Chương 15: Tên Trong Bụi Son

Bụi son cũ nằm trong kẽ nứt của trâm ngọc, đỏ đến mức gần như hóa nâu, nếu không có ánh chiều nghiêng đúng vào cánh phù dung, Tạ Uyển sẽ tưởng đó chỉ là vệt bẩn do tay người chạm qua nhiều năm. Nàng không vội đưa tay lau. Trong cung, thứ gì còn sót lại sau mười mấy năm đều có lý do để tồn tại; một vết son càng không thể vì đẹp mà mắc lại trong đá ngọc. Nàng nhìn mép mật thư, nhìn khoảng trống bị nét thêu che đi, rồi lấy từ hộp gỗ một tờ giấy lót mỏng dùng để ngăn áo cưới khỏi dính hương. Giấy ấy nhẹ, thấm vừa đủ, không kéo sợi ngọc và cũng không làm nhòe vết son cũ.

A Nhiễm đứng bên cạnh, thở cũng không dám mạnh. Mạnh cô cô đã tự tay đóng cửa điện phụ, cho hai cung nữ bên ngoài lui xa ba bước, còn Lý Chiêu Nghi ngồi sau án, đầu ngón tay bị cứa đã được quấn một dải lụa nhỏ. Tạ Uyển đặt trâm trên khăn, dùng đầu tăm trúc chấm một giọt trà nguội lên mép giấy lót, chỉ đủ làm giấy hơi mềm. Nàng không chạm vào vết son. Nàng chỉ phủ giấy lên chỗ hoa văn khớp giữa trâm và bản chép mật thư, rồi lấy sống thẻ tre ép xuống rất khẽ. Nếu đây là son lễ cũ dùng để điểm danh, chất phèn trong son gặp hơi ẩm sẽ ăn vào giấy một lần nữa. Nếu không phải, nàng chỉ có thêm một vệt bẩn vô dụng.

Một khoảnh khắc trôi qua dài như một hồi chuông muộn. Khi Tạ Uyển nhấc tờ giấy lên, trên mặt giấy hiện ra hai nét đỏ rất mảnh. Một nét cong như lá, một nét sổ xuống bị vỡ ở cuối. Nàng đặt nó lên khoảng trống ở mép mật thư. Hai nét ấy vừa khít với đường chỉ bị thêu lệch, hợp thành nửa chữ ‘Diệp’. A Nhiễm suýt buột miệng, nhưng Mạnh cô cô đã nhìn nàng một cái khiến tiếng thở cũng bị nuốt lại. Tạ Uyển không dừng. Nàng xoay cây trâm thêm nửa phân, đổi góc theo cành phù dung thứ hai, ép giấy lần nữa. Lần này vết son hiện lên nhạt hơn, thiếu mất phần đầu, nhưng đủ để thấy một chữ ‘Thanh’ bị chia thành hai nửa.

Diệp Thanh. Tên ấy không xa lạ. Trong buổi tập lễ có khay hương không tên, nữ y quan đứng sau màn đã nhìn Tạ Uyển quá lâu, ánh mắt giống người nhìn thấy lửa dưới tro mà chưa quyết định có nên dập hay để cháy. Tạ Uyển khi ấy chỉ ghi nhớ, chưa có cớ gọi tên. Giờ cái tên ấy từ bụi son của trâm ngọc hiện ra, đặt giữa mật thư của Thục phi và vật cũ của Thục phi, khiến mọi sự bỗng có trật tự đáng sợ hơn. Chiêu Nghi nhìn tờ giấy, giọng rất thấp: ‘Mẫu phi từng dùng trâm này để gọi người?’ Tạ Uyển đáp: ‘Có lẽ không phải gọi. Là nhận.’ Nàng ngẩng mắt nhìn Mạnh cô cô. ‘Năm Thục phi nương nương mất, các y quan ra vào Vĩnh Ninh đều phải ghi vào sổ lễ phụ, đúng không?’

