Chương 15: Bảy Ngày Không Đồng Nào

Tin nhắn của mẹ nằm trên màn hình như một chiếc đinh nhỏ, không đủ lớn để làm Vy ngã, nhưng đủ để ghim cô đứng yên giữa quán cơm đã gần tắt đèn. Mai mẹ lên thành phố. Mẹ muốn nhìn con tận mắt rồi nói chuyện. Một câu thôi mà kéo cả ngày mai tới sát mặt cô: chủ nhà lúc sáu giờ chiều, mẹ có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, tài khoản VayVui còn hơn một tiếng rưỡi nữa là chuyển sang quá hạn. Vy đã từng nghĩ thứ đáng sợ nhất của nghèo là thiếu tiền. Tối đó cô mới hiểu, đáng sợ hơn là khi mọi người thương mình bắt đầu nhìn thấy chỗ thiếu ấy.

Bà Sáu cầm lại cái khăn lau từ tay cô, giọng không to nhưng đủ nặng để kéo Vy về hiện tại. “Đứng đó nữa là bàn tự sạch hả con?” Vy chớp mắt, cười méo xệch. “Dạ, con đang thử dùng ý chí vệ sinh.” “Ý chí của con nhìn nghèo hơn cả cái quán này,” bà đáp tỉnh bơ, rồi đẩy cô ngồi xuống chiếc ghế nhựa gần quầy. Câu nói thô đến mức Vy bật cười, và tiếng cười ấy làm cổ họng cô bớt nghẹn một chút. Bà Sáu đặt trước mặt cô ly nước lọc, không thêm đá. “Uống đi. Cái này không tính tiền. Nước máy nhà tôi, uống xong còn sống thì mai phụ rửa thêm cái nồi.”

Vy uống từng ngụm nhỏ. Điện thoại rung liên tục trong lòng bàn tay. Nhóm bình luận dưới video cũ của cô vẫn không ngủ. Một bên bảo cô diễn sâu, hết chuyện lấy người nghèo ra làm chất liệu tẩy trắng. Một bên nói ít nhất cô đã biết che mặt Hà My, còn tốt hơn nhiều người đang kiếm view bằng nước mắt người khác. Ở giữa là những người chỉ hỏi thực dụng: bảy ngày rồi, rốt cuộc cô có tiêu đồng nào không, nợ trả chưa, chủ nhà đuổi chưa, thử thách này khác gì kéo dài thời gian vỡ nợ. Vy đọc đến câu cuối thì dừng lại. Nó đau vì không hoàn toàn sai.

Cô mở sổ ghi chú, kéo xuống bảng kê tự lập từ ngày đầu. Số dư tiền mặt: không còn gì ngoài vài đồng xu không đủ gửi xe. Chi phí tiêu dùng cá nhân trong bảy ngày: 0 đồng. Bữa ăn: đổi váy lấy cơm, phụ quán, nhận đồ tồn cuối ngày sau khi làm việc, không nhận tiền cho không. Khoản đã trả chủ nhà: 120.000 đồng kiếm bằng việc sửa nội dung menu và phụ livestream nhỏ. Khoản VayVui: 4.119.000 đồng, chưa trả, deadline 23:59. Tiền phòng còn thiếu: vẫn treo đến 18:00 ngày mai. Nhìn bảng ấy, Vy thấy nó chẳng hề đẹp. Không có cảm giác chiến thắng kiểu nhạc nền dâng lên. Nó giống một tờ giấy khám bệnh: xấu, rõ, nhưng ít nhất không còn trang điểm.

Lục An nhắn: “Nếu em định đăng tổng kết tuần đầu, đừng biến nó thành màn tuyên bố thắng. Cứ ghi đúng số.” Vy nhìn chữ “ghi đúng số” mà nhăn mặt. Người đàn ông này có năng lực làm câu khuyên nghe như hóa đơn điện. Cô gõ: “Anh không biết động viên à?” Anh trả lời sau vài giây: “Biết. Em còn ở đây là tốt rồi.” Vy nhìn dòng ấy lâu hơn cần thiết, rồi đặt điện thoại úp xuống. Có những câu không ngọt, nhưng chịu được lâu.

