Chương 54 - Chương 54: Câu Hỏi Không Trả Lời Được
Chương 54: Câu Hỏi Không Trả Lời Được
Hạnh vẫn đứng quay lưng về phía Quân. Bên ngoài gian trực, sợi xích Khoa vừa kéo qua cửa tôn khẽ va vào nhau, âm thanh khô và lạnh. Bà nghe rõ tiếng quạt bàn quay lệch trục, nghe cả hơi thở của con ở phía sau, nhưng không tìm được một câu nào có thể đặt xuống giữa hai mẹ con mà không trở thành lời biện hộ.
Câu trả lời thật nhất là bà đã chết một lần mới biết ai là người ở lại. Nhưng đó cũng là câu duy nhất bà không thể nói. Nếu kể ra, nỗi đau của Quân sẽ bị biến thành bằng chứng cho sự hối hận của bà; còn những năm cậu bị bỏ mặc vẫn không vì thế mà ngắn đi một ngày.
Hạnh quay lại. Quân vẫn đứng bên giường xếp, một tay nắm mép chiếu. Ánh đèn trắng làm vệt dầu trên má cậu đậm hơn, khiến gương mặt mười tám tuổi bỗng mệt như người đã tự lo cho mình quá lâu.
“Mẹ không có câu trả lời nào làm con bớt đau,” bà nói. “Mẹ chỉ biết mẹ đến muộn.”
Quân nhìn bà, đôi mắt không đỏ nhưng căng cứng. “Muộn là bao lâu?”
Hạnh không né. “Là những lần con đi học về trễ, mẹ chỉ hỏi sao không về phụ việc. Là những bữa cơm con ăn sau cùng, mẹ thấy nhưng coi như bình thường. Là lúc trong nhà thiếu một phần, mẹ luôn nghĩ lấy của con dễ nhất vì con không khóc, không làm ầm lên.”
“Vì con không làm ầm nên mẹ tưởng con không đau?”
“Không.” Hạnh siết ngón tay vào mép cuốn sổ. “Mẹ biết con có đau. Mẹ chỉ chọn việc dễ cho mẹ.”
Sự thừa nhận ấy làm Quân khựng lại. Cậu đã chuẩn bị để nghe mẹ kể nhà nghèo, kể anh cả cần vốn, chị hai sắp lấy chồng, em út còn nhỏ. Những lý do ấy cậu đã nghe tới mức có thể nói thay từng câu. Nhưng Hạnh không nhắc một ai.
Quân cúi mắt xuống tấm chiếu vừa trải. “Dễ thế nào?”
“Con nhường thì nhà yên. Con im thì mẹ không phải cãi với ai. Mẹ gọi đó là con hiểu chuyện để khỏi phải nhận mình đang bắt nạt đứa ít chống lại nhất.” Giọng Hạnh thấp đi. “Mẹ không thương con theo cách một người mẹ nên thương. Mẹ chỉ tin con chịu được.”
Quân bật cười, lần này tiếng cười gãy giữa cổ họng. “Bây giờ mẹ thấy con không chịu được nên mới thương?”
“Bây giờ mẹ mới chịu nhìn.”
Cậu ngẩng phắt lên. “Vậy trước đây mẹ nhìn cái gì?”
Hạnh thấy câu hỏi ấy còn đau hơn câu trước. Bà đã nhìn điểm số của Vy, lời khoe khoang của Đức, những câu ngọt của Trúc, ánh mắt họ hàng ngoài ngõ. Bà nhìn những thứ có thể đem ra so với người khác và quay mặt khỏi đứa con không giúp bà nở mày nở mặt. Nhưng nếu nói hết thành một danh sách, nó vẫn giống như bà đang chia lỗi cho hoàn cảnh.
“Mẹ nhìn xem đứa nào làm mẹ được tiếng, đứa nào khiến mẹ đỡ sợ nghèo,” bà đáp. “Mẹ không nhìn xem đứa nào đang bị lấy mất phần của mình. Đó là lỗi của mẹ, không phải lỗi của nhà đông con, cũng không phải vì con ít nói.”
Quân buông mép chiếu. Hai bàn tay cậu dính những vệt đen đã ăn vào đường chỉ, rửa qua vẫn không sạch. “Mẹ nói nghe dễ lắm. Về nhà mẹ vẫn có ba, có anh Đức, chị Trúc, Vy. Con ở đây rồi, mẹ muốn nhận sai thế nào cũng được. Không ai bắt mẹ phải sống cùng hậu quả.”
