Chương 1: Ca Trực 0 Giờ

Mười một giờ bốn mươi bảy phút đêm, Phạm Duy bước vào phòng điều phối khi thành phố đang bị mưa phủ kín như một tấm kính mờ. Tầng ba của Trung tâm Tiếp nhận Khẩn cấp sáng bằng thứ ánh đèn trắng không có giờ giấc, lạnh, đều, và trung thực đến khó chịu. Trên dãy màn hình trước mặt, bản đồ thành phố mở ra với những vệt xanh đỏ chồng lên nhau: xe cứu thương, xe chữa cháy, tổ tuần tra, camera giao thông, điểm nghẽn nước sau trận mưa. Tiếng chuông báo cuộc gọi, tiếng bàn phím, tiếng người đọc mã khu vực nối vào nhau thành một thứ nhịp nền mà người ngoài nghe sẽ thấy hỗn loạn. Với Duy, đó là cách thành phố còn thở.

Anh treo áo mưa lên móc, lau nước trên kính đồng hồ cũ rồi mới ngồi xuống ghế số bảy. Chiếc đồng hồ đã trầy mặt, dây da sẫm màu vì mồ hôi và thời gian, nhưng mỗi lần kim giây nhích qua vạch mười hai, Duy vẫn có thói quen nhìn nó như nhìn một lời nhắc nhở. Không được chậm. Không được bỏ sót. Không được để ai rơi khỏi đường dây chỉ vì mình nghe thiếu một âm thanh. Sáu năm qua, anh đã học cách biến những câu đó thành quy trình thay vì lời kết tội, nhưng có những đêm mưa, quy trình cũng không đủ dày để che hết ký ức.

Mai Khánh Vy ở bàn bên cạnh ngẩng lên khỏi ly cà phê giấy. Cô mới hai mươi bảy, nhanh miệng, nhanh tay, và có khả năng nhớ lịch đổi ca của cả phòng như nhớ bảng cửu chương. Thấy Duy cắm tai nghe vào máy, cô hạ giọng: “Anh Duy, ca không giờ hôm nay hơi căng. Từ mười giờ đến giờ đã có ba vụ ngập tầng hầm, một vụ trẻ lạc trong siêu thị, hai cuộc gọi nghi bạo lực gia đình nhưng đều cúp máy giữa chừng.” Duy kéo màn hình nhật ký cuộc gọi về phía mình. “Đội hiện trường?” “Đang căng ở khu Nam. Bên tâm lý khủng hoảng trực online, bác sĩ Lê An Nhiên nhận kênh phụ.” Khánh Vy nói đến đây thì nhăn mặt. “Còn phó phòng Cường nhắc mọi người hạn chế nâng mã nếu chưa đủ dữ liệu.”

Duy không đáp ngay. Câu ‘chưa đủ dữ liệu’ trong nghề này nghe gọn, sạch, và đôi khi lạnh hơn cả tiếng mưa ngoài cửa kính. Một người hoảng loạn không phải lúc nào cũng kịp nói địa chỉ. Một đứa trẻ trốn trong gầm cầu thang không biết tên con hẻm. Một nạn nhân bị khóa trong phòng có thể chỉ thở, khóc, hoặc gõ vào tường ba lần trước khi điện thoại tắt. Dữ liệu không tự nhiên đầy đủ. Người trực tổng đài phải kéo nó ra từ những khoảng trống: âm thanh nền, hướng xe chạy, tiếng loa, tiếng nước, cả độ vang trong một căn phòng kín. Đó là thứ Duy còn giữ được sau khi rời đội hình sự: khả năng nghe một thành phố qua những mảnh vỡ.

Đúng 0 giờ, bảng ca chuyển màu. Duy đăng nhập, kiểm tra kênh thu âm, đồng bộ tai nghe và mở cửa sổ định vị phụ. Dòng chữ ‘CA TRỰC 00:00-08:00’ hiện lên ở góc màn hình. Anh chưa kịp đặt tay xuống bàn thì cuộc gọi đầu tiên đổ vào. Một người đàn ông mắc kẹt trong thang máy chung cư, nói lắp vì thiếu khí và sợ bóng tối. Duy giữ giọng thấp, đều, hỏi số tầng, số người trong thang, tình trạng người già và trẻ nhỏ. Người gọi không nhớ tên block, chỉ nói dưới sảnh có máy bán nước màu đỏ và loa bảo vệ đang phát bản tin ngập đường Nguyễn Tri Phương. Duy nghe phía sau có tiếng bíp ngắn của máy quẹt thẻ, tiếng nước chảy qua khe cửa và tiếng gió rít rất mỏng. Anh đánh dấu chung cư có tầng hầm đang bơm thoát nước, chuyển tọa độ cho đội cứu hộ, rồi giữ người đàn ông nói chuyện cho đến khi bên kia vang lên tiếng cạy cửa thang máy.

Cuộc gọi kết thúc bằng một câu cảm ơn vỡ ra trong tiếng ồn. Khánh Vy giơ ngón cái về phía anh. Duy chỉ gật đầu, ghi nốt mã xử lý, kiểm tra thời gian phản hồi và đóng hồ sơ. Một ca cứu được người không khiến phòng điều phối vỗ tay. Ở đây, mọi người không có nhiều thời gian cho niềm vui. Mỗi tiếng chuông mới đều có quyền kéo họ ra khỏi niềm vui cũ. Duy biết điều đó từ ngày còn mặc sắc phục, và biết rõ hơn vào ngày anh không còn đủ tư cách mặc nó nữa.

