Chương 4: Người Đứng Trong Thang Máy

Chương 4: Người Đứng Trong Thang Máy

Tạ Chấn Đông nói xong, phòng họp vẫn im đến mức tôi nghe rõ tiếng điều hòa chạy qua khe trần. Màn hình phụ phía trước còn treo dòng cảnh báo đỏ, như một dấu niêm phong đặt thẳng lên trán tôi: USER_LTY032 HAS BEEN LOCKED DUE TO ABNORMAL CROSS-DOMAIN QUERY. Trong hội đồng quản trị, một dòng chữ như vậy có sức nặng hơn mọi lời giải thích. Nó không cần chứng minh tôi sai. Nó chỉ cần khiến người khác bắt đầu nghi ngờ tôi có thể sai.

Tôi đặt điện thoại xuống cạnh tập biên bản, không vội thanh minh. Càng ở trong tình huống bị ép, người yếu thế càng dễ chết vì nói quá nhiều. Tôi nhìn về phía pháp chế, giọng giữ ở mức bình thường. “Trước khi tài khoản của tôi bị khóa, toàn bộ thao tác đã được hội đồng ghi nhận, có quyền tạm do An ninh dữ liệu cấp, có ghi hình màn hình và có giám sát tại chỗ. Tôi đề nghị biên bản ghi rõ thời điểm tài khoản bị khóa là sau khi môi trường kiểm tra được mở dưới quyền ủy quyền, không phải trước đó.”

Một vài ánh mắt chuyển sang người phụ trách pháp chế. Anh ta khựng lại nửa giây, rõ ràng không muốn đứng về phía tôi, nhưng cũng không thể phủ nhận thứ vừa được đọc lớn trước mấy chục người. Tần Mặc gõ rất nhanh trên máy tính bảng. Ánh sáng xanh nhạt từ màn hình hắt lên mặt anh, làm vẻ cợt nhả thường ngày biến mất sạch. “Cô Lâm nói đúng một nửa,” anh nói. “Không phải toàn bộ thao tác hợp lệ. Là về mặt quy trình kiểm tra vừa rồi, cô ấy không tự ý truy cập. Token phiên do tôi cấp, thời hạn mười lăm phút, chỉ đọc, không tải dữ liệu thô. Nếu bây giờ nói cô ấy dùng quyền cá nhân vượt ranh giới, vậy người đầu tiên phải bị hỏi là tôi.”

Tạ Chấn Đông nhìn anh, nụ cười vẫn không đổi. “Giám đốc Tần, không ai nói anh vi phạm. Nhưng hệ thống đã báo bất thường thì chúng ta phải tôn trọng cơ chế kiểm soát rủi ro.” Tần Mặc nhướng mắt. “Tôn trọng khác với thờ cúng. Cơ chế cũng do người viết. Muốn biết vì sao nó kích hoạt, phải niêm phong rule, không phải đem người vừa chạm vào dữ liệu ra làm lễ tế.” Câu cuối khiến mấy thành viên hội đồng đổi sắc mặt, nhưng Tần Mặc chỉ cúi xuống tiếp tục thao tác, như thể anh vừa bình luận thời tiết.

Tạ Hoài Châu không chen vào ngay. Anh nhìn màn hình, ánh mắt lạnh đến mức không giống đang nhìn một cảnh báo, mà giống đang nhìn một người vừa để lộ nhịp thở. Khi anh mở miệng, giọng rất thấp nhưng đủ khiến mọi tiếng xì xào dừng lại. “Niêm phong bản ghi phiên kiểm tra. Tần Mặc, xuất hash từ cache nội bộ, không thông qua quyền của cô Lâm. Pháp chế ghi vào biên bản: tài khoản Lâm Tri Ý bị khóa bởi Emergency Control Group sau khi cô ấy phát hiện dòng log 91833 bị xóa và feature đầu vào bị chỉnh trước pipeline_run 02:14. Lý do khóa cần được điều tra riêng, không được dùng làm kết luận vi phạm trước khi xác minh.”

Tạ Chấn Đông chậm rãi đặt hai tay lên bàn. “Hoài Châu, cháu đang bảo vệ một nhân viên có tài khoản vừa bị hệ thống chặn trước mặt hội đồng.” “Cháu đang bảo vệ trình tự,” Hoài Châu đáp. “Nếu hôm nay chỉ cần một cảnh báo đỏ là đủ biến người phát hiện vấn đề thành nghi phạm, vậy ngày mai mọi người trong phòng này đều có thể bị hệ thống kết án trước khi con người kịp hỏi lý do.” Anh dừng lại, mắt vẫn không rời Tạ Chấn Đông. “Chú hai chắc không muốn Kính Vân trở thành công ty để cảnh báo tự động thay hội đồng bỏ phiếu.”

