Chương 45 - Chương 45: Phóng Sự Bị Chặn

Lâm Từ gọi lúc 7 giờ 18 phút, khi Đỗ Nam vừa bố trí xe đưa Ngọc Lan đến chỗ Khánh Vy. Giọng cô không có lời chào, chỉ có tiếng bàn phím gõ dồn và một câu hỏi: “Tôi được phép dùng đến đâu?”

Bảo Châu mở loa ngoài. Ngọc Lan vẫn ngồi trong phòng tiếp khách, áo khoác chưa cởi, mắt dán vào màn hình hiển thị vị trí chiếc xe chở con gái. Cô không phản ứng khi nghe tên phóng viên, nhưng bàn tay trên túi vải lập tức khép chặt. “Không dùng tên, tuổi, trường, cửa hàng, ảnh, tin nhắn hay tài liệu cô ấy vừa cung cấp,” Bảo Châu nói. “Việc bảo toàn tài liệu không đồng nghĩa với đồng ý công bố.”

Đầu dây bên kia im hai giây. “Tôi có ba vụ khác đã được xác minh độc lập, hồ sơ doanh nghiệp công khai và một nguồn cũ trong công ty. Tôi không cần tài liệu của cô ấy. Nhưng câu chuyện này xác nhận mô hình tôi đang viết là có thật.”

“Cô có thể xác nhận với chính mình,” Bảo Châu đáp. “Không thể xác nhận với độc giả bằng một người chưa đồng ý xuất hiện.”

Lâm Từ thở ra, khó chịu nhưng không mặc cả. “Hiểu. Mười giờ tôi gửi bản cuối cho pháp chế. Mười hai giờ lên bài. Tiêu đề tạm là Thị trường bán sự im lặng.”

Ngọc Lan hỏi mà không nhìn ai: “Nếu bài đó ra, họ có quay lại con tôi không?”

“Có thể,” Vũ nói. Anh không dùng chữ sẽ ổn, cũng không nói họ đã kiểm soát được người chụp ảnh. “Nhưng bài không dùng chuyện của cô. Nếu cô muốn, luật sư sẽ gửi văn bản cho tòa soạn ghi rõ cô không phải nguồn công khai.”

“Còn nếu họ vẫn đoán ra?”

“Thì lỗi thuộc về người săn cô, không thuộc về việc cô đã bước vào đây.” Mai Anh nói chậm, để Ngọc Lan có thể tránh ánh mắt. “Hôm nay cô được quyền chọn im lặng để đưa con về nhà.”

Ngọc Lan đồng ý để Bảo Châu gửi thông báo giới hạn sử dụng thông tin, rồi rời văn phòng bằng lối khác cùng cán bộ nữ. Trước khi đi, cô cầm lại điện thoại cũ, kiểm tra niêm phong bản sao và hỏi ba lần xem tên Khánh Vy có nằm ở bất kỳ bản nháp nào không. Không ai tỏ ra sốt ruột.

Tòa soạn của Lâm Từ nằm trên tầng sáu một tòa nhà cũ. Khi Vũ, Mai Anh và Bảo Châu đến nơi, hành lang có hai người lạ đứng giả vờ xem bảng quảng cáo. Đỗ Nam bố trí một cán bộ mặc thường phục dưới sảnh, còn Lý Tường chỉ kiểm tra thông tin công khai, không chạm vào tài khoản cá nhân.

Lâm Từ kéo họ vào phòng họp nhỏ. Trên màn hình là bản phóng sự dài hơn bốn nghìn chữ, chia thành ba lớp: các vụ việc đã có đồng ý, hồ sơ doanh nghiệp công khai và phần phân tích cách một cuộc khủng hoảng bị biến thành dịch vụ. Tên Bách xuất hiện mười bảy lần, nhưng mỗi lần đều đi cùng nguồn trích, quyền phản hồi hoặc câu xác định giới hạn chứng cứ. Cô đã bỏ toàn bộ chi tiết về Ngọc Lan; trong bài chỉ còn một câu khái quát về những gia đình từng rút khiếu nại sau khi bị đe dọa ngoài đời.

“Câu đó vẫn có thể khiến cô ấy nghĩ mình bị dùng,” Mai Anh nói. Lâm Từ nhìn màn hình rồi xóa luôn câu ấy.

Vũ đọc phần mô tả các nhóm tài khoản. “Chỗ này viết như thể công ty điều khiển trực tiếp.”

“Ba nguồn nói vậy.”

