Chương 48: Một vị trí khác

Ba tuần sau, ô viền đứt trên sơ đồ tổ chức không còn để trống. Nó có tên chức năng, một dòng mô tả phạm vi và chú thích dài hơn cả tên: Giám đốc Thẩm định Phát triển và Quản trị — độc lập với tuyến săn dự án trong việc kiểm tra giả định trước đầu tư.

Minh Thành đọc dòng đó trên màn hình của Thu Dung rồi mới kéo ghế ngồi xuống. Quang Huy đã rời nhóm điều hành sau kết luận quản trị; thông báo nội bộ ngắn, không có cuộc đối đầu cuối cùng hay màn ai đó thắng bằng cách nhìn người kia bước ra khỏi cửa.

Dung xoay máy tính về phía anh. “Ban lãnh đạo đã duyệt chức năng. Đề nghị là anh đảm nhiệm, nếu anh chấp nhận phạm vi này.”

“Phạm vi trước, chức danh sau.”

“Đúng kiểu anh muốn.”

Minh kéo xuống phần trách nhiệm. Vị trí mới không giữ quyền dẫn đàm phán thương mại, không quyết định cấu trúc giá, cũng không đứng tên chỉ tiêu giành dự án. Nó được tham gia từ giai đoạn hình thành phương án, yêu cầu chỉ rõ nguồn của các giả định quan trọng, phản biện trước khi hồ sơ đi vào phê duyệt đầu tư và ghi nhận ý kiến độc lập nếu một rủi ro chưa được xử lý.

Ngang cấp với chức vụ hiện tại của anh, nhưng về những thứ anh từng dùng để đo một bước tiến nghề nghiệp, có phần còn ít hơn.

“Quyền thương mại trực tiếp dừng ở đâu?”

Dung chỉ vào hai dòng cuối. “Anh có thể yêu cầu đội phát triển giải trình cơ sở của giả định, hoặc phân loại lại từ dữ kiện thành giả định nếu nguồn chưa đủ. Nhưng anh không được tự sửa giá, thay cấu trúc giao dịch hay phủ quyết dự án chỉ vì không đồng ý với lựa chọn thương mại.”

“Còn khi tôi kết luận một giả định chưa đủ để đưa vào quyết định đầu tư?”

“Ý kiến phải được ghi vào hồ sơ.”

“Ghi vào rồi ai quyết định có đi tiếp?”

Dung hơi nghiêng đầu. “Đây là điểm ban lãnh đạo chưa khóa hết. Bản hiện tại để chức năng này báo cáo chuyên môn qua quản trị rủi ro, nhưng phối hợp vận hành với khối đầu tư.”

Minh đọc lại đoạn ấy. “Nếu đầu tư là bên đặt tiến độ, phân bổ người và đánh giá hiệu suất của chức năng này, chữ độc lập chỉ nằm trên sơ đồ.”

“Anh muốn tách hoàn toàn?”

“Không. Tách hoàn toàn thì người thẩm định chỉ biết nói không sau khi đội giao dịch đã đi quá xa.” Anh đặt ngón tay xuống phần luồng công việc. “Tôi muốn ở trong quá trình đủ sớm để hiểu vì sao một giả định được đưa vào. Nhưng nếu bất đồng cuối cùng vẫn do một tuyến quyền lực xử lý, mình chỉ dời vấn đề cũ sang một cái tên mới.”

Dung mở bản ghi chú riêng rồi đẩy sang cho anh. “Nói tiếp.”

Ba tuần trước, Minh đã nói mình không cần một chỗ để công ty xếp người vừa mất đề cử sang cho êm. Hôm nay, nếu nhận, anh phải chắc rằng mình không biến câu ấy thành một cách mặc cả khác để lấy lại quyền lực dưới tên mới.

“Báo cáo chéo,” anh nói. “Phần giả định tài chính và cấu trúc thương mại làm việc trực tiếp với đầu tư. Phần điều kiện pháp lý, quyền tiếp cận và nghĩa vụ có thể làm thay đổi tính khả thi phải có tuyến xác nhận với pháp lý và quản trị rủi ro. Khi hai bên không thống nhất, ý kiến khác biệt đi cùng hồ sơ lên cấp phê duyệt, không được rút khỏi phụ lục chỉ vì đội dự án muốn giữ nhịp.”

Dung gõ vài dòng. “Anh đang yêu cầu quyền phủ quyết gián tiếp?”