Câu đó không lớn, nhưng nó kéo đường ranh trở lại đúng vị trí. Vài người vốn nghiêng về phía Tạ Chấn Đông lập tức im lặng. Tôi biết Hoài Châu không làm vậy vì tin tôi. Anh chỉ không cho phép phe khác dùng tài khoản của tôi như một chiếc búa đập vào quyền kiểm soát của anh. Dù vậy, trong khoảnh khắc ấy, tôi vẫn thở ra rất nhẹ. Ít nhất tôi chưa bị nghiền nát ngay trên chiếc ghế cuối bàn.

Báo cáo hash cuối cùng được Tần Mặc xuất thành công từ bộ nhớ tạm của môi trường cách ly. Anh đọc dãy mã kiểm chứng cho pháp chế, rồi yêu cầu An ninh dữ liệu đóng băng bản sao. Khi màn hình phụ tắt đi, phòng họp sáng trở lại, nhưng tôi có cảm giác mọi ánh sáng đều lạnh hơn trước. Người ta không nhìn tôi như một chuyên viên dữ liệu nữa. Họ nhìn tôi như nhìn một chiếc hộp đã phát ra âm thanh lạ trong kho chứa thuốc nổ.

Cuộc họp chưa kết thúc, nhưng tôi bị yêu cầu tạm rời phòng để chờ điều tra tài khoản. Cách nói rất lịch sự: “nhằm đảm bảo tính độc lập của thảo luận tiếp theo”. Dịch ra ngôn ngữ của hệ thống, nó có nghĩa là: người vừa trở thành biến số không được ngồi lại nghe họ quyết định số phận mình. Tôi ký xác nhận đã bàn giao thiết bị kiểm tra, trả thẻ quyền tạm cho An ninh dữ liệu, rồi đứng dậy. Chiếc ghế lùi ra sau tạo một tiếng động khô khốc. Không ai ngăn tôi. Cũng không ai nói tôi vô tội.

Khi đi ngang qua Tần Mặc, anh không nhìn tôi, chỉ hạ giọng đủ để lọt qua khoảng cách một bước. “Từ giờ đừng đăng nhập bất cứ thứ gì liên quan đến Kính Vân, kể cả điện thoại cá nhân. Nếu có ai gửi link xác minh, đừng bấm. Nếu có ai bảo cô ký biên bản ngay, gọi luật sư.” Tôi khựng lại rất nhỏ. Anh vẫn nhìn màn hình, khóe miệng cong lên như thường lệ, nhưng trong mắt không có ý cười. “Và cô Lâm, lần sau muốn tự cứu mình, nhớ chọn giờ làm việc hành chính. Tôi không thích tăng ca vì người khác thông minh bất thường.”

Nếu là lúc khác, tôi có thể đáp lại một câu. Nhưng cổ họng tôi lúc ấy quá khô. Tôi chỉ gật đầu rồi bước ra khỏi phòng họp Không Giờ. Cánh cửa sau lưng khép lại, nuốt mất những giọng nói đang tiếp tục chia phần trách nhiệm. Hành lang tầng bốn mươi hai sáng trắng, kính hai bên phản chiếu bóng tôi thành nhiều mảnh nhỏ. Tôi nhìn thấy mình trong từng mặt kính: áo sơ mi không nhăn, tóc buộc gọn, vẻ mặt bình tĩnh. Chỉ có bàn tay trong túi áo là lạnh đến tê đi.

Tám năm trước, sau tang lễ của cha, tôi cũng từng đứng trong một hành lang sáng như vậy. Khi đó có người đi ngang qua, hạ giọng nói Lâm Thừa Viễn đáng tiếc, thông minh quá nên tham. Một câu nói nhẹ như bụi, nhưng rơi vào tai tôi thì nặng hơn đá. Từ hôm đó, tôi học được rằng hệ thống lớn không cần hét vào mặt một người để nghiền nát họ. Nó chỉ cần để mọi cánh cửa đóng lại, rồi để tiếng xì xào thay phiên nhau làm phần còn lại.

Thang máy chuyên dụng ở cuối hành lang mở ra sau ba giây. Tôi bước vào, bấm tầng ba mươi mốt, nơi bộ phận Quản trị rủi ro dữ liệu đặt văn phòng. Dù tài khoản đã bị khóa, tôi vẫn cần lấy túi và gọi cho Hứa Nghiên. Nếu hôm nay có ai muốn tôi ký bất cứ thứ gì, người đầu tiên đọc nó phải là cô ấy. Cánh cửa thang máy đang khép lại thì một bàn tay đưa vào giữa khe cửa. Cơ chế an toàn phát tiếng bíp ngắn. Hai cánh cửa mở ra lần nữa.

Tạ Hoài Châu đứng bên ngoài. Anh đã rời phòng họp từ lúc nào, tôi không biết. Áo vest đen trên người anh không có một nếp lệch, nhưng ánh mắt thì sắc hơn khi ở trước hội đồng. Anh bước vào thang máy, bấm nút đóng cửa, rồi hủy toàn bộ lệnh tầng tôi vừa chọn. Bảng số nhảy về trạng thái khóa nội bộ. Không gian vốn đã hẹp lập tức trở nên quá yên tĩnh.

