Chương 16 - Chương 16: Email Từ Một Nhãn Hàng

Chương 16: Email Từ Một Nhãn Hàng

Cuộc gọi đầu tiên của VayVui đến lúc Vy đang đánh răng bằng nước lọc trong nhà vệ sinh phía sau quán bà Sáu. Điện thoại rung trên nắp thùng nhựa, màn hình sáng lên với một số lạ không lưu tên, dưới đó là thông báo hệ thống nhắc rằng khoản thanh toán đã quá hạn tám tiếng mười hai phút. Vy nhìn bọt kem trong miệng mình, nhìn cái gương nhỏ bị mẻ góc, rồi tự nhiên thấy đời người cũng có lúc giống bàn chải đã tòe lông: vẫn phải dùng tiếp vì chưa có cái mới. Cô để cuộc gọi tự tắt, súc miệng thật kỹ, rồi chụp màn hình lưu vào thư mục vừa đặt tên đêm qua: VayVui – sau quá hạn.

Bà Sáu đang xếp nồi canh lên bếp khi Vy bước ra. Quán chưa mở, nhưng mùi hành phi đã làm cả con hẻm có vẻ bớt dữ. Bà liếc cái mặt xanh của cô, hỏi: ‘Ngủ được mấy tiếng?’ Vy kéo ghế ngồi xuống, thành thật: ‘Con nhắm mắt được hai tiếng. Còn ngủ thì chắc nó từ chối hợp tác.’ Bà Sáu đặt trước mặt cô một chén cháo loãng, không nói là cho, cũng không nói là bán. ‘Ăn đi. Lát lau bàn, rửa rau, trưa phụ bưng cơm. Công trước cơm sau, khỏi tranh luận đạo đức với tôi.’ Vy cầm muỗng, cổ họng nghẹn nhẹ vì biết ngay cả sự tử tế ở quán này cũng được bà gói bằng lao động để cô khỏi thấy mình đang được cứu vớt.

Mười mấy thông báo chồng lên nhau khi cô mở điện thoại. Video Ngày 7 đã vượt xa mọi clip được trang điểm kỹ của cô. Người ta vẫn chửi, vẫn nghi ngờ, vẫn mổ từng câu nói như mổ cá ngoài chợ, nhưng cũng có người gửi link tư vấn, mẫu đơn khiếu nại cuộc gọi đòi nợ sai quy định, địa chỉ phòng trợ giúp pháp lý gần khu cô ở. Giữa đống chữ ấy, tin nhắn của mẹ nằm im như một cục đá trong túi áo: ‘Mẹ lên xe rồi. Khoảng gần trưa tới. Con ăn gì chưa?’ Vy trả lời rằng cô ăn rồi, lần này không phải nói dối hoàn toàn, dù chén cháo trước mặt còn nóng và cô mới ăn được hai muỗng. Cô định nhắn thêm nhiều thứ, rằng con mất ví, con nợ tiền phòng, con từng quảng cáo một app vay mà bây giờ chính nó đang gọi cho con. Nhưng ngón tay cô chỉ gõ được: ‘Mẹ tới nơi nhắn con.’

Đúng chín giờ mười bảy, một email mới nhảy vào hộp thư công việc đã lâu không có gì ngoài hóa đơn nền tảng và thư từ chối cộng tác. Tiêu đề viết rất gọn: ‘Đề xuất hợp tác khẩn – chiến dịch Sống Nhẹ 7 Ngày.’ Người gửi là một tài khoản agency tên BrightSide Media, chữ ký dưới mail có chức danh Account Manager và số điện thoại bàn nhìn khá chỉn chu. Vy định lướt qua vì nghĩ lại là mấy lời mời trả bằng sản phẩm, nhưng dòng đầu tiên khiến cô ngừng thở nửa nhịp: ‘Chúng tôi theo dõi chuỗi nội dung Ba Mươi Ngày Không Tiêu Tiền và mong muốn mời chị Mai Hạ Vy tham gia một gói nội dung ngắn hạn với phí hợp tác 6.000.000 đồng, tạm ứng 70% ngay sau khi xác nhận qua email.’