“Ba nguồn nói họ nhận chỉ thị qua người trung gian. Đổi ‘điều khiển’ thành ‘xuất hiện cùng thời điểm với các hợp đồng xử lý’. Ít hả hê hơn, khó kiện hơn.”

Lâm Từ sửa, không tranh cãi. “Anh đang học làm người dễ chịu à?”

“Không. Tôi đang học để cô không làm hỏng việc của tôi.”

Đến 8 giờ 02 phút, thư yêu cầu gỡ bài đầu tiên tới dù bài chưa hề xuất bản. Một hãng luật đại diện công ty của Bách gửi văn bản dài mười hai trang, cáo buộc tòa soạn chuẩn bị phát tán thông tin sai lệch, xâm phạm bí mật kinh doanh và tiếp tay cho một nhóm tống tiền do K-Void cầm đầu. Họ yêu cầu xác nhận trong ba mươi phút rằng bài sẽ không được đăng, nếu không sẽ khởi kiện và đề nghị điều tra nguồn dữ liệu.

Tổng biên tập đặt văn bản lên bàn. Ông ngoài năm mươi, giọng khàn vì thiếu ngủ, không có vẻ muốn bảo vệ Bách. Nhưng phía sau ông là bảng chi phí vận hành với ba khoản đang đỏ. “Dọa kiện không mới. Cái mới là họ biết bài chưa đăng.”

Bảo Châu lật đến trang bảy. Văn bản trích đúng tiêu đề phụ Lâm Từ vừa đổi lúc 7 giờ 41 phút: Khủng hoảng kết thúc đúng lúc hóa đơn bắt đầu. Câu đó không có trong đề cương gửi nguồn phản hồi từ tối qua.

“Bản nháp có bao nhiêu người xem?” cô hỏi.

“Bốn. Tôi, tổng biên tập, biên tập viên dữ liệu và pháp chế cộng tác.”

Tổng biên tập nhìn Vũ. “Tôi sẽ không giao tài khoản tòa soạn cho anh.”

“Đúng.” Vũ tựa lưng vào ghế. “Chỉ cần giữ nhật ký truy cập, không đổi mật khẩu hàng loạt, không xóa lịch sử chỉnh sửa. Gọi bên cung cấp dịch vụ theo quy trình chính thức. Nếu có rò rỉ, hoảng loạn là cách tốt nhất để xóa dấu.”

Tòa soạn gửi lại yêu cầu phản hồi cho công ty Bách, kèm câu hỏi vì sao văn bản pháp lý trích nội dung chưa công bố. Mười một phút sau, đại diện truyền thông trả lời rằng họ nhận thông tin từ “một nguồn báo chí có trách nhiệm” và từ chối tiết lộ danh tính.

Áp lực sau đó không đi theo một đường. Hai đơn vị quảng cáo tạm dừng chiến dịch vì “rủi ro thương hiệu”. Một tài khoản lớn đăng ảnh cũ của Lâm Từ cạnh Vũ, ghép thành câu chuyện cô nhận dữ liệu đánh cắp để viết bài trả thù. Dưới bài đăng, người ta gọi tên từng phóng viên trong danh sách công khai.

Lý Tường báo từ đầu dây khác, giọng cố giữ bình tĩnh. “Họ vừa ghim số điện thoại bàn và ảnh thẻ của thực tập sinh lên một nhóm. Em ấy không liên quan bài.”

“Lưu bằng đường báo cáo chuẩn, hỗ trợ em ấy khóa thông tin công khai và báo nhà mạng,” Vũ nói. “Không truy ngược tài khoản.”

“Tôi biết. Em chỉ muốn nói trước khi anh phải nhắc.”

Lâm Từ đi ra hành lang gọi cho nguồn cũ trong công ty. Cô trở lại sau chưa đầy một phút, mặt không đổi nhưng tay siết điện thoại đến nổi gân. Nguồn tin rút toàn bộ đồng ý trích dẫn, chỉ gửi một câu: Đừng gọi nữa. Sáng nay họ đặt ảnh mẹ tôi lên bàn họp.

Không ai đề nghị cô thuyết phục lại. Lâm Từ xóa hai đoạn lời kể nội bộ và một sơ đồ chưa có nguồn thay thế. Bài ngắn đi gần một nghìn chữ, không còn đủ để khẳng định mắt xích nối các chiến dịch vô danh với quyết định của công ty.