23:41, Vy dựng điện thoại lên bằng cái hũ tăm của bà Sáu, xin phép quay một đoạn ngắn trong quán đã đóng cửa. Cô không quay mặt Hà My, không nhắc tên Linh, không để lộ biển hiệu nhà ai trong hẻm. Khung hình chỉ có cô, cái bàn nhựa, một góc tường tróc sơn và cuốn sổ kê nợ đặt trước mặt. Vy bấm quay, im lặng mất ba giây vì không biết bắt đầu bằng câu gì. Những ngày trước, cô luôn có sẵn lời mở đầu sáng sủa: “Hôm nay Vy chia sẻ với mọi người một cách sống tích cực hơn.” Tối nay, câu ấy nghe như hàng lỗi.

“Đây là cuối ngày thứ bảy của thử thách ba mươi ngày không tiêu tiền,” cô nói, giọng hơi khàn. “Mình sống qua một tuần, nhưng mình không gọi đây là chiến thắng. Mình chưa trả được khoản VayVui. Mình chưa giải quyết xong tiền phòng. Mình cũng chưa kể hết với mẹ. Nếu mọi người đang chờ một cái kết đẹp để tin rằng chỉ cần quyết tâm là hết nợ, thì mình không có. Mình chỉ có bảng kê này, và một điều mình học được: không tiêu tiền không làm mình cao thượng hơn. Nó chỉ buộc mình nhìn rõ từng thứ trước đây mình dùng tiền để che.”

Cô dừng lại, nuốt khan. Bà Sáu ngồi phía sau quầy giả vờ đếm hộp xốp, nhưng Vy biết bà đang nghe. “Trong bảy ngày này, mình nhận ra nghèo không nhục bằng nói dối về nó. Mình từng nhận quảng cáo, từng chụp những thứ không thuộc về đời sống thật của mình, từng nghĩ nếu ảnh đủ đẹp thì đời mình sẽ theo kịp. Bây giờ mình vẫn còn nợ. Mười tám giờ ngày mai mình vẫn có thể mất phòng. Mẹ mình ngày mai lên thành phố, và mình sợ bà nhìn thấy mình trong tình trạng này. Nhưng mình sẽ không vay thêm để che một khoản vay cũ. Mình sẽ không lấy mặt người khác, nước mắt người khác, hay một cú drama mới để mua lòng thương. Mình sẽ ghi đúng số, làm được gì nói đó, không làm được cũng nói.”

Vy nhìn đồng hồ. 23:58. Cô không cắt đoạn quay. Điện thoại báo pin còn 12%. Một phút ấy dài như hành lang bệnh viện. 23:59, thông báo VayVui nhảy lên, che một phần màn hình: “Khoản thanh toán của bạn chưa được ghi nhận. Hồ sơ sẽ chuyển sang quy trình nhắc nợ tự động.” Vy nhìn thông báo, bàn tay đặt trên mép sổ siết lại. Cô không khóc, cũng không tỏ ra anh hùng. Cô chỉ đọc nguyên văn thông báo vào camera, rồi nói: “Đây là việc vừa xảy ra. Mình sẽ lưu lại toàn bộ tin nhắn, cuộc gọi và phí phát sinh. Nếu họ gọi cho người quen không đúng quy định, mình sẽ ghi nhận. Mình không trốn nợ, nhưng mình cũng không để nỗi sợ ép mình vay thêm.”

Khi bấm dừng, Vy thấy lưng áo mình ướt mồ hôi dù quán không còn nóng. Bà Sáu lặng lẽ đẩy hộp cơm nguội về phía cô. “Cái này là phần con lau bàn hồi nãy.” Vy nhìn hộp cơm, rồi nhìn bà. “Con quay xong rồi, bà không sợ người ta nói bà chứa chấp con nợ à?” Bà Sáu cột lại túi nilon bằng động tác rất dứt khoát. “Tôi bán cơm chứ không bán danh dự. Với lại, con nợ mà biết rửa chén thì còn có ích hơn mấy đứa giàu miệng.” Lần này Vy cười thật, mệt nhưng thật.