Sáu triệu. Vy đọc con số ấy ba lần. Nó không biến cô thành người giàu, không xóa sạch đời cô, nhưng nó đủ để trả khoản VayVui 4.119.000 đồng trước khi phí phạt phình thêm, đủ để đặt trước tiền phòng với chủ nhà trước sáu giờ, đủ để gặp mẹ mà không phải đứng trong căn phòng có nguy cơ bị khóa cửa. Cám dỗ không bước vào bằng nhạc nền độc ác. Nó đến bằng một email lịch sự, phông chữ đẹp, lời chào đúng tên và một con số vừa vặn đến mức như có ai đã đo nỗi sợ của cô bằng thước dây.

Vy kéo xuống phần yêu cầu. Ba video ngắn trong bảy ngày, một bài viết tổng kết trên trang cá nhân, chủ đề ‘sống nhẹ, chọn tiêu dùng thông minh, không cực đoan hóa việc tiết kiệm’. Sản phẩm xuất hiện trong clip là một bộ planner tài chính cá nhân và ứng dụng ghi chép chi tiêu mới tên LumenDay. Đến đây mọi thứ vẫn nghe vô hại, thậm chí hơi buồn cười. Vy vừa sống một tuần bằng cơm đổi công, giờ có người muốn cô quảng cáo planner để ghi lại chuyện không có tiền mua planner. Nhưng đoạn tiếp theo làm muỗng cháo trong tay cô khựng giữa không khí: ‘Trong thời gian chiến dịch, KOL hạn chế nhắc tên riêng bất kỳ đơn vị tài chính, ứng dụng vay, tranh chấp phí phạt hoặc trải nghiệm tiêu cực chưa được xác minh pháp lý. Nội dung cần hướng đến tinh thần tích cực, tự chịu trách nhiệm và chủ động tái thiết hình ảnh cá nhân.’

Vy đọc lại cụm ‘tự chịu trách nhiệm’ và thấy nó quen một cách khó chịu. Dưới video của cô, tài khoản Sự Thật Không Filter cũng đang dùng đúng kiểu chữ nghĩa ấy: nợ thì tự chịu, đừng kéo doanh nghiệp vào. Cô chụp màn hình email, lưu cả phần header, rồi chuyển tiếp cho chính mình bằng một địa chỉ khác. Một tuần trước, có lẽ cô đã reo lên, đã mở app ngân hàng dù không còn thẻ để tưởng tượng tiền về, đã tự nhủ planner tài chính là thứ sạch sẽ hơn mỹ phẩm hay quần áo. Bây giờ cô lại nhìn điều khoản im lặng trước khi nhìn số tiền. Có lẽ nghèo không làm người ta thông minh hơn, nhưng nợ quá hạn dạy người ta đọc chữ nhỏ nhanh kinh khủng.

Cô gửi ảnh chụp cho Lục An kèm câu: ‘Anh nhìn thử giúp em. Em đang muốn nhận đến mức thấy bản thân rất đáng nghi.’ Tin nhắn đã gửi được ba phút thì anh gọi lại. Giọng anh bên kia có tiếng máy may hoặc cái gì đó gõ lạch cạch, chắc tiệm vừa mở. ‘Em chưa trả lời mail chứ?’ Vy nhìn nút Reply như nhìn một ổ bánh mì đặt sau kính. ‘Chưa. Nhưng sáu triệu đang nhìn em bằng ánh mắt rất có giáo dục.’ Lục An im một chút, rồi nói: ‘Tiền nhanh không tự xấu. Nhưng điều khoản bắt em ngừng nói về thứ đang xảy ra với em thì không còn là tiền công nữa.’ Vy cười khô: ‘Là tiền bịt miệng phiên bản có planner?’ ‘Tôi không nói vậy. Tôi chỉ nói em nên hỏi họ hợp đồng, pháp nhân, nhãn hàng cuối cùng và danh sách đối tác tài trợ.’

Vy gác điện thoại xuống bàn, thấy bà Sáu đang đứng gần đó thái rau muống, rõ ràng nghe được phân nửa nhưng giả vờ chỉ quan tâm cọng rau. Bà nói tỉnh bơ: ‘Sáu triệu mà bắt im thì cũng rẻ. Hồi xưa chồng tôi muốn tôi im, ít nhất còn phải mua cái tủ lạnh.’ Vy bật cười, rồi cười xong lại thấy mắt mình cay. Cô không kể hết cho bà về VayVui, về mail, về mẹ đang trên xe. Nhưng sự có mặt của bà trong buổi sáng ấy khiến cái email không còn là một căn phòng kín chỉ có cô và con số sáu triệu.

