Chương 10: Lá Đơn Chưa Viết

Thành nhìn bốn chữ trên màn hình lâu đến mức ánh sáng trắng hắt lên mặt anh thành một màu nhợt nhạt. Đừng nộp đơn vội. Không có dấu chấm, không có tên người gửi, cũng không có thêm một chữ giải thích. Trong quán cơm đã tắt gần hết đèn, tiếng quạt của chiếc laptop cũ vẫn rì rì, còn con trỏ trong file trắng tiếp tục nhấp nháy sau dòng tiêu đề anh vừa gõ: Đơn đề nghị xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Phản ứng đầu tiên của anh là muốn gọi lại ngay. Hỏi người đó là ai, dựa vào đâu mà nhắn, có phải người nhà họ Tô không, có phải lại thêm một cách để dọa anh cúi đầu. Ngón tay anh đã chạm vào biểu tượng gọi, nhưng rồi dừng lại. Nếu đây là đe dọa, cuộc gọi nóng vội sẽ chỉ làm anh lộ thêm sự hoảng loạn. Nếu đây là cảnh báo, anh càng không nên biến nó thành một trận cãi nhau không bằng chứng. Thành chụp màn hình tin nhắn, lưu số vào danh bạ bằng cái tên khô khốc: Số lạ 23h08. Sau đó anh ghi vào sổ: 23 giờ 08 phút, số lạ cảnh báo không nộp đơn vội. Chưa rõ nguồn.

Anh nhắn lại: “Anh/chị là ai?” Ba phút trôi qua. Không trả lời. Thành đặt điện thoại cạnh laptop, nhìn dòng tiêu đề trong file và nhận ra tay mình vẫn đặt trên bàn phím mà không viết thêm được chữ nào. Ban nãy, khi vừa gõ xong tên đơn, anh đã tưởng mình bước qua một lằn ranh rất lớn. Nhưng lằn ranh thật sự không nằm ở việc mở file trắng. Nó nằm ở câu tiếp theo: anh phải viết điều gì để bảo vệ con mà không biến nỗi đau của con thành vũ khí vụng về trong tay người lớn.

Điện thoại sáng lên lần nữa. “Nếu anh dùng tin nhắn thoại tối nay làm lý do chính, người bị hỏi đầu tiên sẽ là đứa trẻ.” Lưng Thành cứng lại. Người gửi rõ ràng biết chuyện tin nhắn thoại. Điều đó làm anh lạnh gáy, nhưng anh không thể phủ nhận câu ấy đúng. Nếu anh nộp đơn ngay sáng mai với tất cả đau đớn còn nóng trong ngực, nhà họ Tô sẽ hỏi Bảo An đã nói gì, ai cho nói, có phải ba dạy nói không. Thằng bé vừa mới được nghe một câu “ba không tức giận con”, chưa kịp ngủ yên thì có thể lại bị đẩy vào giữa vòng hỏi đáp của người lớn.

Thành gõ: “Nếu muốn giúp thì nói rõ danh tính.” Một lát sau, số lạ gửi tiếp: “Yêu cầu lịch gặp bù bằng văn bản. Ghi lại việc bị cản trở. Hỏi trường bằng email, không hỏi miệng. Đừng nhắc nguồn tin từ con.” Lần này Thành không trả lời nữa. Anh lưu từng tin nhắn, gửi bản chụp vào email phụ như đã làm với tin nhắn thoại của Bảo An. Người này có thể là ai, anh chưa biết. Nhưng những việc được nhắc đến đều là chỗ trống trong sổ của anh. Từ trước đến nay anh có quá nhiều cảm giác và quá ít giấy tờ.

Thành quay lại file đơn. Anh viết thử: “Gia đình bên ngoại thường xuyên gây áp lực khiến cháu Bảo An sợ hãi.” Anh nhìn câu đó, thấy đúng mà vẫn thiếu. Nếu chỉ viết như vậy, người ta sẽ hỏi áp lực nào, ngày nào, ai chứng kiến, hậu quả ra sao. Anh xóa. Anh viết tiếp: “Bên mẹ không bảo đảm môi trường tâm lý lành mạnh cho cháu.” Câu này nghe giống một điều luật anh bắt chước từ mạng, lạnh và rộng đến mức không chạm được vào bộ áo gile xám, đôi tay bấu chặt và câu xin lỗi run run của con. Anh lại xóa.

