Chương 36 - Chương 36: Một Đứa Trẻ Bị Đánh Giá
Chương 36: Một Đứa Trẻ Bị Đánh Giá
“Chưa ai được gặp riêng An Nhiên.”
Tô Dĩnh nói câu đó ngay khi đầu dây bên trung tâm tư vấn vừa có người bắt máy. Hứa Nghi đứng cạnh bàn làm việc, nhìn hồ sơ đề nghị đánh giá khẩn vẫn mở trên màn hình. Dưới tên An Nhiên là một chuỗi từ ngữ lạnh và gọn: chống đối, xung động, thiếu hợp tác, có xu hướng bóp méo sự việc để tự bảo vệ. Chúng không giống một đứa trẻ. Chúng giống những chiếc nhãn đã được chuẩn bị sẵn để dán lên bất kỳ phản ứng nào của em.
Người phụ trách tiếp nhận giải thích hồ sơ mới ở bước sàng lọc, chưa phải kết luận chuyên môn. Tuy vậy, vì người nộp đánh dấu “có nguy cơ ảnh hưởng quyết định tài sản và giám hộ”, trung tâm đã gửi đề nghị phối hợp tới trường. Một buổi trao đổi sơ bộ dự kiến diễn ra lúc mười giờ sáng.
“Căn cứ đồng ý của người giám hộ là gì?” Tô Dĩnh hỏi.
Bên kia đọc tên ba tài liệu: giấy ủy quyền MT-07, biên bản họp gia đình về việc quản lý hành vi của trẻ và một bản “nhận xét tâm lý học đường” có dấu của trường. Lâm Tú Mai được ghi là người đại diện gia đình phối hợp cung cấp thông tin.
Thừa Vũ đứng đối diện màn hình, bàn tay siết mép bàn. “Tôi chưa từng ủy quyền cho Lâm Tú Mai quyết định vấn đề tâm lý của con tôi.”
“Vậy anh viết nguyên câu đó,” Tô Dĩnh nói. “Kèm việc MT-07 đang bị tranh chấp, phạm vi đã bị thu hồi và anh yêu cầu mọi cuộc trao đổi với An Nhiên phải có người bảo vệ quyền lợi độc lập. Nhưng họ sẽ không đóng hồ sơ chỉ vì một cuộc điện thoại. Chúng ta phải lấy tài liệu nguồn và chứng minh phần nào bị bóp méo.”
Hứa Nghi kéo bản nhận xét xuống. Trang đầu mô tả An Nhiên hay ngồi một mình, tránh giao tiếp với họ hàng, phản ứng mạnh khi nhắc đến mẹ ruột. Trang sau kết luận cô bé “có xu hướng hoang tưởng bị hại”, “khó phân biệt góp ý và công kích” và “cần hạn chế tham gia những quyết định có giá trị lớn cho đến khi hoàn tất đánh giá”. Dưới cùng là tên cô Minh Châu, chuyên viên tham vấn của trường.
“Đây không phải cách một người làm ở trường viết,” Hứa Nghi nói.
Tô Dĩnh yêu cầu trung tâm gửi bản sao chứng thực của toàn bộ gói tài liệu và nhật ký tiếp nhận, rồi gọi thẳng cho hiệu trưởng. Nhà trường xác nhận có nhận đề nghị phối hợp, nhưng không ai trong ban giám hiệu biết hồ sơ đã gắn với quyền tài sản. Cô Minh Châu chỉ từng ghi rằng An Nhiên “phản ứng phòng vệ khi bị hỏi dồn” và đề nghị người lớn tránh kết luận trước khi nghe đủ lời kể. Cô chưa từng dùng cụm “hoang tưởng bị hại”, càng chưa từng kiến nghị hạn chế quyền của học sinh.
“Bản gốc còn không?” Hứa Nghi hỏi.
“Còn trên hệ thống,” hiệu trưởng đáp. “Tôi sẽ khóa chỉnh sửa và xuất lịch sử truy cập.”
“Xin trường lập biên bản rằng chưa đủ sự đồng ý hợp lệ, không cho phép phỏng vấn riêng và bảo toàn camera, email cùng lịch sử tải hồ sơ,” Tô Dĩnh nói. “Hồ sơ này đã đi vào hệ thống. Chúng tôi cần biết nó đi vào bằng đường nào.”
