Chương 1 - Chương 1: Địa Chỉ Bị Ghim

Tin nhắn đầu tiên đến lúc 1 giờ 13 phút sáng, khi Nam Thành đã tắt bớt đèn nhưng chưa thật sự ngủ. Màn hình thứ ba trên bàn Khương Vũ đang chạy một bảng cảnh báo lưu lượng bất thường cho một khách hàng doanh nghiệp. Màn hình thứ hai mở danh sách ticket chưa xử lý. Màn hình thứ nhất, đáng lẽ dùng để nghỉ mắt bằng một video vô nghĩa nào đó, lại hiện cuộc gọi của Lý Tường. Thực tập sinh của anh hiếm khi gọi sau nửa đêm, trừ khi đã làm rơi cà phê lên bàn phím hoặc nhấn nhầm thứ gì khiến bản thân muốn viết di chúc nghề nghiệp.

Vũ tháo một bên tai nghe. ‘Nếu cậu lại xóa nhầm folder test, sáng mai hẵng khóc.’

Đầu dây bên kia không cười. ‘Anh Vũ, có một case ngoài đời rồi.’

Hai chữ ngoài đời khiến tay Vũ dừng trên chuột. Trong công việc của anh, phần lớn sự cố có thể được đóng gói thành log, ảnh chụp màn hình, mã lỗi và vài dòng báo cáo khô như bánh quy để quên trong hộc tủ. Ngoài đời thì khác. Ngoài đời có cửa nhà, thang máy, hàng xóm tò mò, phụ huynh giận dữ, camera hành lang, tiếng gõ cửa lúc không ai muốn nghe.

Lý Tường gửi sang một đường dẫn đã được chụp lưu. Bài đăng nằm trong một nhóm phụ huynh của trường THPT Minh Đức, nhưng ảnh chụp thứ hai lại từ nhóm cư dân một khu chung cư phía nam thành phố. Cùng một nội dung được ghim lên đầu: tên Nguyễn Mai Anh, giáo viên Ngữ văn, số điện thoại, địa chỉ căn hộ, kèm vài dòng buộc tội cô ‘dụ dỗ học sinh’, ‘che giấu chuyện trong trường’ và ‘không xứng đứng lớp’. Bên dưới là một tấm ảnh mờ, rõ ràng bị cắt từ ngữ cảnh khác rồi đặt cạnh một đoạn chat không có đầu cuối. Dữ liệu thật và dữ liệu giả nằm cạnh nhau tự nhiên đến mức người lướt qua không cần tin hết. Họ chỉ cần nghi ngờ.

‘Ai gửi cho cậu?’ Vũ hỏi.

‘Một chị giáo viên quen bạn em. Chị ấy nói cô Mai Anh đang bị gọi điện liên tục. Có người còn xuống dưới chung cư chụp bảng tên tầng.’ Lý Tường nuốt khan. ‘Em đã bảo chị ấy đừng xóa gì, chụp lại hết. Nhưng bài ghim vừa biến mất khỏi nhóm phụ huynh. Nhóm cư dân vẫn còn bản chia sẻ.’

Vũ kéo ảnh vào màn hình lớn, phóng phần tên tài khoản phát tán. ‘Công Lý Cho Học Sinh’ – một cái tên dài, đạo đức và rẻ tiền. Kẻ muốn hại người khác thường thích đứng trên một cái bục sạch sẽ. Anh nhìn thời gian đăng: 23 giờ 48. Thời điểm đủ muộn để người bị nhắm đến khó xoay xở, đủ sớm để cú tức giận đầu tiên kịp lan qua những người còn thức. Bốn mươi bảy phút sau, địa chỉ nhà được ghim. Một giờ sau, số điện thoại đã xuất hiện trong ba bình luận khác nhau. Không phải tự phát. Không ai vô tình ghim địa chỉ của một người vào đúng lúc dư luận đang được đẩy nóng.

Điện thoại của Vũ rung lần nữa. Lý Tường chuyển tiếp một số lạ kèm dòng nhắn: ‘Cô Mai Anh đồng ý nói chuyện với anh, nhưng cô ấy không muốn lên tiếng công khai.’

Vũ gọi ngay. Chuông đổ bốn tiếng mới có người bắt máy. Phía bên kia rất yên, thứ yên lặng mỏng đến mức nghe được cả tiếng thông báo dội liên tục ở xa.