Mưa đập vào ô kính dày hơn. Trên màn hình phụ, bản đồ khu Đông nhấp nháy vài điểm báo mất tín hiệu camera. Duy đang xử lý một cuộc gọi báo tai nạn xe máy nhẹ thì tai nghe bên trái bỗng lẫn vào một tiếng rè rất ngắn. Không đủ dài để thành lỗi kỹ thuật, không đủ rõ để báo lên kênh bảo trì. Nó giống như một mảnh kim loại bị kéo trên nền xi măng ướt. Duy khựng lại nửa nhịp, rồi tiếp tục hỏi người gọi về tình trạng chảy máu, tỉnh táo, số người bị thương. Anh không cho phép tay mình dừng trên bàn phím. Nạn nhân hiện tại không có lỗi vì ký ức của anh thích chen ngang đúng lúc.

Khi chuyển xong xe cứu thương, Duy mở log âm thanh của kênh trong ba mươi giây vừa rồi. Dữ liệu hiển thị bình thường. Không rớt gói. Không nhiễu đường truyền. Không có cuộc gọi ma nào chen vào. Khánh Vy nghiêng người nhìn qua, hỏi nhỏ: “Anh nghe thấy gì à?” Duy tắt cửa sổ phụ. “Nhiễu nền.” “Nhiễu nền mà anh nhìn như muốn thẩm vấn cái máy.” Cô nói, cố pha một chút đùa để kéo không khí bớt đặc. Duy nhìn dòng thời gian chạy thẳng tắp trên màn hình. “Máy không nói dối. Nhưng người cấu hình máy thì có thể sai.” Khánh Vy im một giây, rồi quay về bàn khi chuông mới đổ xuống.

Gần 0 giờ 23, phòng điều phối rơi vào khoảng lặng hiếm hoi. Không phải yên tĩnh, chỉ là không có chuông cấp cứu trong mười mấy giây. Duy tháo một bên tai nghe, day nhẹ thái dương. Trên mặt đồng hồ cũ, kim giây bò qua những vạch bạc đã mòn. Trong đầu anh, một âm thanh khác bật lên từ nơi anh không muốn chạm vào: tiếng mưa, tiếng thở đứt, rồi ba tiếng kim loại vang lên rất gần nhau. Cạch. Cạch. Cạch. Sau đó là khoảng trắng. Khoảng trắng của đoạn ghi âm cuối cùng, khoảng trắng của một hồ sơ bị khép quá nhanh, khoảng trắng của một người anh trai đã nhấc máy quá muộn để làm bất cứ điều gì có ý nghĩa.

Duy mở mắt. Anh không bật bản ghi cũ. Không được. Bản sao đó không nên tồn tại trong ổ cá nhân của anh, càng không nên được nghe trong ca trực chính thức. Anh đã tự nhắc mình như vậy rất nhiều lần, bằng đúng giọng của người từng đọc quy trình cho tân binh. Thế nhưng có những thứ càng bị cấm càng chứng minh chúng còn sống. Minh Thư từng thích ghi âm âm thanh thành phố. Con bé nói mỗi nơi có một giọng riêng, chỉ cần nghe đủ lâu là tìm được đường về. Duy đã từng cười, xoa đầu em và bảo âm thanh không biết chỉ đường. Đến khi chỉ còn âm thanh ở lại, anh mới hiểu câu đó sai đến mức nào.

“Anh Duy.” Giọng Khánh Vy kéo anh trở lại. “Có một cuộc gọi im lặng vừa vào hàng chờ rồi rớt. Số hiển thị lạ lắm.” Cô gửi log sang màn hình anh. Duy nhìn chuỗi ký tự thay cho số thuê bao, nhìn thời lượng kết nối chỉ ba giây, rồi nhìn cột định vị đang nhảy giữa hai khu vực cách nhau gần bảy cây số. Hệ thống gắn nhãn ‘không đủ dữ liệu’. Một nhãn sạch sẽ, tiện lợi, và nguy hiểm.

Anh mở bản ghi ba giây ấy. Ban đầu chỉ có tiếng mưa. Không phải mưa ngoài cửa kính trung tâm, mà là tiếng mưa đập vào một bề mặt mỏng hơn, gần hơn, có độ rỗng như mái tôn hoặc thành xe. Sau đó là tiếng thở rất nhẹ, bị nén xuống như người gọi đang che miệng. Duy cúi sát màn hình dù biết mắt không thể nghe rõ hơn tai. Giây thứ hai, trong nền âm thanh vang lên tiếng động khô, ngắn, lạnh. Cạch. Cạch. Cạch.

Cả phòng vẫn sáng trắng và bận rộn như cũ, nhưng với Duy, mọi âm thanh khác bị kéo lùi ra xa. Anh không nói gì trong hai giây đầu. Đến giây thứ ba, bản ghi kết thúc bằng một tiếng hít vào rất nhỏ, giống như một đứa trẻ chuẩn bị gọi ai đó nhưng không kịp. Trên màn hình, hệ thống tự động đóng hồ sơ vì cuộc gọi quá ngắn. Duy đặt tay lên phím khôi phục, cảm thấy mặt kính đồng hồ cũ lạnh dưới cổ tay. Khánh Vy hỏi, giọng đã mất hẳn vẻ đùa: “Anh có muốn em báo kỹ thuật không?” Duy nhìn dòng trạng thái vừa hiện thêm một tín hiệu mới ở hàng chờ, cùng chuỗi số lạ, cùng định vị đang nhấp nháy sai chỗ. Lần này, cuộc gọi chưa rớt. Anh kéo micro sát môi, bấm nhận, và nói bằng giọng bình tĩnh nhất mình còn giữ được: “Tổng đài khẩn cấp đây. Tôi đang nghe.”