Chương 14: Sân Chơi Lớn Hơn

Khang không cần phóng lớn cái tên trên màn hình. Phan Hoàng Nam nằm cách Góc Học Gọn đúng ba dòng trong danh sách vòng liên trường.

Huy ghé qua vai anh. “Có chuyện gì?”

“Không.” Khang khóa màn hình rồi mở lại ngay, chụp thêm tờ thông báo về buổi phổ biến tiêu chí vòng sau. “Chụp cho đủ.”

Hạ An không hỏi tiếp. Cô chỉ đọc giờ tập trung ở góc dưới: chín giờ sáng thứ hai, hội trường khu thiết kế. Chưa đầy hai tuần nữa, vòng liên trường sẽ bắt đầu đánh giá trực tiếp.

Sáng thứ hai, Khang hiểu dòng “vòng liên trường” khác vòng vừa rồi ở đâu ngay từ trang đầu tiên của tài liệu. Bốn cột tiêu chí chiếm gần hết màn chiếu: độ bền, dữ liệu người dùng, khả năng sản xuất thử và trình bày trực tiếp. Không mục nào cho phép nhóm chỉ mang một bản mẫu chạy được rồi giải thích phần còn lại bằng ý định.

Người phụ trách chương trình đi từng phần. Độ bền phải có mức tải, số chu kỳ và tiêu chí hỏng. Dữ liệu người dùng phải chỉ ra vì sao một thay đổi được giữ hoặc bỏ. Khả năng sản xuất thử yêu cầu giải thích vật liệu, trình tự gia công và chi phí nếu làm nhiều hơn một bản.

Phần cuối khiến cả phòng im hơn một chút: hội đồng có quyền yêu cầu thao tác ngay trên sản phẩm, và không được đổi sang bản mẫu dự phòng nếu chi tiết đang trình diễn gặp lỗi.

Huy gõ hai lần đầu bút lên mép tài liệu. “Số chu kỳ này mình chưa có.”

“Khả năng sản xuất thử cũng chưa.” Phúc đã chia trang ghi chú thành ba cột. “Năm trăm bảy mươi nghìn chỉ là vật tư cho một bản. Làm hai, ba bản chưa chắc giảm nếu có chi tiết phải gia công thủ công.”

Vy lật sơ đồ bốn bước lắp hiện tại. “Nếu họ yêu cầu đổi thứ tự thao tác trực tiếp thì ký hiệu của mình cũng phải chịu được việc đó.”

Hạ An gạch một đường dưới mục dữ liệu người dùng. “Mình mới có hai phiên thử sâu. Đủ để sửa lỗi lặp, chưa đủ để gọi là hành vi ổn định.”

Khang đã mở bản vẽ từ lúc phần độ bền chưa kết thúc. Trong đầu anh lập tức hiện ra những việc cần làm: tăng cứng mặt bàn, làm sạch đầu liên kết, thay cụm chốt đang lộ, giấu bớt vít. Anh không muốn Góc Học Gọn đứng cạnh đội khác như một bản thực hành chưa hoàn tất.

“Trước hết khóa tiêu chí,” Hạ An nhắc, đủ nhỏ để chỉ nhóm nghe thấy.

Khang dừng đầu bút. “Tôi đang ghi việc cần làm.”

“Anh đang vẽ giải pháp.”

Anh nhìn xuống. Ở góc tài liệu, anh đã phác một cụm liên kết mới thay vì viết câu hỏi phải kiểm tra. Khang gạch ngang bản phác, không đáp. Ba ngày trước anh đã có thể ngồi im khi Vy và Phúc trả lời đúng phần của họ. Vậy mà chỉ một trang tiêu chí mới đã khiến bàn tay anh quay về thói quen cũ nhanh hơn anh tưởng.

Ở phần hỏi đáp, người phụ trách nhấn mạnh vòng này không có mục “đẹp” độc lập; mức hoàn thiện chỉ được xem trong khả năng dùng, chế tạo và trình bày. Khang nghe xong vẫn nghĩ đến những cạnh gỗ và đầu vít chưa sạch.

Từ hàng ghế phía trước, một giọng nam hỏi: “Nếu đội thay một chi tiết sau khi đã thử độ bền, kết quả cũ có còn được tính cho cấu hình cuối không?”

Khang nhận ra giọng ấy trước khi người kia quay nửa người về phía màn chiếu.