Hạnh nhìn quanh gian phòng hẹp. Một chiếc màn cũ, tấm chiếu mỏng, túi quần áo đặt dưới chân giường. Hậu quả của bà không nằm trong lời trách móc; nó đang ở ngay trước mắt, mang hình dáng một đứa con chọn ngủ cạnh thùng phụ tùng còn hơn trở về nhà.
“Con nói đúng,” bà nói. “Người phải rời đi là con. Người tối nay nằm ở đây cũng là con. Mẹ về căn nhà có cửa chắc, rồi mẹ có nhận sai bao nhiêu vẫn không đổi được chỗ ngủ này.”
Quân mím môi. Cậu bước tới nhấc chiếc màn lên, giũ một lần rồi lại đặt xuống. “Mẹ có định bảo con về để mẹ đỡ áy náy không?”
“Không. Mẹ muốn con về, nhưng mẹ không được dùng cái muốn của mẹ để bắt con quay lại nơi con chưa thấy an toàn.”
“Mẹ cứ nói an toàn như thể ở nhà có ai đánh con.”
“Không cần đánh mới làm người ta không muốn về.” Hạnh dừng một nhịp. “Nếu mỗi lần mở cửa đều phải nghĩ hôm nay mình sẽ bị lấy đi thứ gì, bị gọi là ích kỷ vì giữ phần của mình, thì căn nhà đó chưa phải chỗ yên.”
Quân quay mặt sang bên. Sự cứng rắn trên gương mặt cậu chùng xuống rất nhanh rồi khép lại. “Mẹ hiểu được từ bao giờ?”
Câu trả lời lại mắc ở cổ Hạnh. Từ một phòng bệnh cuối đông. Từ lúc bàn tay gầy của cậu đỡ bà uống từng ngụm nước. Từ khi bà đã không còn cơ hội sửa bất cứ điều gì. Bà nuốt hết những ký ức ấy xuống.
“Muộn tới mức mẹ không có quyền lấy sự hiểu ra này làm công,” bà nói. “Con không cần tin mẹ chỉ vì mẹ nói đúng vài câu.”
Quân im lặng rất lâu. Ngoài cửa, Khoa dịch một vật nặng trên nền xi măng rồi ho khan, rõ ràng để báo anh vẫn ở gần nhưng không nghe lén. Trong gian trực, bóng quạt quét qua tường từng vòng như một chiếc kim đồng hồ không chịu dừng.
“Nếu chuyện đất không xảy ra,” Quân hỏi, “mẹ có tìm con không?”
Hạnh thấy lòng bàn tay lạnh đi. Bà có thể nói có. Một tiếng thôi, nhẹ và tròn trịa, đủ để giữ lại chút dao động vừa hiện trong mắt con. Nhưng bà nhớ những lần trước mình cũng nói thương rồi vẫn lấy phần của Quân. Một lời chắc chắn không có bằng chứng chỉ là món nợ mới.
“Mẹ không biết con có tin được câu trả lời của mẹ không,” bà nói chậm. “Nhưng chuyện đất không làm mẹ chọn con. Nó chỉ làm những gì nhà mình giấu lâu nay lộ ra nhanh hơn. Nếu không có nó, có thể mẹ vẫn phải mất lâu hơn mới nhìn thấy hết. Chỉ nghĩ tới điều đó thôi mẹ cũng thấy mình không xứng nói chữ ‘có’ quá dễ.”
Mắt Quân tối lại. “Vậy là mẹ cũng không chắc.”
“Mẹ chắc một việc: trước đây mẹ đã không chọn con. Mẹ không sửa được câu đó.” Hạnh đặt cuốn sổ lên ghế rồi mở đúng trang ghi khoản học nghề. “Còn từ bây giờ, con đừng tin lời mẹ. Con nhìn vào những thứ có thể kiểm tra. Tiền học của con còn hay mất. Hợp đồng có bị xé không. Nhà có bị bán để trả nợ cho Đức không. Mỗi lần có người bắt con nhường, mẹ đứng ở đâu. Mẹ chỉ có thể trả lời bằng từng việc ấy.”
Quân nhìn trang sổ nhưng không bước tới. “Rồi nếu một ngày mẹ mệt thì sao? Nếu anh Đức quỳ xuống, chị Trúc khóc, Vy bệnh thật thì sao? Mẹ lại bảo con hiểu chuyện thêm một lần nữa?”
Hạnh khép sổ. Đây mới là nỗi sợ thật của cậu: không phải mẹ chưa thay đổi, mà là sự thay đổi ấy có thể hết hạn bất cứ lúc nào.