Cuối cùng, Thành mở một trang mới trong sổ thay vì cố ép mình hoàn thành lá đơn ngay trên máy. Anh kẻ bốn mục: lịch gặp, biểu hiện của Bảo An, phản hồi của Tô Uyển, việc cần hỏi luật sư. Dưới mục lịch gặp, anh ghi lại từng cuối tuần bị đổi giờ, từng lần bị yêu cầu chờ, từng lần được báo “hôm nay con bận học” mà không có lịch bù. Có chỗ anh nhớ rất rõ giờ, có chỗ chỉ nhớ “sau bữa trưa”, “trước kỳ kiểm tra”, “ngày trời mưa”.

Gần nửa đêm, Thành soạn một tin nhắn cho Tô Uyển. “Tôi đề nghị sắp xếp lịch gặp bù cho cuối tuần vừa rồi. Nếu không thể gặp đúng lịch, đề nghị báo trước bằng tin nhắn và xác nhận thời gian gặp bù cụ thể. Tôi cũng đề nghị không trách phạt Bảo An vì bất kỳ liên lạc nào tối nay.”

Tin nhắn gửi đi được mười bảy phút thì hiện đã đọc. Một lúc sau, Tô Uyển trả lời: “Anh muốn làm lớn chuyện đến mức nào?” Thành gõ rất nhanh: “Đến mức con không phải xin lỗi vì sợ người lớn.” Rồi anh dừng lại, xóa hết. Câu đó đúng, nhưng tối nay Bảo An vẫn còn ở trong căn nhà ấy. Anh nhắm mắt một giây, tự kéo mình khỏi phần đau nhất trong lòng, rồi gửi: “Tôi chỉ yêu cầu thực hiện đúng lịch và xác nhận bằng văn bản. Việc này tốt cho sự ổn định của con.”

Lần này Tô Uyển im lặng lâu hơn. Rồi màn hình sáng lên: “Mai tôi nói chuyện với anh. Đừng kéo luật sư vào lúc này.” Thành nhìn câu đó, tim đập mạnh hơn. Anh chưa hề nhắc luật sư với Tô Uyển. Có thể cô đoán. Cũng có thể trong nhà họ Tô đã quen với việc bất kỳ phản kháng nào của anh đều bị gọi tên trước khi anh kịp làm. Thành không hỏi lại. Anh chỉ chụp màn hình, lưu thêm vào hồ sơ. Trong sổ, dưới mục phản hồi của Tô Uyển, anh viết: biết/đoán khả năng tôi tìm luật sư. Chưa xác nhận lịch gặp bù.

Đêm ấy, lá đơn vẫn không được viết tiếp. Thành đọc các bài hướng dẫn pháp lý, ghi lại những từ mình chưa hiểu, đánh dấu những câu cần hỏi người có chuyên môn. “Quyền lợi mọi mặt của con” không phải chỉ là ai có tiền hơn. “Điều kiện chăm sóc” không phải chỉ là nhà rộng hay trường đắt. Nhưng để nói những điều ấy trước pháp luật, anh cần chứng minh bằng một đời sống đủ ổn định, một lịch sinh hoạt rõ ràng, một cách phản ứng không làm con bị kéo vào chiến tranh. Lần này, nỗi sợ không làm anh đóng máy.

Sáng hôm sau, Phạm Mai đến quán thì thấy anh đang xếp giấy vào một bìa nhựa màu xanh. Mắt Thành đỏ vì thiếu ngủ, nhưng mặt anh bình tĩnh hơn tối qua. Trên bàn có sổ ghi chứng cứ, bản in tin nhắn, danh sách lịch gặp bị thay đổi và địa chỉ trung tâm tư vấn pháp lý cộng đồng gần ủy ban phường. Phạm Mai nhìn bìa giấy, rồi nhìn nồi cháo anh đã nấu sẵn cho ca sáng. “Anh đi kiện hả?” cô hỏi nhỏ. Thành buộc dây bìa lại, lắc đầu. “Chưa. Anh đi hỏi xem làm sao để không làm con đau thêm.”

