Chương 49: Phương án thứ ba
Một tháng sau khi quy trình lựa chọn cũ bị dừng, phòng họp tại Tân Phúc vẫn là căn phòng ấy, nhưng cách người ta ngồi quanh bàn đã khác.
Hai bảng tên Thành Nam và Lam Viên không còn đặt ở hai đầu đối diện. Giữa họ là tập tiêu chí mới của Ban điều phối. Minh Thành ngồi cạnh Hoài Nam, phía ngoài hàng ghế Thành Nam, không ở vị trí dẫn thương lượng.
Anh mở phụ lục trước. Tiêu chí mới cho phép liên danh theo chức năng: Thành Nam phụ trách vốn, hạ tầng và triển khai theo giai đoạn; Lam Viên phụ trách chuyển tiếp cộng đồng và vận hành khu kinh doanh tạm; dữ liệu nền phải qua đơn vị giám sát độc lập trước khi trở thành căn cứ chung.
Trên giấy, cấu trúc ấy hợp lý đến mức đáng ngờ.
Minh lật sang bảng dòng tiền. “Hoài Nam, đánh dấu giúp tôi phần vốn lưu động sáu tháng đầu.”
Hoài Nam đã mở sẵn. “Tách riêng thành ngân sách chuyển tiếp. Không còn giả định khu tạm tự cân đối ngay từ đầu.”
“Tiền từ đâu?”
“Phần vốn dự án Thành Nam cam kết cấp theo mốc. Chưa tính vào doanh thu vận hành.”
Minh gật một cái. Ít nhất khoảng trống từng làm phương án Lam Viên hụt tiền không còn bị che bằng một đường doanh thu lạc quan. Nhưng việc chuyển nó sang nguồn vốn của Thành Nam chỉ giải quyết câu hỏi tiền ở đâu, chưa giải quyết ai chịu trách nhiệm nếu phần vận hành tạm vượt dự toán.
Hồ Nhật Phong mở phiên họp đúng giờ. Ông không nói về việc hai doanh nghiệp từng là đối thủ, cũng không gọi cấu trúc mới là một sự hòa giải. Ông chỉ nhắc rằng vòng hôm nay là thẩm định sơ bộ cho một phương án kết hợp, không phải quyết định trao dự án.
“Chúng ta kiểm tra ba thứ,” ông nói. “Nguồn lực có thật không. Trách nhiệm có giao đúng người không. Và khi một giả định sai, hệ thống có biết ai phải xử lý không.”
Minh nghe câu cuối rồi ghi một dấu cạnh bảng trách nhiệm.
Nhóm thương mại hai bên trình bày cấu trúc: Thành Nam cam kết vốn cho hạ tầng và ngân sách chuyển tiếp; Lam Viên tổ chức khu tạm, lịch di chuyển và vận hành tối thiểu. Phần chia lợi ích vẫn đang thương lượng, nhưng nguyên tắc đã rõ: bỏ vốn không đồng nghĩa được quyết mọi mốc vận hành, còn mục tiêu cộng đồng không thể biến thành chi phí không giới hạn.
Người phụ trách đầu tư của Thành Nam vừa giải thích xong cơ chế giải ngân thì Hà An hỏi: “Nếu mốc chuyển tiếp bị chậm vì số hộ đủ điều kiện quay lại cao hơn dự tính, Thành Nam có quyền dừng giải ngân phần tiếp theo không?”
“Có quyền yêu cầu đánh giá lại điều kiện,” phía Thành Nam trả lời. “Không phải quyền dừng tự động.”
“Vậy ai xác nhận nguyên nhân chậm?”
Câu hỏi ấy khiến vài người cùng nhìn về phía Minh. Thói quen cũ làm anh gần như muốn trả lời ngay theo cách biến vấn đề thành một điều khoản. Anh dừng lại trước khi mở miệng.
“Đơn vị giám sát xác nhận dữ liệu nền và mức hoàn thành mốc,” Minh nói. “Nhưng nếu nguyên nhân thuộc vận hành cộng đồng, cần thêm xác nhận của nhóm đại diện hộ kinh doanh. Nếu thuộc kỹ thuật hoặc thi công, đi theo tuyến chuyên môn tương ứng. Tôi không đề nghị một bên tự xác nhận lỗi của bên kia.”
Hà An lật một trang. “Và nếu hai nguồn xác nhận không thống nhất?”
“Ý kiến khác biệt đi cùng hồ sơ lên Ban điều phối. Không ai được chọn bản thuận lợi hơn rồi coi như phần còn lại không tồn tại.”