‘Tôi là Khương Vũ,’ anh nói. ‘Tôi xử lý an ninh dữ liệu. Lý Tường nói cô cần giúp.’

‘Tôi không biết mình cần gì nữa.’ Giọng nữ ở đầu dây không vỡ, nhưng có một độ căng khiến từng chữ giống như được đặt xuống mặt bàn bằng tay run. ‘Tôi đã tắt điện thoại học sinh dùng để liên lạc với phụ huynh. Số cá nhân thì không tắt được vì mẹ tôi gọi không thấy sẽ hoảng. Dưới sảnh có người hỏi bảo vệ căn hộ của tôi ở tầng mấy.’

Vũ ngả lưng ra ghế. Trên màn hình, một bình luận mới hiện lên trong bản chụp từ nhóm cư dân: ‘Ai ở tòa B kiểm chứng giúp xem cô này còn ở đó không?’ Chữ kiểm chứng được dùng rất lịch sự. Lịch sự đến buồn nôn.

‘Cô khóa cửa chưa?’ anh hỏi.

‘Rồi.’

‘Báo bảo vệ không cung cấp thông tin cư dân. Nếu có người lạ lên tầng, gọi công an phường. Đừng ra đối chất, đừng trả lời bình luận, đừng nhắn riêng với bất kỳ tài khoản nào đang công kích cô. Từ giờ cô chỉ lưu chứng cứ và chuyển cho tôi.’

Một khoảng im kéo dài. ‘Anh nói giống như tôi là một thư mục bị lỗi.’

Vũ nhìn dòng log còn nhấp nháy trên màn hình bên cạnh. Lý Tường từng bảo anh có khả năng biến mọi thảm họa thành biểu mẫu, nghe vừa chuyên nghiệp vừa thiếu nhân tính. Khi đó anh đáp rằng biểu mẫu ít nhất không gào lên trong nhóm chat. Đêm nay câu đùa ấy mắc lại đâu đó trong cổ.

‘Không,’ Vũ nói chậm hơn. ‘Tôi đang nói với cô như người có thể bị tấn công tiếp trong vài giờ tới. Tôi cần cô an toàn trước, rồi mới xử lý phần còn lại.’

Mai Anh thở ra rất nhẹ. ‘Tôi là giáo viên. Sáng mai tôi có tiết ở lớp 11A3. Nếu tôi không đến, họ sẽ nói tôi trốn. Nếu tôi đến, học sinh sẽ nhìn tôi như nhìn một cái bài đăng.’

Vũ không trả lời ngay. Anh mở thêm các bản chụp Lý Tường gửi tới: một bài trong nhóm cựu học sinh, một đoạn chia sẻ trên trang chuyên hóng chuyện trường học, một ảnh đại diện giả dùng logo Minh Đức đã bị bóp méo. Mỗi mảnh riêng lẻ đều có thể bị xem là tin đồn bẩn. Ghép lại, chúng giống một đường đi được vạch sẵn: bôi nhọ danh dự, kéo phụ huynh vào, đưa địa chỉ ra ngoài đời, ép nhà trường chọn sự yên ổn thay vì sự thật.

‘Cô vẫn có quyền đi dạy,’ anh nói. ‘Nhưng sáng mai trước khi ra khỏi nhà, cô gọi cho ban giám hiệu bằng cuộc gọi có ghi nhận thời gian, yêu cầu nhà trường bảo đảm an toàn và không tự ý xử lý vụ việc bằng cách buộc cô im lặng. Tôi sẽ giúp cô chuẩn bị danh sách chứng cứ tối nay.’

‘Anh tin tôi sao?’ Mai Anh hỏi.

Câu hỏi đó không giống một lời cầu xin. Nó giống một vết cắt được giấu dưới tay áo, vô tình lộ ra khi người ta với lấy thứ gì đó trên cao. Vũ từng nghe nhiều người hỏi vậy. Hầu hết không cần một câu trả lời lãng mạn. Họ cần biết người đối diện có định dùng nỗi sợ của họ làm tư liệu hay không.

‘Tôi tin dữ liệu có thể bị làm giả,’ Vũ đáp. ‘Và tôi thấy có người đang dùng dữ liệu thật của cô để làm phần giả trông đáng tin hơn. Như vậy đủ để tôi nhận case.’

Đầu dây bên kia im thêm vài giây. ‘Tôi không có nhiều tiền.’

