không phải vì cô không hiểu chữ trên đó. Chính vì hiểu quá rõ nên vài giây đầu, cô không tìm được phản ứng phù hợp. Mã LNL-B-02 là mã hiện hành. Trường bị hiệu chỉnh đúng là trường đã bị xóa trong bản kết luận giả. Và tên cô, không phải tên đăng nhập, không phải ký hiệu viết tắt, mà là hai chữ “Trình Vi” được in ngay ngắn ở vị trí người đề nghị.

Lâm Tuệ quay sang cô. Trên mặt bà không có vẻ buộc tội hả hê, cũng không có vẻ bảo vệ. Chỉ có một sự mệt mỏi bị ép thẳng thành câu hỏi. “Cô đã sửa nó?”

Trình Vi nghe câu ấy rơi xuống rất chậm. Đêm qua, cô còn nghĩ mình đã giành lại được một chút mặt đất nhờ log. Hóa ra dưới chân vẫn là một tầng giấy cũ, và giấy thì không cần biết người sống đã thức bao lâu để bảo vệ nó. Cô đặt hai tay lên mép bàn, tránh chạm vào phụ lục. “Tôi không lập phiếu này.”

“Cô cần nói đầy đủ hơn,” Triệu San nhắc, giọng pháp chế đã trở lại. “Vì phụ lục này đủ để hội đồng đặt nghi vấn rằng bản báo cáo bị sửa không phải do người ngoài giả mạo hoàn toàn, mà là theo đề nghị chuyên môn của chính cô.”

“Không.” Trình Vi nhìn thẳng vào tờ giấy. “Nếu tôi đề nghị sửa mô tả tổn thương, hệ thống chuyên môn phải có bản nháp đối chiếu, lý do chuyên môn cụ thể, lịch sử phê duyệt từ trưởng nhóm, và thời điểm thao tác từ tài khoản cá nhân của tôi. Đêm qua log đã cho thấy lệnh in không xuất phát từ máy trạm của tôi. Phiếu giấy này đang cố tạo một lý do nghiệp vụ để hợp thức hóa phần bị sửa, không chứng minh tôi đã sửa.”

Lâm Tuệ không ngắt lời. Bà nhìn Triệu San. “Ghi nguyên văn phản hồi.”

Triệu San ghi, nhưng đầu bút của chị cứng hơn trước. “Thời điểm trên phiếu là 23 giờ 02 phút tối qua.”

Trình Vi khựng lại. 23 giờ 02. Khi đó cô ở lab, trước màn hình LNL-B-02, đang gọi Chu Mẫn xác nhận log lạ và chưa biết lệnh in sẽ xuất hiện trong phòng mình. Một thời điểm được chọn rất đẹp: đủ gần hoạt động chuyên môn của cô để trông hợp lý, đủ xa các nhân chứng hành lang để khó lập tức phản bác. Cô nhớ lại màn hình chuyển đỏ, dòng quyền lạ, tiếng Chu Mẫn nói nhỏ qua điện thoại. Có người đã không chỉ sửa báo cáo. Họ sửa cả câu chuyện về việc báo cáo được sửa như thế nào.

“Có chữ ký tay không?” cô hỏi.

Triệu San lật mặt sau. “Không. Có mã xác nhận chuyển đổi từ hệ thống cũ.”

“Vậy đây là bản in từ gói quyền ArchiveBridge, không phải phiếu tôi ký tay.” Trình Vi nói từng chữ, chậm hơn nhịp tim của mình. “Tôi yêu cầu niêm phong riêng phụ lục này, đối chiếu mực in, thời điểm sinh tài liệu, mã máy in và log tạo bản ghi. Nếu nó được sinh sau 22 giờ 51 tối qua, nó là một phần của cùng thao tác với cm17.”

Lâm Tuệ nhìn cô lâu hơn cần thiết. Trong khoảnh khắc ấy, Trình Vi thấy rõ thế khó của bà: nếu tin cô, trung tâm phải thừa nhận có người dùng quyền cũ để dựng hồ sơ đổ lỗi cho bác sĩ pháp y đang phản đối báo cáo giả; nếu không tin, mọi thứ trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Một cá nhân tự sửa báo cáo, bị phát hiện, bị xử lý. Scandal khép lại trong nội bộ, báo chí mất điểm tựa, người chết tiếp tục im lặng.

