Chương 9: Đừng Để Họ Biến Món Ăn Thành Thuốc Độc

Chương 9: Đừng Để Họ Biến Món Ăn Thành Thuốc Độc

Tiếng nước nhỏ ngoài mái hiên vẫn đều đều rơi vào cái xô nhựa xanh, từng giọt một, nghe như ai đang đếm ngược trong căn quán đã tắt bếp. Dật nhìn câu chữ trên trang đầu cuốn sổ rất lâu. Đừng để họ biến món ăn thành thuốc độc. Nét mực đen đã hơi loang ở cuối chữ “độc”, không biết vì thời gian, vì tay người viết run, hay vì lúc viết câu đó, mẹ anh cũng đang ngồi trong một căn phòng có ánh đèn trắng lạnh và không ai chịu nghe bà nói.

Anh không lật sang trang sau ngay. Mười năm qua, Dật đã nghe rất nhiều người nhắc đến mẹ bằng những chữ gọn ghẽ: dịu dàng, cứng đầu, đáng tiếc. Không ai từng dùng chữ “thuốc độc”. Cũng không ai nói với anh rằng bà đã để lại một lời cảnh báo không giống lời cuối của một người mẹ, mà giống ghi chú của một người làm nghề đang cố ngăn một dây chuyền chạy sai.

Đinh Mộc trở mình trên ghế bố, áo khoác của Dật trượt xuống một nửa. Cậu ngủ không yên, lông mày nhíu lại như đang cãi nhau trong mơ với ai đó. Dật khép hờ cuốn sổ, đứng dậy kéo áo phủ lại cho cậu. Trong quán còn một đứa trẻ chưa biết mình đang nằm cạnh thứ có thể làm đảo lộn nhiều cuộc đời. Điều đó làm Dật tỉnh hẳn.

Anh quay lại bàn inox, lấy khăn khô lau quanh chỗ đặt cuốn sổ, rồi kéo một khay nhựa sạch lót phía dưới. Cẩn thận kiểu này trông hơi buồn cười đối với một ông chủ quán vừa dùng cùng một cái kẹp để gắp hành và đuổi gián, nhưng Dật không cười nổi. Anh không phải người làm chứng cứ chuyên nghiệp. Anh chỉ biết một thứ đã dính nước, dính dầu, dính tay quá nhiều người thì sau này có muốn nói nó từng sạch cũng khó.

Trang thứ hai bắt đầu bằng một công thức rất bình thường: canh củ cải hầm xương, lượng muối, thời gian hầm, tỉ lệ nước. Chữ của Lâm Chiêu Hòa nhỏ, nghiêng nhẹ, nhưng đến giữa trang, sự bình thường đó bị một hàng ký hiệu lạ cắt ngang: C17, ca C, nhiệt ủ 43, không dùng nếu đổi nguồn dầu. Bên cạnh còn có một dấu tam giác nhỏ bằng mực đỏ, phía dưới ghi: “Đã nhắc lần hai. Không đưa vào suất ăn tiện lợi.”

Dật đọc lại lần nữa. Canh củ cải không cần ca C. Một nồi canh bán trong quán không cần lô C17. Mẹ anh không phải kiểu người ghi “không đưa vào suất ăn tiện lợi” vào công thức gia đình để tự nhắc mình đừng lười. Anh lật thêm một trang. Sốt nền thịt kho. Một dòng gợi mùi đường thắng cháy vừa tới. Rồi ngay bên dưới, như có ai dùng một chiếc dao mỏng rạch đôi ký ức: thử mẫu thay thế, giảm thời gian ủ, vị hậu kim loại, không đạt.

Ngón tay Dật dừng ở chữ “không đạt”. Mẹ anh rất ít khi nói món ăn của ai đó không đạt. Bà thường nói “thiếu kiên nhẫn” hoặc “lửa nóng quá”. Nhưng trong cuốn sổ này, chữ “không đạt” được gạch chân hai lần, gọn và lạnh. Dật bỗng hiểu ra một chuyện khiến ngực anh nặng xuống: đây không chỉ là cuốn sổ công thức. Đây là cách mẹ anh ghi lại những lần một món ăn bị ép đi xa khỏi điểm an toàn của nó.

Điện thoại trên bàn rung lên. Dật giật mình mạnh hơn mức cần thiết, con dao gọt củ cải trong vỏ lăn nhẹ một vòng rồi dừng lại cạnh cuốn sổ. Tin nhắn của Hạ Miên hiện trên màn hình: “Ổ cứng còn sống, nhưng máy của tôi ghét khảo cổ. Mật khẩu sai lần thứ tư. Tôi bắt đầu nghi ngày xưa mình thông minh hơn bây giờ.”

