Chương 20: Luật Sư Mỉm Cười
Chương 20: Luật Sư Mỉm Cười
Sáng hôm sau, Hứa Ninh đến tòa soạn sớm hơn giờ hẹn bốn mươi phút. Trình Vi tới sau cô mười phút, trên tay là túi giấy đựng sổ ghi chép, bản in những điều khoản đã che thông tin cá nhân và vài tờ giấy trắng để lập biên bản. Cả đêm qua cô ngủ không sâu. Không phải vì sợ Tạ Quân, mà vì câu “ranh giới pháp lý” trong công văn nghe quá giống một đường phấn kẻ sẵn dưới chân người khác: bước qua thì bị gọi là sai, đứng lại thì người chết tiếp tục bị viết thay.
Phó Dao đã chiếm trước phòng họp nhỏ cạnh khu pháp chế. Cô đặt ba chiếc điện thoại lên bàn, một chiếc ghi âm chính, một chiếc dự phòng, một chiếc mở sẵn email. Trên bảng trắng, cô viết bằng bút xanh bốn dòng: không xác nhận nguồn nội bộ, không nhắc Khương Bội, không đưa bản chụp gốc, không nhận tài liệu ngoài quy trình tiếp nhận. Hứa Ninh nhìn bảng, nhướng mày. “Chị viết thêm một dòng nữa đi: không để luật sư cười làm mình tức chết.” Phó Dao không ngẩng đầu. “Cười là quyền công dân của anh ta. Tức chết là lỗi quản trị cảm xúc của em.”
Trình Vi kéo ghế ngồi xuống. Cô thêm vào biên bản dự kiến một câu: mọi trao đổi chỉ nhằm làm rõ phản hồi pháp lý của Công ty Luật Vĩnh Hòa, không thay thế yêu cầu cung cấp tài liệu chính thức từ An Tâm Viện hoặc cơ quan có thẩm quyền. Hứa Ninh đọc xong, im vài giây. “Cô viết biên bản như dựng hàng rào.” Trình Vi đáp: “Hàng rào không phải để đẹp. Nó để biết ai vừa trèo qua.”
Tạ Quân đến đúng chín giờ. Anh ta ngoài ba mươi, vest xám nhạt, cà vạt xanh đậm, tóc chải gọn đến mức không một sợi nào dám có ý kiến riêng. Khi bước vào, anh ta mỉm cười trước với Phó Dao, sau đó với Hứa Ninh, cuối cùng mới nhìn Trình Vi. Nụ cười ấy được luyện đủ lâu để khiến người đối diện tự hỏi liệu mình có quá căng thẳng hay không. “Tôi hy vọng cuộc trao đổi hôm nay giúp hai bên tránh những hiểu lầm không cần thiết,” anh ta nói.
Phó Dao mở máy ghi âm ngay trước mặt anh ta. “Cuộc họp được ghi âm để lưu hồ sơ nội bộ. Nếu anh không đồng ý, chúng ta có thể chuyển sang trao đổi bằng văn bản.” Tạ Quân nhìn chiếc máy ghi âm, nụ cười không đổi. “Tôi đồng ý. Văn bản đôi khi làm con người lạnh hơn mức cần thiết.” Hứa Ninh cầm bút. “Còn lời nói đôi khi làm người ta quên mình vừa nói gì.” Anh ta quay sang cô, rất nhẹ nhàng: “Tôi tin phóng viên Hứa sẽ ghi nhớ chính xác.”
Mười phút đầu, Tạ Quân không nói về ông Lý. Anh ta nói về quyền riêng tư của người lưu trú, nguy cơ truyền thông gây tổn thương lần hai cho gia đình, và việc báo chí không nên biến nỗi đau cá nhân thành áp lực dư luận trước khi có kết luận của cơ quan chức năng. Mọi câu đều đúng một nửa, và chính phần đúng ấy làm chúng khó chịu. Hứa Ninh không ngắt lời. Cô chỉ hỏi: “Vậy An Tâm Viện có đồng ý cung cấp quy trình chăm sóc ngày xảy ra sự cố, biên bản trực ca và danh sách camera còn lưu không?”
Tạ Quân đặt hai tay lên bàn. “Cơ sở không có nghĩa vụ cung cấp tài liệu nội bộ cho báo chí.” Phó Dao lập tức ghi lại. “Chúng tôi hiểu. Vậy đề nghị anh xác nhận: phía cơ sở hiện chưa cung cấp các tài liệu đó cho tòa soạn.” Nụ cười của Tạ Quân mỏng đi rất ít. “Chưa cung cấp vì chưa có căn cứ phù hợp.” Trình Vi nhìn đầu bút của Phó Dao dừng lại đúng nửa giây trước khi viết tiếp. Cô biết chị ấy đã bắt được chữ “chưa”. Không phải “không có”.