“Niêm phong riêng,” Lâm Tuệ nói cuối cùng. “Nhưng từ thời điểm này, Trình Vi tạm dừng mọi quyền truy cập liên quan hồ sơ LNL-B-02 và các log sự cố cho đến khi hội đồng kiểm tra nội bộ ra kết luận sơ bộ.”

Câu ấy không bất ngờ, nhưng vẫn đánh vào cô như một vật lạnh. Trình Vi gật đầu. “Tôi hiểu.”

“Cô cũng không tham gia giám định bổ sung của hồ sơ này.”

“Tôi hiểu.”

“Và cô không được liên hệ báo chí về nội dung phụ lục.”

Lần này, Trình Vi ngẩng lên. “Tôi sẽ không tiết lộ nội dung hồ sơ mật. Nhưng tôi có quyền tự bảo vệ mình bằng cách yêu cầu ghi nhận đầy đủ chuỗi bảo toàn chứng cứ.”

Lâm Tuệ đáp rất nhanh: “Cô có quyền đó.” Rồi bà chậm lại, như câu sau không dành cho biên bản. “Đừng để họ biến sự bình tĩnh của cô thành lời nhận tội.”

Đến tám giờ ba mươi, quyết định tạm dừng quyền truy cập của Trình Vi được gửi qua hệ thống. Dòng thông báo ngắn, lịch sự và lạnh: phục vụ kiểm tra nội bộ, không mang tính kết luận. Cô đọc nó hai lần trong phòng nghỉ, nơi ánh sáng ban ngày chiếu qua rèm mỏng làm mọi thứ trông quá sạch. Điện thoại của cô rung. Hứa Ninh nhắn: “Tôi nghe tin có họp sáng. Cô ổn không?”

Trình Vi nhìn màn hình rất lâu. Câu trả lời thật là không. Nhưng “không” không phải thông tin hữu ích, còn mọi thứ hữu ích lại nằm trong vùng cô không được nói. Cô gõ: “Tôi bị tạm dừng quyền với hồ sơ hiện hành. Đừng hỏi phụ lục. Nếu cô muốn tiếp tục, bắt đầu từ các vụ đã có người nhà đồng ý cung cấp.”

Hứa Ninh gọi đến thay vì nhắn tiếp. Trình Vi để chuông vang ba nhịp rồi mới nghe. Đầu dây bên kia có tiếng giấy lật và giọng Phó Dao nói xa xa, yêu cầu ai đó đóng cửa phòng họp. Hứa Ninh không hỏi điều bị cấm. Cô chỉ nói: “Tôi vừa nhận được bản sao hồ sơ vụ thứ nhất từ con trai nạn nhân. Không phải tài liệu mật của trung tâm, là hồ sơ gia đình họ giữ sau hòa giải. Có một chữ ký lặp lại.”

Trình Vi nhắm mắt. “Mạnh Thời An?”

Hứa Ninh im một giây. “Đúng. Và trong bản kết luận ban đầu của họ, cũng có một dòng mô tả tổn thương bị sửa rất sạch.”

Ngoài hành lang, hệ thống tự khóa tài khoản của Trình Vi bằng một tiếng “tích” rất nhỏ. Cô mở mắt, nhìn áo blouse treo trên móc như nhìn một phần danh phận vừa bị tháo khỏi người. Rồi cô nói: “Đừng gửi qua mạng. In danh mục tài liệu, lập biên nhận nguồn, hẹn ở nơi có camera công cộng.”

“Cô vẫn muốn xem?” Hứa Ninh hỏi.

Trình Vi cầm quyết định tạm dừng quyền, gấp lại đúng theo nếp giấy. “Tôi không còn được chạm vào hồ sơ hiện hành,” cô nói. “Nhưng nếu họ dùng một vết sửa để khóa miệng người chết, chúng ta bắt đầu từ người chết đầu tiên.”