Chương 16: Người Bán Sự Nghi Ngờ
Chương 16: Người Bán Sự Nghi Ngờ
Đỗ Nam giữ tay trên chiếc điện thoại đặt giữa bàn như thể thứ nằm dưới ngón tay anh không phải một tấm ảnh chụp văn bản, mà là một vật chứng có thể phát nổ nếu ai đó thở mạnh. Vũ nhìn dòng chữ K-Void được khoanh đỏ, cảm giác đầu tiên không phải sợ, mà là một kiểu trống rỗng rất khó chịu. Khi nó quay lại bằng dấu mộc của một hồ sơ cũ, mọi lời tự bào chữa bỗng nghe rỗng đi.
‘Anh muốn tôi nói gì?’ Vũ hỏi. Giọng anh khô hơn dự tính. Lý Tường không chen vào. Cậu nhìn màn hình rồi nhìn Vũ, vẻ mặt như vừa nhớ ra thần tượng kỹ thuật của mình cũng có một tài khoản không muốn ai đọc lại. Đỗ Nam đáp: ‘Tôi muốn anh đừng nói đó chỉ là tên trùng hợp. Và đừng biến cuộc nói chuyện này thành màn thi trí nhớ chọn lọc.’ Vũ bật cười rất nhẹ. ‘Anh có luyện câu đó trước gương không?’ ‘Có cần không?’ Đỗ Nam hỏi lại. Câu ấy không sắc, nhưng đủ làm tiếng cười của Vũ tắt ngang.
Nam phóng to ảnh. Văn bản đã che gần hết thông tin, chỉ để lộ vài dòng: diễn đàn săn danh tính, nhóm người dùng chủ động tổng hợp dữ liệu công khai, một nạn nhân nữ phải chuyển nơi ở sau khi địa chỉ bị ghim trong nhiều nhóm kín. Không có tên Lê Nhật Quỳnh, nhưng Vũ vẫn thấy cái tên ấy hiện lên sau gáy mình như một dòng cảnh báo không thể tắt. Nhiều năm trước, anh từng nghĩ mình chỉ phân tích dữ liệu: vài thói quen đăng ảnh, vài đường nối giữa tài khoản mạng xã hội và nơi học cũ. Sau này anh mới hiểu có những tiếng vỗ tay thật ra là tiếng cửa khóa lại phía sau người khác.
‘K-Void là tôi,’ Vũ nói. Lý Tường ngồi im đến mức chiếc ghế dưới cậu cũng có vẻ biết điều. Đỗ Nam không tỏ ra thắng. Điều đó khiến Vũ khó chịu hơn, vì anh không có chỗ để ghét cho dễ. Nam chỉ hỏi: ‘Trong hồ sơ này, anh là người bị điều tra hay là nguồn thông tin?’ Vũ nhìn tấm ảnh. ‘Tôi không biết hồ sơ của anh ghi gì. Tôi biết tôi từng ở diễn đàn đó. Tôi từng viết. Tôi từng tưởng dữ liệu công khai thì không thuộc về ai cả.’ Anh dừng một nhịp, cổ họng mắc lại ở chữ tiếp theo. ‘Sau đó có người phải trả giá cho cái tưởng đó.’
Không khí trong phòng không mềm đi. Nó chỉ trở nên thật hơn. Đỗ Nam tắt ảnh, nhưng không cất điện thoại. ‘Tôi chưa dùng chuyện này để kết luận anh là tội phạm. Nếu có căn cứ, tôi đã không ngồi ở văn phòng anh uống nước lọc bằng ly giấy.’ Vũ liếc cái ly trên bàn. ‘Anh chưa uống.’ ‘Vì nước của hacker cũng đáng nghi.’ Lý Tường phát ra một tiếng ho không rõ là cười hay sặc. Vũ mím môi. Căn phòng có lại chút không khí người sống. Rồi Nam kéo nó về đúng việc. ‘Tôi đưa hồ sơ này ra vì cách Hồ Sơ Đen đang vận hành giống hệt thứ diễn đàn đó, nhưng đã được thương mại hóa. Họ không chỉ bán dữ liệu. Họ bán sự nghi ngờ.’
