Chương 81 - Chương 81: Bà Nội Cúi Đầu
Chương 81: Bà Nội Cúi Đầu
Tiếng gậy của Tạ lão phu nhân dừng lại bên cạnh mép bàn dài. Trong phòng họp vừa mới tiễn Lục Hành Dã ra ngoài, mùi lạnh của điều hòa và mùi giấy tờ cũ trộn vào nhau, khiến người ta có cảm giác mọi lời vừa nói đều đã bị đóng băng trong biên bản. Bà nhìn tôi, vẫn là ánh mắt từng ép tôi quỳ xuống từ đường, từng dùng hai chữ “gia quy” đè lên lưng tôi như một tấm bia không tên. Nhưng lần này, dưới lớp uy nghiêm ấy có một vết lõm rất sâu. Không phải dịu dàng. Càng không phải ăn năn đủ để cứu vãn điều gì. Đó là dáng vẻ của một người cuối cùng cũng phát hiện tòa nhà mình giữ cả đời đã mục từ móng.
“Đưa biên bản đến đây,” bà nói lần nữa.
Tôi không bước tới. Tôi quay sang thư ký hội đồng. “Làm theo thủ tục. Nếu Tạ lão phu nhân muốn bổ sung lời trình bày, ghi rõ thời điểm, người phát ngôn, trạng thái sức khỏe quan sát được và việc phát ngôn là tự nguyện.” Một vài người trong phòng nhìn tôi như thể tôi quá lạnh lùng với một bà cụ đã đứng không vững. Tôi đã từng mềm lòng trước dáng vẻ già nua ấy. Đời trước, chỉ cần bà ho khẽ trong từ đường, tôi đã quỳ thấp hơn, tự nhủ người già trọng gia quy, mình làm cháu thì nên nhịn. Kết quả là sự nhẫn nhịn của tôi trở thành chiếc thảm sạch để họ bước qua xác mẹ tôi mà không vấy bẩn giày.
Thư ký hội đồng cầm bản biên bản tạm thời đi đến. Tạ lão phu nhân không nhận ngay. Bà nhìn những dòng chữ vừa ghi về Lục Hành Dã, về bản sao camera Nam Viện, về xung đột lợi ích của Lục gia. Ngón tay gầy khô đặt lên mặt giấy, run rất nhẹ. Tạ Kính Hòa đứng dậy trước khi bà kịp mở miệng. “Mẹ, hôm nay quá nhiều chuyện rồi. Mẹ tuổi cao, lại vừa nghe những thứ kích động như vậy, có gì để sau khi đại hội kết thúc chúng ta nói trong phạm vi gia đình.” Giọng ông ta vẫn ôn hòa, nhưng từng chữ đều giống một bàn tay muốn khép nắp quan tài lại trước khi người bên trong kịp gõ.
Tạ lão phu nhân ngẩng đầu nhìn ông ta. “Trong phạm vi gia đình?” Bà lặp lại rất chậm. “Kính Hòa, năm đó các người cũng nói với ta như vậy.”
Không khí trong phòng lập tức đổi khác. Tạ Chấn Nam vốn đã im lặng rất lâu bỗng siết chặt tay vịn ghế. Tạ Minh Châu đứng gần dãy ghế phụ, sắc mặt trắng đến mức gần như trong suốt. Tôi nhìn từng người họ, rồi nhìn lại bà nội trên danh nghĩa của mình. Bà không gọi tôi là cháu. Tôi cũng không còn chờ chữ đó nữa.
“Tạ Vãn Ninh,” bà nói, “đêm trước khi mẹ con xảy ra tai nạn, nó từng đến từ đường gặp ta.”
Đầu ngón tay tôi lạnh đi. Tôi biết mẹ từng muốn rời Tạ gia. Tôi biết bà chuẩn bị công bố di chúc. Tôi biết tai nạn ấy không đơn giản. Nhưng khi nghe một người nhà họ Tạ thừa nhận mẹ tôi đã bước vào từ đường trong đêm cuối cùng của đời mình, ngực tôi vẫn như bị ai đó ấn xuống. Từ đường ấy từng là nơi họ bắt tôi quỳ nhận sai thay Minh Châu. Hóa ra trước tôi rất lâu, mẹ tôi cũng từng đứng ở đó, một mình đối diện với cả bộ máy gọi là gia đình.
Tạ Kính Hòa lập tức nói: “Mẹ, ký ức sau nhiều năm có thể sai lệch. Đại hội cổ đông không phải nơi kể chuyện cũ thiếu chứng cứ.”
“Ta có chứng cứ.”
Bốn chữ ấy khiến giọng Tạ Kính Hòa nghẹn lại trong cổ. Tạ lão phu nhân chậm rãi quay đầu ra hiệu cho người hầu già đứng phía sau. Người đó do dự một giây, rồi lấy từ túi vải cạnh ghế của bà một cặp hồ sơ da màu đen đã mòn góc. Không phải thứ vừa được chuẩn bị vì xúc động nhất thời. Nó giống một vật đã nằm trong két sắt quá lâu, được người giữ nó mang theo không phải vì lương tâm, mà vì cả đời bà vẫn quen nắm chặt đường lui cho mình.