Nếu là một đêm khác, Dật đã nhắn lại rằng nghi ngờ đó có cơ sở khoa học. Nhưng ngón tay anh treo trên bàn phím rất lâu rồi chỉ gõ: “Tôi nhận được một cuốn sổ.” Ba giây sau, Hạ Miên gọi tới. Bên kia có tiếng giấy và tiếng quạt laptop chạy mệt mỏi.

Dật bước ra gần cửa, hạ giọng. “Sổ nấu ăn.”

Đầu dây im mất một nhịp. Hạ Miên không hỏi ngay. Sự im lặng ấy khác với tò mò nghề nghiệp; nó giống một người biết mình đang đứng trước cửa phòng bệnh, không thể xông vào chỉ vì muốn biết kết quả. “Của mẹ anh?”

Dật không đáp.

“Được rồi.” Cô thở ra rất nhẹ. “Đừng gửi ảnh qua mấy app tự đồng bộ lung tung. Chụp lại từng trang, giữ nguyên thứ tự, có thể đặt cạnh một tờ giấy ghi ngày giờ hôm nay. Đừng tách trang, đừng dùng băng dính, đừng ép phẳng nếu gáy sổ yếu. Và đừng đọc một mình đến sáng rồi tự quyết định làm chuyện ngu.”

“Chưa mở được. Có một thư mục cũ tên ca đêm, nhưng phần mềm không nhận định dạng. Tôi cần mượn máy đọc cũ ở tòa soạn.” Hạ Miên ngừng một chút. “Chúng ta chưa có đủ thứ để hiểu cuốn sổ đó. Đừng biến nó thành câu trả lời duy nhất.”

“Tôi biết.”

“Không, anh biết về lý thuyết. Còn thực tế, anh đang nhìn chữ của mẹ anh lúc ba giờ sáng.”

Không ai trong quán nói gì. Nước lại rơi xuống xô, một tiếng trong và lạnh. Dật tựa vai vào khung cửa, mắt vẫn nhìn cuốn sổ. Có những người rất phiền ở chỗ họ nói đúng vào lúc người ta không muốn nghe nhất. “Tôi sẽ chụp lại. Cô lo ổ cứng của cô đi. Đừng đến đây giờ này.”

Dật tắt máy trước khi cô kịp mắng thêm. Anh đặt điện thoại xuống, mở chế độ máy bay sau khi nghĩ tới câu “tự đồng bộ lung tung” của cô, rồi tìm trong ngăn kéo một cuốn lịch quảng cáo của tiệm gas. Anh xé tờ sau cùng, viết ngày giờ, đặt cạnh cuốn sổ và bắt đầu chụp từng trang. Mỗi lần bấm máy, anh đều cố giữ tay không run. Việc đó khó hơn thái hành mỏng đều.

Đinh Mộc tỉnh dậy ở trang thứ mười một. Cậu ngồi bật lên, tóc vểnh một bên, mắt còn dính ngủ. “Mấy giờ rồi? Mẹ em gọi chưa?”

Dật úp tờ lịch lên cuốn sổ nhanh đến mức chính anh cũng thấy mình giống kẻ giấu bài kiểm tra điểm kém. “Chưa tới sáng. Điện thoại cậu có tin không?”

Đinh Mộc lục balô, bật màn hình, mặt xị xuống. “Không có. Nhà máy ca đêm hay thu điện thoại, nhưng hôm nay em cứ thấy khó chịu.”

“Khó chịu vì ngủ trên ghế bố của tôi. Nó được thiết kế để hành hạ cột sống khách nợ tiền.” Dật đi lấy một cốc nước ấm, đặt trước mặt cậu. “Uống đi. Rồi gọi một cuộc, không bắt thì để tin nhắn. Nói ngắn: con đang ở quán, không ký gì lạ, tan ca gọi lại. Đừng khóc, đừng dọa, đừng làm phim gia đình giờ vàng.”

Đinh Mộc ôm cốc nước, liếc tờ lịch đang che trên bàn. “Chú đang làm gì vậy?” Dật đáp rất bình tĩnh: “Kiểm kê nợ lâu năm. Có lãi cảm xúc. Trẻ vị thành niên không nên tham gia.” Cậu cau mặt, nhưng có lẽ quá mệt để cãi.

Dật đứng cạnh trong lúc Đinh Mộc gọi. Đầu dây không ai nghe. Cậu để lại tin nhắn đúng như lời anh, chỉ vấp ở chữ “không ký gì lạ”. Khi nói đến đó, giọng cậu nhỏ hẳn đi. Dật giả vờ bận chỉnh lại bình tương ớt, không nhìn cậu quá lâu. Có những kiểu sợ, người lớn càng soi thì trẻ con càng phải gồng.