Sau cuộc gọi, căn nhà vẫn còn tối. Khay canh trước cửa phòng An Nhiên đã được đưa vào lúc nào không ai biết. Cánh cửa vẫn đóng. Hứa Nghi đi lên tầng hai, không mang theo hồ sơ, chỉ cầm một tờ giấy có ba dòng gạch chân: chưa có kết luận; không ai được gặp riêng; con có quyền biết người ta đang viết gì về mình.
Cô gõ hai lần. “An Nhiên, cô cần nói với con một chuyện trước khi con đến trường.”
Tiếng khóa bật. Cửa chỉ hé đủ để lộ nửa khuôn mặt tái vì thiếu ngủ. “Lại là chuyện con gây ra à?”
“Không. Là chuyện người lớn đang làm với những việc đã xảy ra.”
Hứa Nghi kể đúng phần cần thiết: Tú Mai đã gửi hồ sơ đề nghị đánh giá tâm lý, những vụ cũ bị xếp lại theo hướng bất lợi, nhà trường nhận yêu cầu phối hợp. An Nhiên nghe đến “đánh giá” thì bàn tay trên cánh cửa cứng lại.
“Họ muốn chứng minh con bị điên.”
“Không ai có quyền kết luận như vậy từ một tập giấy chọn lọc.”
“Nhưng họ đã viết rồi.” Giọng em thấp, không run. “Tiền mất là con. Gia Hân ngã là con. Ảnh mẹ bị rạch cũng là con. Bây giờ con giận thì họ bảo con không ổn. Con không nói thì họ bảo con không hợp tác. Con phải làm thế nào mới đúng?”
Hứa Nghi không bảo em bình tĩnh. “Con không cần biểu diễn sự bình thường cho họ xem. Hôm nay không ai được hỏi con khi không có người con chấp nhận ở bên. Con có thể từ chối trả lời. Việc con từ chối không được phép biến thành chẩn đoán.”
“Nếu con không đi học, họ cũng sẽ ghi là trốn tránh.”
“Có thể.”
“Nếu con đi, họ sẽ nhìn con như nhìn một đứa có vấn đề.”
“Có thể. Nhưng cô sẽ không quyết định thay con chỉ để hồ sơ đẹp hơn.”
Cánh cửa mở thêm. An Nhiên đã mặc đồng phục, tóc buộc vội. “Con đi học.”
Thừa Vũ chờ ở dưới nhà. Khi An Nhiên bước xuống, anh đứng dậy nhưng không tiến lại. “Ba đã gửi văn bản phản đối. Ba cũng ghi rõ giấy ba từng ký không cho cô Mai quyền làm việc này.”
An Nhiên không nhìn anh. “Nếu ba đọc từ đầu thì cô ấy đâu có giấy để dùng.”
“Đúng.” Anh đáp ngay. “Là lỗi của ba.”
Bước chân em chậm lại trong một nhịp rồi tiếp tục. Ít nhất lần này Thừa Vũ không kéo hoàn cảnh của mình vào giữa hai cha con.
Tại trường, phòng họp cạnh văn phòng hiệu trưởng đã có đủ người trước mười giờ. Tô Dĩnh đặt máy ghi âm lên bàn sau khi xin xác nhận. Cô Minh Châu mang bản nhận xét gốc in trực tiếp từ hệ thống. Bản đó chỉ có bảy dòng, không chẩn đoán, không nhắc tài sản, không đề nghị đánh giá khẩn. Bản trong hồ sơ của Tú Mai giữ nguyên tiêu đề và ngày lập nhưng thay nội dung, ghép thêm chữ ký dạng ảnh ở cuối trang.
Cô Minh Châu nhìn bản sao rồi nói: “Tôi không ký tài liệu này.”
Người chuyên viên từ trung tâm lập tức đề nghị tạm ngừng tiếp xúc với học sinh và chuyển hồ sơ sang kiểm tra tính xác thực. Tuy nhiên, ông nói trung tâm chưa thể hủy hồ sơ ngay vì còn các biên bản gia đình, bản ủy quyền và thông tin về nhiều sự việc lặp lại. Từng tài liệu phải được đối chiếu nguồn.
“Vậy xin ghi rõ,” Tô Dĩnh nói, “bản nhận xét được dùng để đánh dấu khẩn không phải tài liệu do người có tên phát hành. Mọi kết luận dựa trên nó phải được treo lại.”