Đoạn video được đăng lúc 00:17, không nhạc, không filter, không caption dài. Chỉ có tiêu đề: “Ngày 7: Mình chưa thắng, nhưng mình không chạy.” Trong mười phút đầu, bình luận chạy nhanh đến mức Vy không đọc kịp. Có người gửi danh sách nơi tư vấn pháp lý miễn phí, có người kể mình từng bị app vay gọi về quê, có người chửi cô làm màu vì đến lúc quá hạn mới tỏ ra tỉnh táo. Một tài khoản tên “Sự Thật Không Filter” xuất hiện liên tục dưới nhiều bình luận, dùng những câu gần như giống nhau: “Đừng để nó đóng vai nạn nhân”, “Nợ thì trả, đừng diễn đạo đức”, “Ai khóc hộ mấy người bị nó dụ vay ngày xưa?” Vy chụp lại từng cụm câu. Không phải vì cô không đau, mà vì đau không còn là lý do để xóa bằng chứng.

Lục An gửi một ảnh chụp màn hình khác. Anh khoanh đỏ ba tài khoản vừa bình luận, giờ tạo chưa tới hai ngày, ảnh đại diện khác nhau nhưng cùng dẫn về một đường link rút gọn. Tin nhắn kèm theo ngắn gọn: “Có dấu hiệu dẫn dắt. Đừng đối đầu trực tiếp.” Vy tựa lưng vào tường, mắt cay vì buồn ngủ. “Anh đang thức canh comment cho em à?” “Không. Tôi đang sửa cái quạt. Nó vô tình cần internet.” Vy nhìn câu ấy rồi bật cười thành tiếng, nhỏ thôi, sợ đánh thức cả hẻm. Trong một đêm toàn thông báo đòi nợ, sự vụng về ấy giống một chiếc ghế còn chắc.

Gần một giờ sáng, mẹ nhắn: “Sáng mẹ đi xe sớm. Con không cần ra bến đón nếu bận. Mẹ tự tìm được.” Vy đọc đi đọc lại, ngực nặng xuống. Cô muốn nhắn mẹ đừng lên, muốn nói con ổn, muốn kéo thêm một ngày để dọn phòng, giấu hóa đơn, giấu cái mặt mình sau một lớp kem che khuyết điểm. Nhưng bảy ngày không đồng nào đã lấy mất của cô cả quyền diễn cho đẹp. Vy gõ: “Mai con gặp mẹ. Con sẽ nói thật hơn hôm nay.” Gửi xong, cô thấy sợ, nhưng nỗi sợ ấy có hình dạng tử tế hơn nỗi sợ cũ.

Sáng hôm sau, thành phố thức dậy bằng tiếng xe rác và mùi bánh mì từ đầu hẻm. Video “Ngày 7” vượt xa những clip lung linh nhất của Vy. Không phải vì nó đẹp, mà vì nó có chỗ xấu đủ nhiều để người ta nhận ra mình trong đó. Hashtag #BayNgayKhongDongNao leo lên một nhánh nhỏ của xu hướng. Người ủng hộ bắt đầu tự đăng bảng kê một ngày không mua sắm bốc đồng. Người ghét cũng không ít, nhưng lần đầu Vy thấy cuộc cãi nhau không chỉ xoay quanh việc cô giả hay thật. Nó bắt đầu chạm tới câu hỏi khó hơn: vì sao nhiều người trẻ phải vay để trông như mình đang ổn?

Cùng lúc ấy, trong phòng họp kính ở tầng mười hai của VayVui, Trịnh Khải ném bản in thống kê hashtag xuống bàn. Trên màn hình lớn là khuôn mặt mệt mỏi của Vy trong quán cơm bà Sáu, bên cạnh biểu đồ nhắc đến app vay tăng vọt sau nửa đêm. Một trưởng nhóm truyền thông nói rất khẽ: “Nếu để cô ấy kéo câu chuyện sang phí phạt và gọi người thân, tuần sau sẽ khó kiểm soát.” Trịnh Khải tháo kính, lau chậm rãi như thể chỉ đang xử lý một vết bụi. “Vậy thì đừng để cô ta có tuần sau theo cách đó,” anh nói. “Chín giờ họp khẩn. Mang toàn bộ hồ sơ KOL cũ của Mai Hạ Vy vào.”