Phan Hoàng Nam mặc sơ mi sáng màu, tài liệu trước mặt xếp gọn. Người phụ trách trả lời rằng kết quả chỉ có giá trị cho cấu hình đã thử; thay đổi ảnh hưởng kết cấu hoặc cơ cấu thao tác thì phải thử lại phần liên quan.

Nam gật đầu, ghi đúng một dòng rồi ngồi xuống.

Khang từng nghĩ nếu gặp lại, điều đầu tiên anh chú ý sẽ là vẻ mặt của Nam. Thực tế lại là câu hỏi. Nó đúng chỗ và cho thấy Nam biết vòng này sẽ đánh vào đâu.

Điều đó làm Khang khó chịu hơn một đối thủ tệ.

Khi buổi phổ biến kết thúc, Hạ An giữ mọi người lại để chia việc. Phúc tính lại chi phí theo cấu hình; Huy dựng cách thử tải và chu kỳ gập mở; Vy rà hệ ký hiệu; Hạ An tìm thêm người dùng để kiểm tra những thay đổi lớn.

“Khang?” Hạ An hỏi.

Anh vẫn nhìn qua vai cô. Nam đang nói chuyện với đội mình, trên tay là tập ảnh bản mẫu in màu. Một tấm lộ ra đủ để Khang thấy các cạnh được xử lý sạch và cụm chi tiết lắp gọn. Không có gì trong đó liên quan đến Góc Học Gọn.

“Kết cấu hiện tại và danh sách thay đổi có thể ảnh hưởng thử bền,” Khang đáp sau một nhịp. “Tôi làm.”

“Chiều nay họp chốt trước khi sửa.”

“Biết.”

Nam tách khỏi nhóm mình đúng lúc Khang cất máy. Khoảng cách giữa hai người ngắn lại trong lối đi chỉ đủ cho một bên tránh vai. Nam dừng trước.

“Lâu rồi.”

Giọng vẫn đều như trong phần hỏi đáp. Khang siết nắp bút trong tay rồi thả ra. “Tôi thấy tên anh trên danh sách.”

“Cậu cũng vậy.”

Trong mấy tuần qua, Khang từng chuẩn bị quá nhiều câu cho cuộc gặp này. Nhưng đứng giữa hành lang, anh nhận ra bất kỳ câu nào bật ra lúc này cũng chỉ tạo thêm một cuộc cãi không có bằng chứng mới.

Anh vẫn hỏi: “Chuyện cũ, anh định cứ để thế?”

Nam không né mắt. “Chuyện đó đang có hội đồng xử lý. Tôi nghĩ nên để họ xử lý.”

“Anh thấy thế là đủ?”

“Tôi không nghĩ nói ở hành lang thay đổi được hồ sơ.” Nam khép tập tài liệu lại. “Vòng này là chuyện khác.”

Khang chờ thêm. Không có lời giải thích, cũng không có câu khiêu khích. Nam chỉ gật đầu rất nhẹ rồi đi qua anh về phía cầu thang.

Sự bình thản ấy bám theo Khang lâu hơn một câu xúc phạm. Nam vừa hỏi đúng câu trong hội trường, chuẩn bị kỹ và bước đi như thể quá khứ của Khang không đủ sức làm lệch lịch hôm nay của anh ta.

“Khang.” Hạ An gọi từ cuối hành lang. “Đi không?”

Anh quay lại. “Đi.”

Chiều hôm đó, bảng trắng được chia thành bốn ô theo tiêu chí mới. Hạ An ghi thêm bối cảnh thử và các thao tác cần quan sát. Huy liệt kê tải mặt bàn, xô ngang, chu kỳ gập mở và tháo lắp lặp. Phúc kéo một đường đỏ dưới mức giá mục tiêu chín trăm nghìn rồi thêm các khoản còn thiếu: công chế tạo, hao hụt và đồ gá.

Vy dán sơ đồ hướng dẫn hiện tại vào ô trình bày trực tiếp. “Em muốn có một người chưa nhìn sơ đồ bao giờ thử lắp trước khi chốt. Nếu họ đổi thứ tự, mình phải biết dấu nào hỏng trước.”

Khang nhìn bốn ô. Mọi thứ đều đúng, nhưng trong mắt anh vẫn còn hình ảnh cạnh bản mẫu sạch sẽ trên tập ảnh của Nam.

“Chúng ta cần tăng mức hoàn thiện,” anh nói.

Phúc ngẩng lên. “Hoàn thiện theo tiêu chí nào?”