Mạnh cô cô im lặng một lúc rồi gật đầu. ‘Phi tần qua đời trong cung, tang nghi, dược nghi, người chẩn trị, người đưa thuốc, người chứng kiến giờ khâm liệm đều phải nhập sổ. Nhưng sổ năm ấy đã chuyển về tiểu khố Nội Lễ ty, không còn ở Vĩnh Ninh.’ Tạ Uyển gấp tờ giấy hiện chữ lại, đặt vào bao nhỏ, rồi dùng sáp mềm niêm ngay trước mặt ba người. ‘Vậy nô tỳ phải về Nội Lễ ty một chuyến.’ A Nhiễm lập tức nói: ‘Lúc này ư? Khôn Ninh vừa phái người đến lấy trâm, nếu cô cô đi ra ngoài…’ Nàng nhìn Chiêu Nghi, câu sau không dám nói hết.

Chiêu Nghi không ngăn. Nàng chỉ đưa mắt xuống đầu gối Tạ Uyển, nơi vết phạt sau một canh giờ quỳ chắc vẫn còn đau. ‘Ngươi đi được không?’ Một câu rất bình thường, bình thường đến mức trong cung này gần như thành thất lễ. Tạ Uyển cúi đầu, đáp theo cách có thể giữ cả hai người trong phạm vi an toàn: ‘Theo lệ, nữ quan phụ trách lễ hòa thân phải tự kiểm chứng sổ cũ khi vật chứng liên quan đến nghi thức có nghi vấn. Nô tỳ đi được.’ Chiêu Nghi nhìn nàng lâu hơn một nhịp. ‘Vậy mang theo lý do đủ lớn để trở về.’ Tạ Uyển hiểu nàng không chỉ nói đến sổ. Nàng hành lễ, rồi nhờ Mạnh cô cô niêm trâm vào hộp tư vật, để lại ba chữ ký: Vĩnh Ninh cung, Nội Lễ ty và người chứng kiến.

Đường từ Vĩnh Ninh về Nội Lễ ty khi trời sẩm tối vốn không dài, nhưng hôm ấy mỗi ngọn đèn hành lang đều như có mắt. Tạ Uyển đi không nhanh, vì đi nhanh sẽ khiến người theo sau biết nàng gấp; cũng không chậm, vì lửa nếu đã bén vào giấy cũ thì một khắc cũng đủ xóa mười năm. Nàng chưa nhìn thấy khói đã ngửi thấy mùi hồ giấy cháy. Mùi ấy khác hương trầm, khác mai phiến, nó khô và gắt, lẫn trong gió như một lời thú tội bị bóp cổ. Trước sân tiểu khố Nội Lễ ty, hai tiểu lại đang chạy qua chạy lại với chậu nước, một người quản khố mặt trắng bệch, liên tục nói đèn dầu đổ, đèn dầu đổ.

Tạ Uyển dừng ở bậc thềm, giọng không cao nhưng đủ khiến người trong sân im lại. ‘Tiểu khố chứa sổ cũ không được châm đèn dầu sau giờ đóng khóa. Ai mở khóa?’ Quản khố nghẹn một cái. ‘Là… là kiểm sổ theo lệnh trên.’ ‘Lệnh trên nào?’ Nàng hỏi tiếp. Người ấy không đáp được. Tạ Uyển nhìn ổ khóa treo lệch trên cánh cửa, trên đó còn vết sáp mới cạo. Nếu là đèn đổ, người mở kho phải có tên trong sổ ra vào. Nếu là hỏa hoạn thật, lửa sẽ bén từ bàn kiểm sổ. Nhưng khói lại dày nhất ở giá thứ ba phía bắc, nơi cất sổ phụ tang nghi và dược nghi các cung cũ. Có người không định đốt cả tiểu khố; người đó chỉ muốn một giá sổ biến mất trước khi nàng kịp đọc.