“Có thể mẹ sẽ vẫn mềm lòng. Có thể mẹ sẽ muốn quay về cách cũ vì nó dễ hơn,” bà nói. “Nhưng mềm lòng với họ không được phép lấy của con. Nếu mẹ lại làm vậy, con có quyền bỏ đi, có quyền không gọi mẹ, có quyền đem sổ này và giấy tờ ra hỏi thẳng. Mẹ không xin con tin rằng mẹ sẽ không bao giờ sai nữa. Mẹ chỉ hứa lần sau sai, mẹ không bắt con trả giá thay.”
Quân nhìn bà như muốn tìm một kẽ hở. “Mẹ đang cho con quyền bỏ mẹ à?”
“Quyền đó vốn là của con. Mẹ không cho.”
Không khí trong phòng chùng xuống. Quân ngồi lên mép giường xếp, khung sắt kêu cót két. Cậu đưa tay chà vệt dầu bên má nhưng chỉ làm nó loang rộng hơn. Trong khoảnh khắc ấy, Hạnh muốn lấy khăn lau cho con như lúc cậu còn nhỏ. Bà giữ tay mình ở bên hông.
“Con không biết phải làm gì với mấy lời này,” Quân nói.
“Không cần làm gì cả.”
“Mẹ không cần con tha thứ?”
Hạnh nghe tim mình thắt lại. “Mẹ cần. Nhưng cần không có nghĩa là được đòi.”
Quân cúi đầu, hai khuỷu tay chống lên đầu gối. “Con sợ mẹ chỉ đang hoảng vì con bỏ đi. Vài hôm nữa con về, mọi chuyện yên, mẹ lại thấy con khó gần, lại thấy anh Đức đáng lo hơn, Vy yếu hơn, chị Trúc biết nói hơn.”
“Mẹ biết.”
“Mẹ không biết.” Quân nói rất khẽ. “Người bị bỏ lại mới biết phải chờ một người đổi ý đáng sợ thế nào.”
Hạnh không phản bác. Bà đứng cách cậu chưa đầy hai bước nhưng khoảng cách ấy được dựng từ nhiều năm, không thể đi qua bằng một đêm tìm con. “Vậy con đừng chờ mẹ đổi ý. Con cứ sống phần của con. Mẹ sẽ tự chứng minh phần của mẹ.”
Khoa gõ hai tiếng lên vách gỗ. “Quân, tôi khóa cửa trước. Cậu kiểm tra chốt phía sau. Cô Hạnh về thì tôi mở lối nhỏ.”
Quân đáp một tiếng rồi đứng dậy. Cậu lấy hộp cơm đã rửa sạch trên ghế, đưa về phía Hạnh. Bà nhận bằng hai tay. Nắp hộp còn vương mùi xà phòng rẻ tiền.
“Mai mẹ đừng tới,” cậu nói. “Con cần đi học rồi về xưởng. Con chưa muốn gặp người nhà.”
“Ừ. Mẹ sẽ nói với ba con rằng con an toàn. Không nói chỗ ngủ cho người khác nếu con không đồng ý.”
Quân gật rất nhẹ. Hạnh cầm hộp cơm và cuốn sổ, đi tới cửa. Lần này cậu không gọi bà lại. Bà bước qua ngưỡng, nghe tiếng Quân kéo chốt cửa sau rồi thử hai lần, đúng như thói quen của một người không tin bất cứ cánh cửa nào chỉ vì người khác bảo nó đã khóa.
Khoa mở lối nhỏ bên hông xưởng. Trước khi Hạnh ra ngoài, anh nhìn hộp cơm trong tay bà rồi nói: “Cậu ấy mai vẫn làm như lịch. Tôi không cho nghỉ chỉ vì chuyện nhà.”
“Cứ tính công và điện nước rõ như đã nói.”
“Tôi sẽ ghi.” Khoa dừng lại. “Cô đừng nghĩ một lần tới tìm là xong.”
Hạnh nhìn cánh cửa gỗ đã khép phía sau. “Tôi không nghĩ thế.”
Ra tới đầu hẻm, bà mới nhận ra mình đã nắm hộp cơm chặt đến đau tay. Câu hỏi của Quân vẫn đi cùng bà trong bóng tối: nếu không có chuyện đất, mẹ có tìm con không? Bà không trả lời được bằng lời, bởi bất cứ câu nào cũng đến quá muộn. Nhưng có một điều bà buộc phải thừa nhận, trước hết với chính mình: bà không chỉ đến muộn trong đêm nay. Bà đã đến muộn suốt mười tám năm của đời con.