Tạ Quân chuyển sang tập tài liệu mang theo. “Điều khiến thân chủ tôi lo ngại là quý báo đang tiếp cận một số hình ảnh và giấy tờ chưa được phép công bố. Trong đó có ảnh cơ thể người đã mất, giấy xác nhận hỗ trợ nhân đạo và, theo thông tin chúng tôi nhận được, cả ghi chép ca trực không rõ nguồn gốc.” Căn phòng im xuống. Hứa Ninh không nhìn Trình Vi. Phó Dao cũng không nhìn. Sự im lặng ấy là kết quả của cả một đêm chuẩn bị, nhưng Trình Vi vẫn nghe trong ngực mình có một tiếng rất khẽ, như nắp hộp kim loại vừa bị chạm.
“Chúng tôi không xác nhận danh mục tài liệu ngoài những gì đã có trong công văn phản hồi,” Phó Dao nói. “Nếu phía anh cho rằng có tài liệu bị thu thập trái pháp luật, đề nghị cung cấp căn cứ cụ thể.” Tạ Quân nghiêng đầu. “Tôi chỉ nhắc để tránh rủi ro cho quý báo. Một số người vì bức xúc có thể đưa ra tài liệu không đầy đủ, thậm chí bị chỉnh sửa.” Hứa Ninh đặt bút xuống. “Anh đang nói về thân nhân người chết hay nhân viên cơ sở?” “Tôi đang nói về bất kỳ nguồn nào không có thẩm quyền.” “Vậy nghĩa là có tài liệu đầy đủ tồn tại ở phía có thẩm quyền?”
Lần này Tạ Quân nhìn cô lâu hơn. Tạ Quân cười. “Phóng viên Hứa rất sắc bén. Nhưng sắc bén không thay thế được thận trọng.” Hứa Ninh đáp: “Tôi đang học thận trọng. Hơi muộn, nhưng còn kịp.” Phó Dao ho một tiếng nhỏ, không rõ để nhắc cô hay để che đi nụ cười.
Trình Vi lúc ấy mới lên tiếng. “Anh Tạ, trong đơn hỗ trợ nhân đạo, gia đình ông Lý được yêu cầu xác nhận không yêu cầu giám định bổ sung và không yêu cầu trích xuất camera. Tôi muốn hỏi: trước khi ký, gia đình đã được cung cấp bản tóm tắt hồ sơ chăm sóc, vị trí camera liên quan và giải thích độc lập về quyền yêu cầu giám định chưa?” Tạ Quân quay sang cô. Ánh mắt anh ta lịch sự như mặt kính. “Bác sĩ Trình tham gia cuộc họp hôm nay với tư cách gì?”
“Hỗ trợ tòa soạn đọc các thuật ngữ chuyên môn trong phạm vi công khai và thông tin do thân nhân tự nguyện cung cấp,” Trình Vi nói. “Tôi không đại diện cơ quan giám định, không kết luận nguyên nhân tử vong trong cuộc họp này.” Tạ Quân gật đầu. “Vậy tôi cũng xin trả lời trong phạm vi của mình. Gia đình đã ký xác nhận tự nguyện, có người chứng kiến và đã nhận hỗ trợ. Nếu sau đó có người bên ngoài làm họ thay đổi cảm xúc, điều đó không đồng nghĩa thủ tục ban đầu sai.”
“Cảm xúc không làm thủ tục sai,” Trình Vi nói. “Nhưng thiếu thông tin trọng yếu có thể khiến chữ ký không trả lời được câu hỏi mà nó đang bị dùng để thay thế.” Tạ Quân không mất nụ cười. “Câu đó nghe rất hay trên mặt báo.” “Tôi không viết báo,” cô đáp. “Tôi viết ghi chú để sau này không ai nói mình đã quên chi tiết nào.”