Nàng bước vào trong. Hơi nóng quất vào mặt, đầu gối đau nhói vì phải tránh một thanh gỗ rơi xuống, nhưng nàng vẫn nhìn theo thứ tự giá. Nội Lễ ty lưu sổ theo niên hiệu, rồi theo cung, rồi theo loại nghi. Thục phi mất vào năm Thừa Đức thứ tư, Vĩnh Ninh cung, tang nghi phụ, dược nghi phụ. Tạ Uyển gần như đọc thầm các hàng chữ trên kệ như đọc lại quy chế đã khắc trong xương. Một tiểu lại muốn kéo nàng ra, nhưng nàng chỉ nói: ‘Mang thùng nước đến giá thứ hai, không dội vào giá thứ ba. Sổ cháy ướt còn đọc được, sổ cháy nát thì không.’ Lời ấy không giống một người hoảng loạn, nên những người đang hoảng loạn vô thức làm theo.

Trong khói có một bóng người cúi bên giá sổ bị cháy. Người ấy dùng áo ngoài phủ lên mấy quyển đã rơi, tay áo bị lửa liếm sém một mảng nhưng động tác vẫn lạnh lùng đến đáng ngờ. Tạ Uyển nhận ra nàng trước khi người ấy quay đầu: áo y quan màu xanh nhạt, túi thuốc treo bên hông, cổ tay buộc dây vải trắng. Diệp Thanh. Nữ y quan ngẩng lên, mắt cay vì khói nhưng không ho. Nàng nhìn bao niêm trong tay Tạ Uyển, rồi nhìn lại giá sổ sau lưng, như thể đã đoán được tờ giấy trong bao viết gì. ‘Tạ nữ quan đến hơi muộn,’ nàng nói.

‘Có người đến sớm hơn ta.’ Tạ Uyển đáp. Nàng không hỏi vì sao Diệp Thanh ở đây. Người thật sự vô can sẽ giải thích trước; người biết quá nhiều thường cân nhắc im lặng. Diệp Thanh rút từ dưới áo ngoài ra một quyển sổ cháy mất nửa bìa, đưa qua nhưng không buông tay ngay. Trên mép giấy còn lửa âm ỉ, Tạ Uyển dùng khăn ướt ép tắt. Dòng chữ ở trang mở đầu bị khói làm đen, nhưng một cột tên vẫn còn đọc được: năm Thừa Đức thứ tư, Vĩnh Ninh cung, dược nghi phụ, y quan trực đêm Diệp Thanh. Bên cạnh tên ấy là dấu son cũ, một dấu son có nét cong giống hệt bụi son vừa hiện trên giấy lót trong Vĩnh Ninh.

Bên ngoài sân bỗng có tiếng người hô cấm quân đến kiểm hỏa. Tạ Uyển biết từ giây phút ấy, mọi thứ trong tay nàng đều có thể bị gọi là vật lấy trái phép, mọi câu nàng nói đều có thể thành tội tự ý tra án cũ. Diệp Thanh nhìn về phía cửa, giọng thấp xuống: ‘Nếu cô nương chỉ muốn giữ mạng, bây giờ hãy giao sổ cho họ, nói mình đi ngang qua.’ Tạ Uyển khép quyển sổ lại, đặt nó vào tay áo trong, ngay sát bao niêm có tên vừa hiện. ‘Nếu ta chỉ muốn giữ mạng, ta đã không đến đây.’ Diệp Thanh nhìn nàng. Lần đầu tiên ánh mắt khô lạnh ấy rạn ra một vệt rất nhỏ, không phải mềm đi, mà giống người đã chờ quá lâu mới thấy có kẻ dám bước vào chỗ khói.

Tạ Uyển hỏi: ‘Tên của cô nương vì sao nằm trong trâm của Thục phi?’ Diệp Thanh không đáp ngay. Ngoài cửa, tiếng giày cấm quân đã gần. Trong kho, tro giấy rơi xuống, đen như những trang sử bị ép quên. Diệp Thanh cúi xuống nhặt một mảnh sổ cháy còn sót, trên đó chỉ còn bốn chữ ‘giờ thuốc cuối’. Nàng đặt mảnh giấy ấy lên quyển sổ trong tay Tạ Uyển, rồi nói rất khẽ, từng chữ cắt qua mùi khói và lễ nghi đang đè xuống sau lưng họ: ‘Vì đêm đó, người đưa thuốc cuối cùng cho nương nương không phải ta. Và Thục phi không bệnh chết.’