Trước khi rời quán, Thành nhận được cuộc gọi từ một số khác. Anh mở ghi âm cuộc gọi rồi mới bắt máy. Đầu dây bên kia là giọng đàn ông trẻ, lịch sự đến mức nghe như có lớp dầu mỏng phủ bên trên. “Anh Thành phải không? Tôi là Tô Minh Hạo.” Thành đứng yên giữa lối ra, tay cầm bìa nhựa siết lại. “Có việc gì?” Minh Hạo cười nhẹ. “Nghe nói anh đang tìm hiểu vài thủ tục không cần thiết. Tôi khuyên thật, anh đừng để người ngoài xúi. Bảo An đang sống rất tốt. Nhà tôi nuôi nó bao năm nay, không thiếu thứ gì. Anh làm lớn chuyện, người chịu xấu hổ đầu tiên là thằng bé.”

Một tháng trước, có lẽ Thành đã run. Một tuần trước, có lẽ anh đã mắng lại. Còn sáng nay, sau một đêm ngồi trước lá đơn chưa viết, anh chỉ nghe rất kỹ từng chữ. Nhà tôi nuôi nó. Người chịu xấu hổ là thằng bé. Những câu ấy không phải bằng chứng lớn, nhưng chúng cho thấy cách người lớn trong căn nhà đó đặt Bảo An ở đâu. “Tôi đang nghĩ cho con nên mới học cách làm đúng,” Thành nói. Minh Hạo im một nhịp, rồi giọng thấp xuống. “Anh đừng tưởng vài tin nhắn là đủ. Điều kiện của anh thế nào, ai cũng biết. Ra tòa không ai xử bằng nước mắt đâu.”

Anh không đợi Minh Hạo nói thêm. Cuộc gọi kết thúc, màn hình hiện thời lượng một phút mười chín giây. Thành lưu file ghi âm, ghi thời gian vào sổ, rồi mới bước ra khỏi quán.

Trung tâm tư vấn pháp lý nằm ở tầng hai một tòa nhà cũ cạnh ủy ban phường. Người tiếp nhận hồ sơ là một phụ nữ trung niên đeo kính. Cô nghe anh trình bày, không tỏ vẻ thương hại, cũng không hứa hẹn chắc chắn. Cô chỉ hỏi rất kỹ: quyết định ly hôn đâu, thỏa thuận nuôi con thế nào, lịch thăm nom có văn bản không, con có biểu hiện gì bất thường, nơi ở và thu nhập hiện tại ra sao.

Khi nghe đến tin nhắn thoại của Bảo An, người phụ nữ chỉ nói: “Đừng đưa trẻ ra làm nguồn chính. Phải bảo vệ cháu trước.” Thành gật đầu. Câu ấy giống hệt điều số lạ đã nhắn tối qua, khiến gáy anh lạnh thoáng qua. Người phụ nữ ghi vài dòng vào phiếu hẹn, rồi đẩy tờ giấy về phía anh. “Trường hợp của anh nên gặp luật sư tư vấn gia đình trước khi viết đơn hoàn chỉnh. Sáng mai có một luật sư cộng tác đến trực. Anh mang toàn bộ giấy tờ này lại, kể cả những phần anh chưa chắc dùng được.”

Thành nhìn xuống phiếu hẹn. Ở dòng người tư vấn, nét bút xanh ghi rõ: Nguyễn An Nhiên. Thời gian: 9 giờ sáng. Lá đơn trong laptop ở nhà vẫn chỉ có một dòng tiêu đề, trống trải và chưa đủ để thay đổi điều gì. Nhưng trong tay anh lúc này là một cuộc hẹn, một danh sách việc cần bổ sung, và một lời nhắc rõ ràng rằng con đường đưa Bảo An về không bắt đầu bằng cơn giận. Nó bắt đầu bằng việc viết đúng từng dòng, hỏi đúng từng câu, và giữ cho đứa trẻ khỏi phải đứng ra chứng minh nỗi đau của chính mình. Khi Thành vừa bước xuống hết cầu thang, điện thoại rung. Số lạ 23h08 gửi thêm một tin: “Gặp cô ấy trước khi viết tiếp.”