Tôi nhìn hàng nút bị tắt. “Tạ tổng, nếu anh muốn thẩm vấn nhân viên, phòng pháp chế ở tầng bốn mươi.” Anh đứng cách tôi chưa đầy hai bước, không quay đầu. “Nếu tôi muốn thẩm vấn cô, cô sẽ không rời khỏi phòng họp dễ như vậy.” “Vậy anh đang làm gì?” “Xác nhận một biến số.” Tôi bật cười rất khẽ, không phải vì thấy buồn cười, mà vì câu đó nghe đúng với vị trí của tôi đến khó chịu. “Tôi tưởng trong Kính Vân, biến số không được quyền tự giải thích.”

Hoài Châu nghiêng mặt nhìn tôi. “Cô giải thích khá tốt. Tốt đến mức không giống một chuyên viên dữ liệu chỉ tình cờ phát hiện log lệch.” “Tôi làm việc trong bộ phận rủi ro dữ liệu. Phát hiện log lệch là công việc của tôi.” “Không phải ai ở bộ phận rủi ro cũng biết khi sequence biến mất khỏi bảng chính thì phải đối chiếu off-cluster mirror trước khi cache bị ghi đè. Không phải ai cũng tránh payload khách hàng, chỉ đọc metadata, rồi ép pháp chế ghi biên bản trước khi chạm vào truy vấn. Cô không chỉ biết hệ thống. Cô biết cách hệ thống tự bảo vệ và cách nó có thể quay lại cắn người chạm vào nó.”

Tôi siết nhẹ ngón tay. Những điều anh nói đều đúng, nhưng đúng không có nghĩa là tôi phải giao phần còn lại cho anh. “Đó là kinh nghiệm làm việc.” “Kính Vân không dạy kinh nghiệm đó cho nhân viên cấp của cô.” Giọng anh bình tĩnh đến đáng ghét. “Nhất là kiến trúc mirror vừa rồi đã bị thay từ sáu năm trước. Người mới vào sau đó chỉ nhìn thấy tài liệu vận hành đã được làm sạch.”

Không khí trong thang máy như bị rút bớt oxy. Tôi nhìn con số tầng đứng yên trên bảng hiển thị, đột nhiên hiểu ra anh không chỉ đuổi theo tôi vì tài khoản bị khóa. Anh đã thấy thứ gì đó trong cách tôi đọc dữ liệu. Có thể là một câu lệnh cũ. Có thể là thứ tự tôi mở bảng. Có thể là thói quen không bao giờ tin bảng chính nếu chưa nhìn bóng của nó ở nơi khác. Những thứ cha từng dạy tôi khi tôi còn tưởng đó chỉ là trò chơi tìm lỗi trong bài tập hè.

Hoài Châu lấy từ túi áo trong ra một tờ giấy gấp đôi. Không phải tài liệu mật, chỉ là bản in nhanh từ ghi chú phiên kiểm tra. Ở góc dưới có một chuỗi rất ngắn được khoanh lại bằng bút đen: HL. “Dấu này xuất hiện trong metadata phụ của dòng tombstone trước khi cache bị khóa,” anh nói. “Tần Mặc chưa kịp đọc ra trước hội đồng. Nhưng tôi nhớ nó từng xuất hiện trong một hồ sơ cũ của Kính Vân.” Tôi không đưa tay nhận tờ giấy. Chỉ hai chữ cái ấy cũng đủ khiến một phần ký ức tưởng đã bị chôn dưới tám năm tro bụi cựa mình. Hồi Lan. Tên loài hoa mẹ tôi từng trồng ngoài ban công. Cũng là hai chữ cha đã viết ở góc một cuốn sổ cũ, rồi xé mất trang sau trước khi tôi kịp hỏi.

Tôi ngẩng lên. “Tôi không biết anh đang nói gì.” Hoài Châu nhìn tôi rất lâu. Trong ánh sáng lạnh của thang máy, gương mặt anh gần như không có cảm xúc, nhưng đôi mắt lại không cho tôi đường lui. “Cô biết.” Tôi lùi nửa bước, lưng chạm vào vách kim loại. Tiếng tim mình đập rõ hơn tiếng máy vận hành. Tôi từng chuẩn bị cho rất nhiều tình huống: bị khóa tài khoản, bị nhân sự gọi lên, bị buộc ký biên bản, thậm chí bị đổ tội. Nhưng tôi chưa từng chuẩn bị cho việc một người họ Tạ đứng trước mặt tôi, cầm hai chữ cha để lại, rồi xé thẳng vào lớp vỏ bình tĩnh cuối cùng của tôi.

Thang máy đột ngột sáng lên báo hiệu có lệnh gọi từ tầng dưới, nhưng cửa không mở. Hoài Châu đã dùng quyền điều hành khóa khoang trong ba phút. Ba phút đủ ngắn để không ai nghi ngờ, cũng đủ dài để một người bị dồn đến góc phải trả lời hoặc lộ ra mình sợ hãi. Anh hạ giọng, từng chữ rơi xuống rất chậm. “Lâm Thừa Viễn là gì của cô?”