Sau khi Đinh Mộc nằm lại, Dật mới kéo tờ lịch ra. Trang tiếp theo trong cuốn sổ không còn ghi món cụ thể. Nó giống một bảng theo dõi bị ngụy trang: ngày, ký hiệu lô, nguyên liệu thay thế, phản ứng sau ba ngày. Ở cột cuối, mẹ anh không viết dài. Chỉ có những dấu gạch ngắn: chua nhanh, tách dầu, đau bụng nhẹ, không dùng. Một dòng bị gạch mạnh đến rách cả giấy: “Không chấp nhận thử trên suất ăn công nhân.”

Dật đứng yên rất lâu. Trong đầu anh không hiện ra phòng họp Tống thị, cũng không hiện ra những gương mặt lạnh lùng trong căn nhà lớn. Anh lại nhớ tới bát cơm rang trứng của Đinh Mộc, tới hộp cơm mẹ cậu có thể đã ăn vội ở cổng sau nhà máy, tới ông Trần Bách luôn gọi thêm nước sốt nhưng không bao giờ ăn đồ đóng gói trong túi bóng. Những chi tiết đời thường bỗng nối vào nhau bằng một sợi dây mảnh và bẩn: nếu một người muốn giảm chi phí đủ lâu, họ sẽ bắt đầu coi bữa ăn của người khác là nơi thử sai.

Một cơn tức lặng lẽ dâng lên, không làm anh muốn đập bàn. Nó chỉ làm anh gấp khăn lau thành một hình vuông rất phẳng, rồi đặt cạnh cuốn sổ như đặt một viên gạch chặn cửa. Mẹ anh từng viết “không dùng”. Có người đã dùng hay chưa, Dật chưa biết. Nhưng chỉ riêng việc bà phải viết câu đó trong một cuốn sổ nấu ăn đã đủ khiến mọi món anh từng nấu đêm nay đổi vị.

Ở cuối cụm trang đầu, có một mẩu giấy nhỏ kẹp trong gáy sổ. Dật dùng đầu đũa đẩy nó ra. Giấy mỏng như hóa đơn cũ, mép đã giòn. Trên đó chỉ có ba nhóm ký hiệu: C17, 09/11, TB. Bên dưới là nét chữ khác, không phải của mẹ anh, xiêu hơn và nặng tay hơn: “Đã chuyển người lái. Đừng hỏi ở xưởng.”

TB. Dật nhìn hai chữ cái đó đến cay mắt. Trần Bách. Tống Bách. Tên người, mã người, hay chỉ là ký hiệu của một thứ gì đó trong dây chuyền? Anh không cho phép mình kết luận. Hạ Miên nói đúng: nhìn chữ của mẹ lúc ba giờ sáng rất dễ biến mọi vệt mực thành dao. Nhưng trong lồng ngực, có thứ đã bị kéo khỏi chỗ chôn cũ. Nó không chịu nằm yên nữa.

Ngoài hẻm, mưa tạnh hẳn. Khoảng im lặng sau mưa làm tiếng động nhỏ trở nên rõ hơn. Một tiếng “tách” rất khẽ vang lên từ phía cửa, nhanh đến mức nếu Đinh Mộc không vừa ngủ lại, Dật có thể tưởng là tiếng xô nhựa co vì lạnh. Anh ngẩng đầu.

Tấm kính mờ trên cánh cửa phản chiếu quán cơm vàng vọt sau lưng anh: bàn inox, khay nhựa, cuốn sổ bìa nâu đang mở, và chính anh đứng cạnh như một người bị bắt quả tang. Ngoài khe cửa, ở góc tường dán thông báo giải tỏa, một bóng người rút điện thoại xuống quá nhanh. Ánh màn hình lóe lên rồi tắt phụt.

Dật kéo chốt. Hẻm trống. Chỉ có tờ thông báo giải tỏa ướt nước dính chặt lên tường, góc giấy run nhẹ trong gió. Nhưng trên nền xi măng trước cửa, bên cạnh vệt bùn cũ đã có thêm một dấu giày mới, mũi giày quay về phía quán. Ai đó đã đứng đó đủ lâu để chụp anh và cuốn sổ của mẹ.

Đằng sau lưng, trang giấy trong sổ khẽ lật vì gió. Dòng chữ của Lâm Chiêu Hòa hiện ra dưới ánh đèn: “Không dùng nếu chưa đối chiếu mẫu gốc.” Dật khóa cửa lại. Lần này, anh khóa thật.