Bà đặt cặp hồ sơ lên bàn. “Năm đó Lan Uyển muốn rời Tạ gia. Nó yêu cầu Tạ gia thừa nhận thân phận và quyền thừa kế của con theo di chúc, đồng thời chấm dứt mọi ủy quyền biểu quyết do Chấn Nam nắm thay nó. Nó muốn đưa con đi.” Giọng bà khàn xuống ở câu cuối, nhưng chưa đủ để trở thành nước mắt. “Ta không đồng ý. Ta nói với nó, phụ nữ đã gả vào Tạ gia thì sống là người Tạ gia, chết cũng phải giữ mặt mũi cho Tạ gia. Ta nói cổ phần của nó đã vào Tạ thị thì không thể vì một đứa trẻ mà làm lung lay quyền kiểm soát của Chấn Nam.”
Tôi nghe thấy tiếng mình hỏi: “Vì một đứa trẻ?”
Bà nhìn tôi. Lần đầu tiên, ánh mắt ấy tránh đi trước. “Là con.”
Trong khoảnh khắc đó, tôi bỗng hiểu vì sao đời trước mình đau đến vậy mà vẫn không chết ngay khi bị đuổi khỏi nhà. Con người có thể bị làm nhục rất nhiều lần trước khi thật sự gục xuống. Họ lấy tên của tôi, lấy cổ phần của mẹ, lấy danh dự của tôi, rồi gọi tất cả là đại cục. Đến cả sự tồn tại của tôi trong miệng bà cũng chỉ là “một đứa trẻ” có thể làm lung lay quyền lực của con trai bà.
Tạ Chấn Nam đứng bật dậy. “Mẹ, chuyện năm đó không đơn giản như vậy. Lan Uyển khi ấy bị người ngoài xúi giục, cô ấy muốn mang cổ phần đi, Tạ thị sẽ loạn. Con chỉ muốn giữ gia đình.”
Tôi quay sang ông. “Chủ tịch Tạ, ông gọi việc giữ một người phụ nữ muốn bảo vệ con gái mình là giữ gia đình?”
Sắc mặt ông cứng lại vì cách xưng hô ấy. Trước kia chỉ cần ông cau mày, tôi đã tự động lùi một bước. Bây giờ ông đứng ở đó, vẫn là bộ vest chỉnh tề, vẫn là người đàn ông từng như một ngọn núi đổ bóng xuống tuổi thơ tôi. Nhưng cái bóng ấy đã mỏng đi. Sau những lời của Tạ lão phu nhân, tôi thấy rõ bên trong ngọn núi đó chỉ là một căn phòng kín đầy giấy tờ bị giấu.
Tạ lão phu nhân mở cặp hồ sơ. Bên trong là một bản biên bản gia tộc đã ố vàng, vài trang phụ lục kẹp bằng kim loại và một phong bì màu xám có dấu sáp bị nứt. Bà không tự ý đưa cho tôi, mà nhìn về phía Tần Dự. “Luật sư Tần, ông từng thấy nét chữ của Lan Uyển. Ông cũng biết con dấu riêng của nó.”
Tần Dự bước lên, gương mặt tái đi rõ rệt. Ông không chạm ngay vào giấy, chỉ yêu cầu nhân viên pháp chế chụp lại trạng thái cặp hồ sơ, niêm phong tạm thời mặt bàn rồi mới đeo găng. Cố Trầm Chu đứng sau tôi, giọng rất thấp: “Không cần vội.” Chỉ bốn chữ, nhưng đủ kéo tôi khỏi cơn lạnh đang tràn lên cổ họng. Tôi không quay đầu nhìn anh. Tôi chỉ đặt tay lên mép bàn, giữ mình đứng thẳng.
Tần Dự mở trang đầu tiên. Trên đầu giấy là dòng chữ: Biên bản gặp mặt gia tộc ngày 17 tháng 9. Bên dưới có tên Hạ Lan Uyển, Tạ Chấn Nam, Tạ Kính Hòa và Tạ lão phu nhân. Ở dòng nội dung thứ ba, tôi nhìn thấy một câu được gạch chân bằng mực xanh đã phai: Hạ Lan Uyển yêu cầu thu hồi mọi ủy quyền biểu quyết liên quan đến phần cổ phần cá nhân và phần quyền lợi thừa kế của Tạ Vãn Ninh. Mỗi chữ như một mũi kim khâu ngược vào vết thương cũ. Mẹ tôi không bỏ tôi. Mẹ tôi đã giành cho tôi đến tận đêm cuối cùng.
Thư ký hội đồng đọc khẽ đoạn đó theo yêu cầu của Lâm Tĩnh. Từng chữ đi vào biên bản mới, đi ra khỏi bóng tối của từ đường cũ. Tạ Kính Hòa bỗng cười nhẹ. “Một biên bản gia tộc không có giá trị thay thế nghị quyết cổ đông. Mẹ, mẹ giữ thứ này nhiều năm, bây giờ lấy ra chỉ chứng minh trong nhà từng có tranh chấp. Nó không thể chứng minh tai nạn liên quan đến ai.”