‘Tối nay tính mạng xã hội của cô đang bị đem bán giảm giá, tôi chưa định gửi hóa đơn để góp vui.’ Vũ dừng lại, tự thấy câu này có thể được xếp vào nhóm an ủi tệ hại. ‘Cứ coi như tư vấn khẩn cấp. Sau đó nói tiếp.’

Lần đầu tiên, Mai Anh bật ra một tiếng cười rất nhỏ, gần như không thành tiếng. Rồi tiếng thông báo lại chen vào, dồn dập hơn. ‘Họ vừa gửi ảnh cửa chung cư của tôi.’

Không khí trong phòng Vũ lạnh xuống. Anh mở liên kết mới. Bức ảnh chụp từ phía bên kia đường, mưa bụi làm đèn sảnh loang thành những vệt vàng. Không thấy người chụp, chỉ thấy tên tòa nhà và một mũi tên đỏ khoanh vào lối vào. Bài đăng đi kèm câu: ‘Địa chỉ đã ghim. Ai cần gặp cô giáo đạo đức này thì biết đường.’

Lý Tường nhắn liên tục ở khung bên cạnh: ‘Anh ơi em báo nền tảng rồi. Em cũng lưu thời gian đăng. Có cần em gọi cho bảo vệ chung cư không?’

Vũ gõ: ‘Gọi. Chỉ nói có nguy cơ quấy rối cư dân, không tranh luận nội dung bài đăng. Ghi lại tên người nhận cuộc gọi.’ Anh gửi tiếp cho Mai Anh một danh sách ngắn những việc cần làm: chụp màn hình toàn trang, quay lại màn hình nếu bài còn tồn tại, lưu số lạ gọi đến, nhắn cho một người thân tin cậy sang ở cùng nếu có thể. Không có bước nào hào nhoáng. Bảo vệ một người trong đêm thường bắt đầu bằng những việc nhỏ, cụ thể, và nhàm chán đến mức đáng giận.

Sau đó anh quay lại tài khoản gốc. Bài trong nhóm phụ huynh đã mất. Trang cá nhân ‘Công Lý Cho Học Sinh’ cũng không còn. Không phải đổi tên, không phải khóa tạm, không phải bị report hàng loạt rồi chờ xét duyệt. Nó biến mất như một công tắc được tắt từ bên trong. Những bình luận dẫn nguồn cùng lúc rỗng liên kết. Ảnh đại diện giả không để lại cache công khai. Với một người dùng bình thường, đó là sạch sẽ. Với Vũ, sạch sẽ quá mức luôn là một kiểu bẩn.

Anh mở bản lưu mà Lý Tường kịp kéo về trước khi bài bị xóa. Trong phần metadata còn sót lại của ảnh chia sẻ, tên file gốc không phải chuỗi ký tự ngẫu nhiên như các nền tảng hay tạo, mà là một nhãn ngắn: maianh_low_01. Low. Cấp thấp. Như thể đây không phải một cơn phẫn nộ, mà là một hạng mục trong bảng giá.

‘Anh Vũ?’ Lý Tường gọi qua tai nghe. ‘Tài khoản bay rồi. Vậy là xong chưa?’

Vũ nhìn màn hình đen phản chiếu mặt mình: mắt thiếu ngủ, tóc rối, vẻ mặt của một người từng nghĩ mọi thứ trên mạng đều có thể bỏ lại sau nút tắt máy. Bên kia điện thoại, Mai Anh vẫn đang thở rất khẽ, cố không để tiếng run lọt vào cuộc gọi.

‘Chưa,’ anh nói. ‘Một tài khoản rác không biến mất sạch như thế.’

Anh lưu toàn bộ bản chụp vào thư mục chứng cứ tạm, đặt tên case bằng hai chữ không cảm xúc: Mai Anh. Con trỏ nhấp nháy dưới dòng địa chỉ bị ghim. Ngoài cửa sổ, Nam Thành ướt và sáng, như một màn hình khổng lồ không ai biết cách tắt. Vũ kéo ghế lại gần bàn, mở thêm một cửa sổ theo dõi và nói với Mai Anh, lần này rõ ràng hơn:

‘Từ giờ, cô đừng ở một mình với chuyện này.’

Ở góc màn hình, liên kết cuối cùng của ‘Công Lý Cho Học Sinh’ trả về lỗi trống. Không báo bị xóa. Không báo vi phạm. Không có lịch sử công khai. Chỉ còn một khoảng trắng quá gọn, như thể ai đó đã dọn sẵn hiện trường trước khi anh kịp bước vào.