Cao trào nhỏ của cuộc gặp đến từ một tờ giấy tưởng như vô hại. Tạ Quân đưa ra “biên bản ghi nhận thiện chí trao đổi”, đề nghị tòa soạn ký xác nhận đã được Vĩnh Hòa nhắc nhở về rủi ro pháp lý và tạm thời không sử dụng các hình ảnh liên quan đến cổ tay, thỏa thuận hỗ trợ, ghi chép ca trực, cũng như mọi thông tin về khu vực tầng ba trong tuyến bài sắp tới. Phó Dao đọc từ đầu đến cuối, rồi đẩy tờ giấy về. “Chúng tôi ghi nhận anh đã đưa văn bản này. Chúng tôi không ký.”
“Tôi nghĩ đây là thiện chí,” Tạ Quân nói. Hứa Ninh nhìn dòng “khu vực tầng ba”, giọng thấp hẳn. “Anh vừa liệt kê một khu vực mà trong công văn trước đó An Tâm Viện chưa từng nhắc.” Tạ Quân chớp mắt rất nhẹ. “Tầng ba là khu lưu trú liên quan đến sự việc, không có gì bí mật.” Trình Vi mở sổ, viết xuống nguyên văn: phía luật sư tự nhắc khu vực tầng ba khi đề nghị hạn chế nội dung. Lần đầu tiên, nụ cười của Tạ Quân không còn khiến căn phòng bớt căng. Nó chỉ làm người ta thấy anh ta biết mình vừa lỡ một bước.
Cuộc họp kết thúc sau bốn mươi ba phút. Tạ Quân đứng dậy, chỉnh lại cổ tay áo. “Tôi mong quý báo cân nhắc kỹ. Sự thật, nếu bị trình bày sai cách, cũng có thể trở thành tổn thương.” Hứa Ninh thu bút. “Còn tổn thương, nếu bị trình bày đúng cách quá nhiều lần, có thể được gọi là quy trình.” Phó Dao đá nhẹ vào chân cô dưới bàn. Trình Vi giả vờ không thấy. Cửa phòng họp khép lại, để lại một khoảng im lặng nặng hơn lúc anh ta bước vào.
Phó Dao là người nói trước. “Anh ta biết về ghi chép ca trực.” Hứa Ninh đáp ngay: “Hoặc anh ta muốn chúng ta tưởng anh ta biết.” Trình Vi nhìn bản biên bản chưa ký trên bàn. “Dù cách nào, anh ta vừa xác nhận ba thứ: có tài liệu mà họ sợ bị nhắc, tầng ba là khu vực nhạy cảm, và họ không phủ nhận khả năng cung cấp camera. Chúng ta không dùng câu nào như kết luận. Chỉ ghi nhận.” Hứa Ninh tựa lưng vào ghế, nhắm mắt một lát. “Tôi ghét chữ ghi nhận.” Phó Dao nói: “Tốt. Người ghét nó thường dùng nó đúng hơn.”
Đến trưa, email của Tạ Quân gửi tới đúng như lời hứa. Tiêu đề rất nhã: Tài liệu tham khảo nhằm tránh hiểu nhầm sự kiện. File đính kèm là một đoạn video hành lang dài năm phút, được đặt tên “hanh_lang_B_2136_2141.mp4”, kèm ghi chú rằng đây là phần hình ảnh đủ chứng minh ông Lý đã tự di chuyển ra khỏi khu vực an toàn. Phó Dao không mở ngay trên máy chính. Cô chuyển file vào môi trường kiểm tra nội bộ, chỉ xem thông tin cơ bản trước. Hứa Ninh đứng cạnh cô, còn Trình Vi đứng phía sau, mắt dừng ở khung metadata hiện lên.
Tên gốc của file không phải tên trong email. Nó là “T3_full_2147_raw_export.mp4”. Trình Vi đọc lại một lần, rất chậm. Tầng ba. Bản đầy đủ. Hai mươi mốt giờ bốn mươi bảy. Phó Dao không nói gì trong vài giây, rồi chụp màn hình thông tin file, lưu vào hồ sơ pháp lý của tuyến bài. Hứa Ninh quay sang Trình Vi. Sắc mặt cô không còn vẻ nóng giận ban sáng, chỉ còn một thứ tập trung sắc đến lạnh. “Nếu có bản full,” cô nói, “tại sao anh ta chỉ gửi năm phút?”
Trình Vi nhìn dòng tên gốc trên màn hình. Trong báo cáo, đôi khi thứ bị xóa không nằm ở phần trắng tinh sau khi bôi đen. Nó nằm ở mép bôi đen, nơi người sửa quên rằng dấu kéo chuột cũng là một vết tích. Cô gấp sổ lại. “Vì phần sau năm phút ấy,” cô nói, “có thể mới là lý do họ cần luật sư mỉm cười.”