Thừa Vũ ký biên bản trước mặt hiệu trưởng. Ở phần ý kiến phụ huynh, anh tự viết: Tôi phản đối việc dùng hành vi tự vệ của con gái tôi để suy diễn năng lực nhận thức hoặc quyền tham gia quyết định tài sản. Tôi chịu trách nhiệm về việc giấy ủy quyền MT-07 đã bị dùng vượt khỏi điều tôi hiểu khi ký.
Một chữ ký đúng hôm nay không xóa được chữ ký sai trước đó. Nó chỉ chặn thêm một bước, và chính việc phải chặn cho thấy An Nhiên đã bị đẩy xa đến đâu.
An Nhiên được mời vào để nghe giải thích rằng cuộc trao đổi riêng đã bị hủy. Em đứng ngay cạnh cửa. Người chuyên viên nói trung tâm muốn bảo đảm em được hỗ trợ phù hợp và mọi người đều quan tâm đến sự an toàn của em.
“Chú đã đọc những gì về cháu?” An Nhiên hỏi.
Ông trả lời rằng đã đọc hồ sơ do gia đình cung cấp nhưng đang kiểm tra lại.
“Vậy trước khi gặp cháu, chú đã biết cháu là đứa thế nào rồi.”
“Chú chưa đưa ra kết luận.”
“Nhưng chú đến trường vì một người lớn nói cháu có vấn đề.”
Căn phòng im đi. Hai tay An Nhiên nắm chặt bên hông. Hứa Nghi bước đến nhưng dừng cách em một khoảng.
“Con có thể về lớp,” cô nói. “Phần còn lại người lớn phải làm rõ bằng giấy tờ.”
An Nhiên quay sang cô. “Cô cũng nghĩ con nên ở đây để chứng minh con không sợ à?”
“Không. Cô nghĩ con không phải hồ sơ để họ chuyền tay. Con muốn về lớp thì về lớp.”
Trước khi đi, em nhìn bản nhận xét giả trên bàn. Dòng “khó phân biệt góp ý và công kích” nằm đúng tầm mắt một đứa trẻ đã nhiều lần bị người lớn gọi việc kết tội là góp ý.
Đầu giờ chiều, Tô Dĩnh nhận được lịch sử tải tệp từ hệ thống trường. Bản gốc từng được gửi qua email cho Thừa Vũ và địa chỉ thư ký văn phòng gia đình sau vụ việc ở trường. Ba ngày sau, một tài khoản dùng tên miền của công ty tư vấn do Đặng Khải giới thiệu đã tải bản sao. Người chỉnh sửa chưa được xác định, nhưng đường đi của tài liệu không bắt đầu từ phòng tham vấn như hồ sơ Tú Mai khai.
Hứa Nghi gọi cho An Nhiên trong giờ nghỉ. Điện thoại đổ chuông rồi tắt. Cô nhắn: Cô vẫn ở trường. Khi con tan học, cô đợi ở cổng cũ. Tin nhắn hiện đã gửi nhưng không báo đã đọc.
Bốn giờ kém mười, giáo viên chủ nhiệm gọi xuống văn phòng hỏi An Nhiên có đang ở cùng phụ huynh không. Em không có mặt ở tiết cuối. Cặp sách vẫn trong lớp, điện thoại nằm dưới ngăn bàn. Một bạn học nói An Nhiên đã được gọi ra sau giờ nghỉ trưa vì có giấy nhắn từ bộ phận tham vấn.
Cô Minh Châu khẳng định mình không gửi giấy nào.
Nhà trường khóa các cổng và mở camera. Lúc hai giờ mười bảy, An Nhiên đi một mình qua hành lang sau nhà thể chất. Em không chạy, không bị ai kéo đi. Trong tay là một tờ giấy gấp làm tư. Camera kế tiếp chỉ ghi được bóng áo đồng phục lướt qua khu giao nhận hàng, đúng lúc cổng phụ mở cho xe cung ứng vào.
Hứa Nghi đứng trước màn hình, nghe Thừa Vũ gọi tên con phía sau. Khung hình cuối dừng ở gương mặt An Nhiên khi em quay lại nhìn trường một lần. Không ai biết em đã đọc gì trên tờ giấy. Chỉ biết sau cái nhìn ấy, An Nhiên bước qua cổng phụ và biến mất khỏi trường.