Cụm từ ấy làm Vũ ngẩng lên. ‘Giải thích.’ Đỗ Nam mở tập giấy khác, lần này là những bản in từ nguồn công khai mà Lý Tường đã thu thập: bình luận trên nhóm tài chính, bài đăng về Quách An, vài tài khoản lặp cùng một cấu trúc câu. Nam dùng bút khoanh ba câu. Không câu nào trực tiếp buộc tội. Tất cả chỉ đặt câu hỏi: tại sao nhân viên kiểm soát nội bộ lại được ưu tiên giữ quyền truy cập; có phải người nhà lãnh đạo che cho nhau; nếu không có vấn đề thì sao phải họp kín. Những câu hỏi ấy không đủ để kiện, không đủ để phản bác bằng một dòng thông báo, nhưng đủ để người đọc tự dựng phần còn lại trong đầu. Vũ nhìn chúng, lạnh người vì nhận ra kỹ thuật cũ của đám săn danh tính đã được nâng cấp thành sản phẩm.
‘Lời buộc tội khiến người ta phòng thủ,’ Vũ nói chậm. ‘Câu hỏi khiến người ta tưởng mình tự suy nghĩ.’ Đỗ Nam gật. ‘Và khi họ tưởng kết luận là của họ, họ bảo vệ nó dữ hơn.’ Lý Tường kéo laptop lại gần, mở bảng nhãn nguồn. Cậu thêm một cột mới rồi dừng tay hỏi: ‘Ghi là gì ạ?’ Vũ nhìn dòng tiêu đề trắng trống trên màn hình. Anh muốn nói ‘chiến thuật dư luận’, nhưng chữ đó quá sạch cho thứ đang xảy ra với Quách An. Anh nói: ‘Mồi nghi ngờ. Không phải chứng cứ, nhưng là dấu vết vận hành.’ Lý Tường gõ vào. Cậu tự thêm nhãn ‘công khai – cần xác minh’. Vũ thấy động tác ấy nhỏ, nhưng đáng kể. Có lẽ cậu đang học nhanh hơn anh tưởng.
Điện thoại của Vũ rung lúc 16:27. Mai Anh. Tên cô hiện lên làm mọi thứ trong phòng đổi trọng lượng. Anh bắt máy ngay. Phía bên kia có tiếng hành lang trường học, tiếng giày, tiếng một người phụ nữ lớn tuổi nói nhỏ bảo cô hít thở. Mai Anh nói: ‘Tôi vào phòng họp đây.’ Vũ đứng dậy theo bản năng, dù anh chẳng thể đi qua đường dây điện thoại. ‘Cô đi cùng mẹ?’ ‘Vâng. Và cô Hạnh tổ Văn cũng vào cùng, nói là nhân chứng buổi họp trước.’ Giọng cô ổn, chữ cuối hơi mỏng. ‘Họ gửi tôi một bản cam kết trước giờ họp. Nội dung là tôi tự nguyện tạm nghỉ để tránh ảnh hưởng danh tiếng trường.’
Vũ nhắm mắt một giây. Hồ Sơ Đen bán sự nghi ngờ ngoài mạng; ngoài đời, người ta mua nó bằng con dấu và câu chữ hành chính. ‘Đừng ký,’ anh nói. ‘Chụp lại gửi Bảo Châu. Nếu họ yêu cầu cô đọc ngay, cô nói cần tư vấn pháp lý. Đừng tranh cãi chuyện đúng sai một mình trong phòng họp.’ Mai Anh im lặng. Anh nghe tiếng cô thở, rồi cô đáp: ‘Tôi biết. Tôi sẽ không ký chỉ để họ thấy dễ xử lý hơn.’ Câu ấy không lớn, nhưng có dáng của một người đã bị đẩy sát tường và vẫn đứng thẳng. Vũ hạ giọng: ‘Tôi ở đây. Bảo Châu cũng đang theo. Cô không một mình.’
Khi cuộc gọi kết thúc, Đỗ Nam đã nhắn gì đó xong. ‘Tôi báo Bảo Châu chuẩn bị nhận tài liệu từ Mai Anh,’ anh nói. Vũ nhìn Nam. Sự nghi ngờ giữa họ vẫn còn nguyên, nhưng lần đầu tiên nó không chỉ là dao kề cổ. Nó giống một thanh chắn đặt trước mép vực. Khó chịu, cần thiết, và nếu dùng đúng, có thể giữ người khác khỏi rơi. Vũ ngồi xuống, kéo bảng dữ liệu công khai về phía mình. ‘Quay lại Quách An. Những tài khoản gieo mồi nghi ngờ này có điểm chung gì ngoài câu chữ?’ Lý Tường nói: ‘Ba tài khoản từng hoạt động như người thật. Có lịch sử mua bán, ảnh đi ăn, check-in. Nhưng hai tuần gần đây bắt đầu đổi nhịp: ít đăng đời sống, nhiều chia sẻ chuyện bê bối doanh nghiệp.’