“Tôi có thể đăng bản rút gọn,” Lâm Từ nói. “Chỉ dùng hồ sơ công khai, ba nạn nhân đã đồng ý và phản hồi của công ty.”

“Ba nạn nhân đồng ý khi bài có lớp bảo vệ từ nhiều nguồn,” Bảo Châu đáp. “Bây giờ họ sẽ trở thành ba cái tên duy nhất hứng phản công. Phải hỏi lại.”

“Đến trưa không kịp.”

“Quyền của họ không chạy theo lịch xuất bản.”

Lâm Từ quay sang Vũ, như chờ anh chọn phía khiến công việc tiếp tục. Trước đây anh có thể đã nói một bài yếu vẫn tốt hơn im lặng, hoặc gợi ý thả tài liệu vào nơi không ai chịu trách nhiệm. Nhưng bức ảnh Khánh Vy đứng chờ xe vẫn còn trong đầu anh. “Nếu bài cần một người khác đứng ngoài đường để chịu đòn thay cho chúng ta,” anh nói, “thì đó không phải phản công.”

Lâm Từ cười khô. “Anh chọn đúng lúc để có đạo đức.”

“Muộn còn hơn để cô viết tiểu sử cho tôi.”

Mười giờ mười bảy, hai trong ba nạn nhân yêu cầu hoãn. Người còn lại không trả lời. Tổng biên tập vẫn cho pháp chế rà bản rút gọn, nhưng đúng lúc đó Phan Duy Bách xuất hiện trên một chương trình trực tuyến về khủng hoảng truyền thông. Hắn không nhắc tên bài báo. Hắn nói về “một chiến dịch bôi nhọ đang được chuẩn bị bởi những người có quá khứ xâm nhập dữ liệu”, rồi kêu gọi báo chí không trở thành công cụ của tội phạm mạng.

Bách nhìn thẳng vào máy quay, bình tĩnh đến mức lời buộc tội nghe giống khuyến cáo nghề nghiệp. Hắn đã biến bài chưa xuất bản thành bằng chứng cho câu chuyện của mình trước khi độc giả biết bài tồn tại.

Tổng biên tập tắt màn hình. “Nếu đăng bây giờ, chúng ta đưa ba nạn nhân vào giữa một trận mà bên kia đã chuẩn bị trước. Tôi cần thời gian xác định bản nháp lộ từ đâu và hỏi lại từng nguồn.”

“Hoãn bao lâu?” Lâm Từ hỏi.

“Không hứa.”

“Ông đang rút bài.”

“Tôi đang giữ tòa soạn còn tồn tại để có ngày đăng được bài.” Giọng ông thấp xuống. “Tôi biết câu đó nghe giống mọi người từng bảo nạn nhân im lặng. Nhưng tôi không lấy tiền của Bách, và tôi không đẩy thực tập sinh hai mươi tuổi ra làm lá chắn để chứng minh mình can đảm.”

Không ai có câu đáp sạch sẽ. Bảo Châu yêu cầu lập biên bản nội bộ về quyết định, bảo toàn mọi phiên bản bản thảo và thư gây áp lực. Đỗ Nam tiếp nhận thông tin về việc tài liệu chưa công bố bị trích dẫn, nhưng nói rõ chưa thể kết luận tòa soạn có nội gián hay hệ thống bị xâm nhập. Mai Anh gọi lại cho Ngọc Lan, xác nhận bài không dùng chuyện của cô và chưa được xuất bản.

Vũ đứng bên cửa kính nhìn xuống đường. Hai người lạ ở hành lang đã biến mất, nhưng một chiếc xe vẫn đỗ đối diện cửa tòa nhà. Cán bộ dưới sảnh đã ghi nhận theo thủ tục. Mọi thứ họ làm đúng đều chậm hơn một lời vu khống. Đó là lợi thế Bách sống nhờ, và cũng là cái bẫy hắn chờ Vũ tự bước qua.

Trên màn hình chung, Lâm Từ mở bảng điều khiển xuất bản. Bài Thị trường bán sự im lặng vẫn nằm ở vị trí đầu, giờ đăng 12 giờ 00. Cô giữ con trỏ trên nút xác nhận lâu đến mức Vũ tưởng cô sẽ tự ý đẩy bài lên.

Rồi tổng biên tập gửi quyết định bằng văn bản. Trạng thái bản thảo đổi từ Đã lên lịch sang Đã rút. Dòng lý do hiện bên dưới chỉ có bốn chữ: Rủi ro vượt kiểm soát.