“Không để họ nhìn vào là thấy đây là bản mẫu vòng trong. Mép phải sạch hơn, liên kết gọn hơn, độ xô phải gần như không cảm thấy bằng tay. Phần gập không thể còn một cụm chốt lộ như hiện tại.”

Huy dựa vào bàn. “Độ xô có tiêu chí thì làm. Mép xử lý được. Còn thay chốt là đổi cấu trúc.”

“Cụm hiện tại thô và phải dùng hai tay ở một tư thế khó.”

Hạ An đóng nắp bút. “Có người dùng nào vừa nói đó là vấn đề ưu tiên không?”

“Không phải thứ gì cũng chờ người dùng than mới sửa.” Khang biết giọng mình đã cứng hơn. “Hội đồng sẽ thao tác trực tiếp. Nếu cơ cấu nhìn và chạy không gọn, mình mất điểm ngay.”

“Không có mục điểm cho ‘gọn’ độc lập,” Phúc nhắc.

“Nhưng có trình bày trực tiếp.”

Căn phòng im đi một nhịp. Khang biết mình đang lấy một tiêu chí thật rồi kéo nó rộng đến nơi chỉ còn phán đoán của anh. Anh có thể dừng ở đó.

Nhưng tên Phan Hoàng Nam vẫn nằm trong đầu anh như một dòng chưa gạch xong.

“Tôi không bảo đổi ngay,” Khang hạ giọng. “Tôi bảo đặt mục tiêu cao hơn. Nếu vòng này chỉ làm đủ để không bị loại, mình sẽ lại đứng cuối danh sách.”

Huy quay đầu nhìn anh. “Đứng cuối vẫn đưa mình đến đây.”

“Và ở đây thì đứng cuối không đưa mình vào vòng cuối.”

Không ai phản đối câu đó. Vấn đề là nó cũng không tự chứng minh những thay đổi Khang muốn là đúng.

Cuối cùng Hạ An kéo một tờ giấy trắng ra giữa bàn. “Được. Tăng mục tiêu hoàn thiện. Nhưng mọi thứ phải gắn vào bốn ô này. Việc nào không có cách kiểm tra thì để sau.”

Khang gật đầu. Anh chọn ở lại với bản mẫu thay vì quay ra tìm Nam thêm một lần nữa. Đó lẽ ra phải là một quyết định đủ tỉnh táo.

Hai ngày kế tiếp, nhóm làm đúng phần đã chia. Huy dựng khung thử xô, Phúc loại các phụ kiện khiến vật tư tăng quá nhanh, Vy thử lại vị trí ký hiệu, còn Hạ An chốt lịch người dùng tuần sau.

Cuối buổi ở Xưởng Chế tạo Mở, Khang cập nhật bản vẽ kết cấu nhưng mắt cứ dừng ở cụm gập cũ. Một chốt mỗi bên, lộ đầu kéo ra ngoài, hoạt động được nhưng trông như phần nhóm đã “để tạm rồi quên sửa”. Anh phác một cụm dẫn hướng nối hai chốt, để một thao tác kéo có thể nhả đồng thời và giấu phần lớn chi tiết vào dưới mặt bàn.

Bản vẽ đầu tiên vướng khoang đồ, bản thứ hai ăn vào khoảng chân. Đến bản thứ ba, anh dịch điểm bắt lên cao và thu cụm liên kết sát vào thanh ngang. Trên màn hình, đường nét sạch hơn hẳn.

Khang xem lịch. Nếu đem phương án này ra họp ngày mai, Huy sẽ cần ít nhất một buổi để làm chi tiết, sau đó mới có thể chạy chu kỳ. Hạ An đã kín hai buổi với lịch người dùng. Vy chưa có sơ đồ thao tác mới. Phúc chưa tính phụ kiện anh vừa chọn.

Không đủ thời gian để kiểm tra nó theo đúng cách nhóm vừa ghi trên bảng.

Anh đóng bản vẽ, đứng dậy đi lấy nước. Khi quay lại, màn hình vẫn sáng ở cụm chốt mới. Chỉ cần bỏ nó, kế hoạch của cả nhóm sẽ không đổi.

Khang ngồi xuống lần nữa.

Anh mở tủ vật tư, lấy một ray dẫn hướng ngắn và hai chốt lò xo còn mới. Cuốn sổ thay đổi nằm ngay bên cạnh bàn. Khang viết ngày, tên chi tiết và một dòng lý do: tăng độ gọn khi thao tác gập.

Ở ô người chịu trách nhiệm, anh ghi tên mình.

Rồi anh tháo cụm chốt cũ khỏi bản mẫu.