Cô nhìn anh thêm một nhịp rồi chuyển sang phần khác. Minh nhận ra mình không còn phải đo xem một câu phản biện của cô thuộc về công việc hay quá khứ. Nó chỉ là câu hỏi đúng chỗ.
Đến phần tài chính của khu tạm, anh chủ động yêu cầu Hoài Nam chiếu kịch bản bất lợi.
Đường tiền mặt đi xuống trong ba tháng đầu rồi phục hồi chậm. Khoản vốn chuyển tiếp đã được đưa vào từ đầu, đổi lại lợi nhuận tổng giảm và thời gian thu hồi vốn dài hơn phương án Thành Nam từng theo đuổi.
Minh đặt bút xuống. “Giả định lấp đầy khu tạm lấy từ đâu?”
Mai Linh trả lời bằng bộ khảo sát mới đã qua đối chiếu, nhưng Hà An là người bổ sung: “Chúng tôi dùng dải thấp hơn kết quả nhu cầu, vì người nói sẽ vào khu tạm không đồng nghĩa họ sẽ vào đúng tháng đầu tiên.”
“Chi phí vận hành tháng một đến tháng sáu?”
“Giữ đủ theo công suất chuẩn bị, không giảm theo tỷ lệ lấp đầy.”
“Vậy doanh thu thấp hơn dự kiến thì phần bù vẫn từ ngân sách chuyển tiếp?”
“Trong giới hạn đã duyệt.” Hà An kéo tài liệu lại gần. “Nhưng anh đang bỏ một biến.”
Minh ngẩng lên.
“Nếu tiến độ thi công phía Thành Nam trễ, khu tạm phải vận hành lâu hơn. Mô hình của anh đang giữ nguyên thời gian sáu tháng trong khi kịch bản thi công bất lợi kéo dài thêm.”
Hoài Nam dừng tay trên bàn phím.
Minh nhìn hai cột thời gian. Cô đúng. Phần tài chính đã tách khoản vốn lưu động khỏi doanh thu, nhưng vẫn đang coi thời gian vận hành tạm như một khối cố định trong kịch bản mà hạ tầng chính bị chậm.
“Chạy lại với thời gian khu tạm kéo dài theo mốc bàn giao thực tế,” anh nói với Hoài Nam.
Người phụ trách đầu tư Thành Nam hơi quay lại. “Nếu cứ nối mọi kịch bản bất lợi vào nhau, phương án sẽ bị đội chi phí rất mạnh.”
“Chúng ta không dùng nó làm bản cơ sở.” Minh chỉ vào dòng đang kiểm tra. “Nhưng nếu một biến làm biến kia kéo dài theo quan hệ trực tiếp, tách chúng ra mới là giả định thuận lợi.”
Hà An chỉ gạch một dòng trong sổ. Cảm giác bị người phía bên kia tìm đúng chỗ anh chưa nhìn đủ vẫn quen thuộc, nhưng lần này nó chỉ khiến bản thẩm định tốt hơn.
Mười phút sau, kịch bản mới hiện lên. Khoản vốn chuyển tiếp phải tăng nếu thi công chậm quá một ngưỡng nhất định. Cấu trúc vẫn không vỡ, nhưng phần lợi ích còn lại cho hai doanh nghiệp bị ép xuống thêm.
Phong hỏi thẳng: “Nguồn tăng thêm có cam kết không, hay lại chờ khi phát sinh?”
Phía Thành Nam im vài giây trước khi trả lời rằng ngân sách dự phòng có thể bao phủ trong giới hạn đã định, nhưng nếu vượt ngưỡng phải quay lại phê duyệt. Minh ghi đúng câu ấy vào phần điều kiện. Không biến nó thành chắc chắn, cũng không biến nó thành điểm loại.
Vấn đề tiếp theo là quyền kiểm soát.
Lam Viên không chấp nhận để Thành Nam tự xác nhận mốc chuyển tiếp chỉ vì bỏ vốn. Thành Nam cũng không chấp nhận cấp tiền cho phần vận hành mà mình không được nhìn số liệu. Tân Phúc thì không muốn mỗi thay đổi nhỏ đều phải chờ đủ chữ ký.
Nguyễn Văn Nghiêm ngồi cuối bàn từ đầu buổi, trước mặt vẫn là tập giấy có nhiều góc gấp. Ông nghe gần nửa giờ mới lên tiếng.
“Các anh chị cứ nói ai được ký, nhưng người bán hàng chỉ cần biết mốc nào ảnh hưởng tới họ thì ai kiểm tra.”