“Không. Tôi đang yêu cầu quyền không bị xóa khỏi câu hỏi.” Minh ngừng một nhịp. “Nếu ban lãnh đạo vẫn quyết định đi tiếp sau khi đã thấy giả định nào chưa đứng vững, đó là quyết định quản trị của họ. Vai trò này không cần thành một cái phanh chặn mọi giao dịch. Nó cần bảo đảm không ai được gọi một điều chưa kiểm chứng là dữ kiện chỉ vì con số đó thuận lợi.”

“Và nếu như vậy làm chậm thương vụ?”

“Thì phải biết mình đang chậm vì điều gì. Tôi vẫn muốn dự án đi được, nhưng tốc độ phải là kết quả của việc mình biết đủ, không phải cách tránh phải biết.”

Dung không phản bác. Cô chuyển sang phần mục tiêu năm. “Còn đánh giá hiệu suất?”

“Nếu người giữ vị trí này bị chấm bằng số dự án được thông qua, sớm muộn họ cũng học cách không làm khó hồ sơ. Nếu bị chấm bằng số dự án chặn được, họ lại có động cơ ngược lại.”

“Vậy anh muốn thước đo gì?”

“Chất lượng truy nguồn giả định, thời điểm cảnh báo, tỷ lệ vấn đề được xử lý trước khi vào phê duyệt chính thức, và việc hồ sơ sau đầu tư có phải quay lại vì điều lẽ ra đã thấy từ trước hay không.” Minh dựa lưng vào ghế. “Ít nhất đừng thưởng cho người thẩm định vì đã nói có hoặc nói không.”

Khóe miệng Dung động nhẹ. “Tôi bắt đầu hiểu vì sao anh không còn thích săn giao dịch theo cách cũ.”

“Vẫn thích.”

“Thế mới phiền.”

Buổi rà soát với ban lãnh đạo diễn ra sau đó gần một giờ. Không ai hỏi Minh có hối tiếc vì chuyện Tân Phúc hay không. Những câu hỏi thực tế hơn nhiều: anh có chấp nhận không còn quyền chủ trì đàm phán; khi đội đầu tư phản đối kết luận thẩm định, anh sẽ xử lý thế nào; một chức năng mới có làm Thành Nam chậm đến mức mất cơ hội hay không.

Minh không hứa quy trình mới sẽ nhanh hơn, cũng không dùng Tân Phúc để chứng minh mọi dự án trước đây đều làm sai. Một thương vụ tốt vẫn cần người dám quyết định khi dữ liệu chưa hoàn hảo; khác biệt là họ phải biết rõ phần nào chưa hoàn hảo và ai chịu hậu quả nếu giả định sai.

Người chủ trì cuộc họp hỏi: “Anh hiểu đây không phải đường vòng trở lại danh sách kế nhiệm hiện tại chứ?”

Căn phòng im vài giây. “Hiểu. Nếu tôi nhận vì nghĩ nó sẽ đưa mình trở lại đúng con đường cũ, thì tôi không nên nhận.”

“Vai trò này có thể khiến anh đi xa hơn khỏi quyền thương mại trực tiếp.”

“Cũng hiểu.”

“Vậy tại sao vẫn muốn?”

Minh đã từng có câu trả lời rất nhanh cho loại câu hỏi này: dự án lớn hơn, quyền quyết định rộng hơn, vị trí gần ban điều hành hơn. Những thước đo ấy không sai. Chúng chỉ từng được anh dùng như thể ngoài chúng ra không còn cách nào khác để biết mình đang tiến lên.

“Vì tôi vẫn muốn ảnh hưởng đến những quyết định lớn,” anh đáp. “Chỉ là tôi không còn nghĩ ảnh hưởng nhất thiết phải nằm ở người chốt giá hoặc ngồi đầu bàn đàm phán. Nếu mình có thể buộc một giả định quan trọng phải được kiểm tra trước khi nó trở thành mục tiêu, đó cũng là một phần của việc làm dự án.”

Không ai vỗ tay. Người chủ trì chỉ ghi chú, rồi yêu cầu Dung hoàn thiện cơ chế báo cáo chéo trước khi phát hành quyết định.

Minh rời phòng họp với đúng cảm giác anh đã có khi nhìn ô trống ba tuần trước: chưa nhẹ hẳn, nhưng rõ hơn.