‘Không phải bot trắng,’ Vũ nói. ‘Tài khoản người thật bị mua, thuê hoặc điều khiển.’ Đỗ Nam gõ ngón tay xuống bàn. ‘Cẩn thận chữ điều khiển. Chưa có căn cứ.’ Vũ gật, tự sửa: ‘Có dấu hiệu thay đổi hành vi bất thường. Nguồn công khai. Chưa kết luận chủ tài khoản biết hay không.’ Anh nói xong mới nhận ra mình vừa tự dùng đúng cái khung Nam ép vào. Khó chịu thật, nhưng nó làm câu chữ đứng vững hơn. Lý Tường lọc các tài khoản theo mốc thời gian. Một cái tên hiện lên ở dòng thứ tư: tài khoản Minh Béo Review, avatar là người đàn ông trung niên cầm ly cà phê, từng đăng bán máy ảnh cũ, từng phàn nàn chuyện tiền điện, từng có một bài xin tìm mèo lạc cho hàng xóm. Một đời sống quá cụ thể để bị gọi gọn là bot.
Vũ nhìn tài khoản ấy lâu hơn cần thiết. Người này đã đăng một câu hỏi về Quách An lúc 13:06: ‘Nếu cô ấy trong sạch, sao ngân hàng phải thu quyền truy cập gấp vậy?’ Chỉ một câu. Dưới nó là hơn ba trăm bình luận tự hoàn thiện bản án. Vũ mở các bài cũ, thấy ảnh quán cà phê ở quận Tây, hóa đơn sửa xe bị che một nửa, lời cảm ơn ai đó đã mua chiếc lens cũ. Một con người thật, hoặc vỏ ngoài của một con người thật, đang được dùng để làm người khác mất việc. Cảm giác buồn nôn trong anh không đến từ kỹ thuật, mà từ sự bình thường của tất cả những thứ trên màn hình.
‘Đừng động vào hộp tin nhắn, đừng tìm cách vào tài khoản,’ Đỗ Nam nói ngay khi thấy mắt Vũ đổi sắc. Vũ không quay đầu. ‘Tôi biết.’ ‘Tôi nhắc để anh biết tôi cũng biết.’ Vũ thở ra. ‘Anh đúng là người bán sự khó chịu.’ Nam đáp: ‘Còn bên kia bán sự nghi ngờ. Tôi vẫn thích nghề của tôi hơn.’ Lần này Lý Tường cười thật, rất khẽ. Vũ lưu lại đường dẫn công khai, thời gian đăng, các bình luận đầu tiên, rồi đánh dấu tài khoản Minh Béo Review là điểm cần xác minh ngoài đời bằng kênh hợp pháp. Không phải đột nhập, không phải lật tung đời tư. Chỉ là tìm xem một người thật đã tự nói, bị thuê nói, hay bị ai đó mượn miệng.
16:41, Mai Anh gửi ảnh bản cam kết vào nhóm với Bảo Châu. 16:43, Quách An nhắn qua kênh của luật sư rằng Nam Tín vẫn thúc cô bàn giao quyền truy cập trước 17:30. Hai nạn nhân, hai căn phòng khác nhau, cùng bị ép ký vào một phiên bản thuận tiện của sự thật. Vũ nhìn đồng hồ, rồi nhìn bảng dữ liệu đang dần có thêm những ô sạch, chậm, nhưng có thể đứng được. Anh nói với Lý Tường: ‘Lập timeline từ 12:48 đến 17:30. Mọi mồi nghi ngờ, mọi yêu cầu hành chính, mọi thay đổi hành vi tài khoản. Không kết luận thay người khác. Chỉ đặt chúng cạnh nhau.’ Đỗ Nam đứng dậy, cầm điện thoại. ‘Tôi sẽ kiểm tra đường tiếp nhận phản ánh bên thứ ba. Và Vũ này.’
Vũ ngẩng lên. Nam đặt lại tấm ảnh K-Void trên bàn, lần này không che màn hình nữa. ‘Hồ sơ cũ không chỉ có nickname của anh. Có một tài khoản dẫn dư luận năm đó, về sau biến mất khỏi diễn đàn. Tôi vừa nhìn danh sách công khai của cậu kia.’ Anh chỉ vào màn hình của Lý Tường, nơi tài khoản Minh Béo Review vẫn đang sáng lên bình thường như một người qua đường vô hại. ‘Cách đặt câu hỏi của nó rất giống.’ Vũ nghe tiếng mưa bắt đầu gõ lên cửa kính, nhỏ thôi, nhưng đều. Trên màn hình, một tài khoản người thật đang mỉm cười trong ảnh đại diện. Và trong hồ sơ cũ của Đỗ Nam, một bóng từ quá khứ vừa đặt tay lên vai họ.