Phong quay sang. “Ông đề nghị thế nào?”
“Chúng tôi không kiểm tra phần vốn hay kỹ thuật. Không ai ở đây cần giả vờ tiểu thương biết xây hạ tầng.” Nghiêm đặt tay lên tập giấy. “Nhưng ngày khu tạm phải mở, số chỗ đủ dùng, mức phí, lịch chuyển và ngày được quay lại thì nhóm hộ phải có người cùng kiểm. Không phải hỏi ý kiến xong rồi thôi.”
Minh nhìn sang Hà An. Cô không chen vào nhận phần đề xuất ấy về phía Lam Viên.
“Ông có đồng ý nhóm hộ kinh doanh tham gia theo cơ chế giám sát mốc chuyển tiếp chính thức không?” Phong hỏi. “Có biên bản, có phạm vi rõ, và ý kiến khác biệt được ghi lại.”
Nghiêm gật. “Nếu phạm vi rõ. Chúng tôi không đứng tên thay doanh nghiệp, nhưng cũng không muốn tên mình chỉ xuất hiện ở trang tham vấn.”
Điều kiện đó được ghi vào dự thảo ngay tại bàn.
Không có khoảnh khắc đột phá nào. Mỗi bước chỉ làm trách nhiệm bớt nhập nhằng: Thành Nam công khai điều kiện giải ngân; Lam Viên chịu trách nhiệm phần vận hành trong phạm vi kiểm soát; dữ liệu nền qua giám sát độc lập; nhóm hộ xác nhận các mốc chạm trực tiếp vào sinh kế.
Đến cuối buổi, Phong yêu cầu tạm dừng mười lăm phút để tổ thẩm định tổng hợp điều kiện.
Minh bước ra hành lang. Qua ô cửa kính, dãy hàng Tân Phúc phía dưới vẫn đông; những người sẽ chịu tác động của dự án vẫn đang làm việc trong khi các doanh nghiệp chia quyền trên giấy.
Hà An ra sau anh vài phút, cầm hai cốc nước giấy. Cô đặt một cốc lên bệ cửa sổ cạnh anh.
“Anh không hỏi ai được bao nhiêu phần trăm,” cô nói.
“Không thuộc việc của anh.”
“Anh từng rất thích phần đó.”
“Vẫn thích.” Minh cầm cốc nước lên. “Chỉ không được phép lấy việc thích làm lý do nhảy qua phần việc của người khác.”
Khóe môi cô hơi cong. “Vai trò mới hợp anh hơn em tưởng.”
“Chưa chắc. Sáng nay em vừa làm mô hình của tôi xấu thêm.”
“Em tưởng việc của anh là thích điều đó.”
“Không ai thích mô hình xấu. Chỉ nên thích việc biết nó xấu ở đâu trước khi ký.”
Hà An không nói tiếp. Khoảng im lặng giữa họ không còn mang cảm giác phải dùng để giải quyết một chuyện khác, và Minh thấy như vậy là đủ.
Khi trở lại phòng, kết luận sơ bộ chỉ dài hơn một trang.
Phương án đồng phát triển được phép đi tiếp với bốn điều kiện: khóa vốn chuyển tiếp và ngưỡng tái phê duyệt; sửa thời gian khu tạm theo tiến độ thi công thực tế; hoàn thiện quyền truy cập dữ liệu và trách nhiệm báo cáo; đưa nhóm hộ kinh doanh vào giám sát các mốc chuyển tiếp.
Không có dòng nào nói Thành Nam thắng hay trao Tân Phúc cho Lam Viên.
Phong đọc xong rồi khép hồ sơ. “Vượt qua thẩm định sơ bộ không có nghĩa phương án này được trao dự án. Các bên còn phải hoàn thiện cấu trúc thương mại, pháp lý và cơ chế trách nhiệm. Nhưng ở thời điểm này, phương án đủ căn cứ để đi tiếp.”
Ba tháng trước, “đi tiếp” chỉ có ý nghĩa nếu Thành Nam đứng trước Lam Viên. Hôm nay, một cấu trúc không thuộc riêng bên nào qua được vòng thẩm định lại khiến Minh hài lòng hơn một bảng điểm đẹp.
Mọi người bắt đầu thu tài liệu. Hà An đóng sổ, rồi nhìn qua tập điều kiện vừa được phát lại. Khi đi ngang chỗ Minh, cô dừng nửa bước.
“Cuối cùng cũng có một phương án không cần giả vờ một bên biết hết mọi thứ.”