Buổi chiều, Hoài Nam mang sang một bảng theo dõi giả định Tân Phúc mới. Ban điều phối vừa phát hành thêm một phần dữ liệu nền; cậu đã tách nhóm có nguồn xác nhận, nhóm còn chờ đối chiếu và nhóm chỉ được phép dùng cho kịch bản thử. Bảng khó đọc hơn những mô hình đẹp hồi đầu dự án, nhưng Minh biết mình có thể hỏi từng con số đến từ đâu.

“Chị Dung nói em sẽ phụ trách phối hợp giả định tài chính nếu cơ cấu mới chạy,” Hoài Nam nói. “Nghĩa là em vẫn làm với anh?”

“Nếu cậu đồng ý. Cậu có thể ở lại tuyến phát triển. Vai trò này không phải thăng chức hộ cả nhóm.”

Hoài Nam kéo ghế ngồi xuống. “Em muốn làm. Nhưng anh có tiếc phần đàm phán không?”

Minh nhìn tên Tân Phúc ở góc bảng. Anh nhớ cảm giác bước vào phòng họp với quyền kéo cấu trúc giao dịch theo hướng mình muốn, và nhớ nó từng hấp dẫn thế nào.

“Có. Ít quyền thương mại hơn là ít quyền thương mại hơn. Không cần gọi nó bằng tên khác.”

“Vậy anh vẫn nhận?”

“Nếu cơ chế báo cáo được sửa như đã thống nhất.” Anh lật sang trang tiếp theo. “Tôi không rời con đường cũ vì hết tham vọng. Tôi rời vì tôi không còn muốn chỉ có một cách để dùng nó.”

Hoài Nam gật, không nói câu nào về việc mọi thứ rồi sẽ tốt hơn. Minh thấy như vậy dễ chịu hơn.

Cuối ngày, Dung gửi lại bản phạm vi đã chỉnh. Chức năng mới phối hợp thường xuyên với đầu tư, nhưng các kết luận về giả định trọng yếu có tuyến xác nhận độc lập với pháp lý và quản trị rủi ro; bất đồng không được xóa khỏi hồ sơ trước khi trình cấp phê duyệt. Quyền hạn dừng ở phản biện, yêu cầu làm rõ và ghi nhận điều kiện. Quyết định thương mại cuối vẫn thuộc tuyến có thẩm quyền.

Đủ độc lập để có ý nghĩa, nhưng không đủ quyền để biến anh thành người đứng trên mọi dự án.

Minh đọc bản đó hai lần. Lần thứ hai, anh dừng lâu ở phần mục tiêu vị trí, không phải chức danh.

Sáng hôm sau, cuộc hẹn ký nhận nhiệm vụ được xếp trong một phòng họp nhỏ ở cuối hành lang. Dung có mặt cùng đại diện nhân sự và người phụ trách phê duyệt cơ cấu. Không có lời chúc mừng tập thể hay câu nào gọi đây là sự bù đắp cho chiếc ghế anh đã mất.

Dung đặt văn bản trước mặt anh. “Bản cuối. Cơ chế báo cáo chéo đã được ghi như cuộc họp hôm qua. Phần đánh giá hiệu suất sẽ thử trong sáu tháng đầu rồi rà lại.”

Minh lật đến trang ký. “Tân Phúc?”

“Anh bắt đầu với vòng thẩm định mới. Không dẫn thương lượng.”

Anh gật. Điều đó có nghĩa khi Thành Nam trở lại bàn cùng Lam Viên, anh sẽ không còn là người tìm cách làm phương án của mình thắng bằng giá, quyền hay điều khoản tốt hơn. Công việc của anh sẽ là hỏi cả hai phía cùng một loại câu hỏi khó chịu, kể cả khi câu trả lời không có lợi riêng cho Thành Nam.

Ba tháng trước, ý nghĩ ấy sẽ giống bị lấy mất một phần nghề nghiệp. Bây giờ nó vẫn là mất một phần thật. Chỉ có điều, lần đầu Minh không cần giả vờ mọi thay đổi đều phải là một bước đi lên mới đáng nhận.

Anh cầm bút. Ngón cái chạm vào mép thân bút theo thói quen cũ rồi thả ra.

Minh Thành ký nhận nhiệm vụ mới trong một căn phòng không có tiếng vỗ tay, và thấy như vậy vừa đủ.