Mười giờ ba mươi, chủ nhà nhắn đúng một câu: ‘Chiều 18h cô có mặt phòng nhé.’ Không dấu chấm than, không lời dọa, vậy mà tim Vy vẫn rơi xuống như có ai kéo ghế. Ngay sau đó, mẹ gửi ảnh cửa kính xe khách mờ bụi và dòng chữ: ‘Mẹ gần tới bến rồi.’ Hai deadline, một cái mang tên tiền nhà, một cái mang tên mẹ, ép cô ngồi thẳng lên. Vy mở lại email, hít một hơi rồi gõ trả lời. Cô không đồng ý. Cô cũng không từ chối ngay, vì từ chối khi trong túi không có nổi tiền xe ra bến nghe rất oai trên mạng và rất buồn cười ngoài đời. Cô viết: ‘Cảm ơn anh/chị đã liên hệ. Trước khi xác nhận, vui lòng gửi hợp đồng chi tiết, thông tin pháp nhân thanh toán, danh sách đối tác tài trợ và xác nhận điều khoản về quyền được công khai trải nghiệm cá nhân đang diễn ra.’

Bấm gửi xong, Vy thấy lòng bàn tay ướt. Đây không phải chiến thắng đạo đức. Nó chỉ là một động tác nhỏ để kéo cái bẫy ra chỗ có ánh sáng hơn. Cô tiếp tục phụ bà Sáu bày bàn, vừa làm vừa liếc điện thoại. Trong lúc bưng thùng đá ra phía trước quán, cô thấy một bình luận mới dưới video Ngày 7 được đẩy lên rất nhanh: ‘Có tiền quảng cáo rồi thì lo trả nợ đi chị, đừng đóng vai nạn nhân nữa.’ Bình luận ấy xuất hiện trước khi cô công khai bất cứ điều gì về email. Tài khoản vừa tạo sáng nay, ảnh đại diện là một bông hoa trắng lấy từ mạng. Vy đứng khựng giữa cửa quán, thùng đá lạnh buốt tì vào cánh tay. Có người biết offer này sẽ đến, hoặc ít nhất muốn cộng đồng tin rằng cô đã nhận tiền trước khi cô kịp nói một câu nào.

Lục An nhắn thêm: ‘Chụp lại bình luận đó. Đừng trả lời.’ Vy làm theo, rồi mở phần thông tin người gửi trong email. BrightSide Media có website, có vài chiến dịch thời trang cũ, nhưng trang giới thiệu đối tác tải rất chậm. Cô bấm vào file đính kèm vừa được gửi bổ sung sau email trả lời của cô: ‘Proposal_LumenDay_MHV.pdf’. Điện thoại mất mấy giây để tải vì mạng quán chập chờn. Trang đầu hiện ra rất đẹp, nền trắng, chữ xanh nhạt, một câu khẩu hiệu mềm mại đến mức gần như vô tội: ‘Sống nhẹ hơn bắt đầu từ một lựa chọn thông minh hơn.’

Vy kéo xuống trang cuối để tìm thông tin pháp nhân. Tên LumenDay nằm ở góc trái. BrightSide Media ở giữa. Còn góc phải, trong hàng logo đối tác chiến lược, có một biểu tượng nhỏ màu cam mà cô từng thấy quá nhiều lần trên hóa đơn, thông báo quá hạn và cả video quảng cáo cũ đã bị cô ẩn khỏi trang cá nhân. Chữ VayVui nằm dưới biểu tượng ấy, gọn gàng, sạch sẽ, như thể nó chỉ là một nhà tài trợ tử tế tình cờ đi ngang qua đời cô. Đúng lúc đó, mẹ gọi đến. Màn hình sáng lên với chữ ‘Mẹ’, phủ lên logo cam chưa kịp tắt, và Vy bỗng hiểu sáu triệu kia không phải lời mời. Nó là cánh cửa mở sẵn để xem cô còn chạy trốn được bao xa.