“Tôi chưa nói nó chứng minh tai nạn.” Tôi nhìn ông ta. “Tôi chỉ cần nó chứng minh một việc: trước khi mẹ tôi chết, bà ấy đã chính thức yêu cầu thu hồi quyền biểu quyết và bảo vệ quyền thừa kế của tôi. Sau khi bà ấy chết, những người có tên trong biên bản này đều được lợi từ việc yêu cầu đó biến mất.”
Một cổ đông trung lập lập tức lên tiếng: “Đề nghị ghi nhận khả năng che giấu thông tin trọng yếu liên quan đến quyền biểu quyết.” Người thứ hai tiếp lời: “Nếu văn bản này xác thực, các nghị quyết dựa trên phần quyền biểu quyết bị che giấu trong nhiều năm cần được rà soát.” Đó mới là dao. Không cần ai kết tội ai ở đây. Chỉ cần luật chơi tài sản bắt đầu hỏi ngược lại quá khứ, những người từng dùng gia quy che chứng cứ sẽ phải đứng trước hệ thống mà họ luôn tự hào mình kiểm soát.
Tạ lão phu nhân chậm rãi đặt tay lên phong bì màu xám. “Còn cái này, Lan Uyển để lại cho ta trong đêm đó. Nó nói nếu ta còn nhớ mình từng là phụ nữ trong một gia tộc lớn, thì hãy đưa cho con khi con đủ sức tự đứng.” Bà dừng lại rất lâu. “Ta không đưa. Không phải vì ta quên. Không phải vì ta bị ép. Là ta chọn giấu.”
Căn phòng yên đến mức tiếng máy ghi hình chạy cũng trở nên rõ ràng. Tôi nhìn phong bì ấy, nhưng không đưa tay nhận. “Vì sao hôm nay bà mới lấy ra?”
Bà nhắm mắt một thoáng. “Vì ta tưởng chỉ cần Tạ gia còn ở đó, mọi thứ ta làm đều có ý nghĩa. Đến khi nghe giọng Lan Uyển trong máy ghi âm, nghe Lục gia nói đến bản sao Nam Viện, ta mới biết không phải ta giữ Tạ gia. Ta chỉ giữ tội lỗi của nó lâu hơn.”
“Bà muốn tôi tha thứ?”
“Không.” Lần này bà trả lời rất nhanh. Bà chống gậy, cúi người xuống trước mặt tôi. Lưng bà không cong nhiều, nhưng với một người cả đời bắt người khác cúi đầu, động tác ấy đủ khiến cả phòng họp nín thở. “Ta không còn tư cách xin con tha thứ. Ta cúi đầu trước con vì ta đã giấu thứ thuộc về con. Ta cúi đầu trước Lan Uyển vì nó đã đúng, còn ta đã sai.”
Tôi nhìn mái tóc bạc của bà. Trong một khoảnh khắc rất ngắn, đứa trẻ đời trước từng mong bà nội xoa đầu mình khẽ động trong lòng tôi. Nhưng nó chỉ động một cái rồi im. Tôi không ghét sự im lặng đó. Ít nhất lần này, nó không bắt tôi quỳ xuống để đổi lấy một câu thương hại.
“Tạ lão phu nhân,” tôi nói, “tôi nhận chứng cứ, không nhận cái cúi đầu như một món bồi thường. Bà đã giấu nó bao nhiêu năm, thì từ hôm nay, bà phải ký xác nhận tự nguyện giao nộp toàn bộ tài liệu liên quan đến Hạ Lan Uyển, rút lại mọi tuyên bố trước đây từng nhân danh gia quy phủ nhận quyền của tôi, và chấp nhận để hội đồng kiểm tra độc lập.”
Bà vẫn cúi đầu. “Ta ký.”
Tạ Kính Hòa bước ra khỏi chỗ ngồi. “Mẹ, mẹ biết hậu quả của chữ ký đó không?”
Tạ lão phu nhân ngẩng lên, nhìn ông ta bằng ánh mắt già nua nhưng lạnh. “Ta biết. Năm đó ta không ký điều nên ký. Hôm nay ta ký muộn một lần.”
Tần Dự mở phong bì màu xám dưới ống kính ghi hình. Bên trong không phải thư dài. Chỉ có một tờ giấy gấp đôi và một thẻ nhớ cũ được bọc trong giấy dầu. Trên tờ giấy, nét chữ của mẹ tôi thanh mà sắc: Vãn Ninh không cần Tạ gia nhận con bé. Con bé chỉ cần các người đừng cướp tên nó. Dưới dòng chữ ấy là một ký hiệu: HLU_FINAL_MEETING.
Tim tôi đập rất chậm. Tần Dự lật mặt sau của tờ giấy. Ở đó có một dòng ghi chú ngắn, như được viết vội trước khi người viết bước ra khỏi một căn phòng không còn đường lui: Người yêu cầu đổi địa điểm gặp mặt cuối cùng: Tạ Chấn Nam.
Tất cả ánh mắt trong phòng quay về phía cha tôi. Lần này, không còn ai gọi ông là ngọn núi của Tạ gia nữa.
