Chương 20: Lối vào chưa thuộc về ai

Hai ngày sau, trên bàn của Thu Dung có một sơ đồ ranh đất mà Minh chưa từng thấy trong bộ hồ sơ tóm tắt. Phần lối hậu cần phía sau chợ được tô bằng một nét chì mảnh, chạy từ khu kho của Tân Phúc qua một dải đất liền kề rồi mới nối ra đường lớn.

Dung đặt bên cạnh nó một tập văn bản đã kẹp dấu phân trang, rồi chỉ vào đường ranh giữa hai phần đất.

“Đây là chỗ anh cần nhìn trước. Lối đang dùng không nằm hoàn toàn trong phần Tân Phúc có quyền tự quyết.”

Minh kéo ghế lại gần. “Còn thỏa thuận sử dụng?”

“Có.” Dung mở đúng trang đã đánh dấu. “Nhưng theo thời hạn. Hồ sơ tôi kiểm tra được cho thấy quyền đi qua phần này được thỏa thuận theo năm. Kỳ hiện tại có căn cứ sử dụng, nhưng tôi không thấy văn bản nào khóa quyền tiếp cận dài hạn cho toàn bộ thời gian dự án.”

Minh đọc từ đầu đến cuối trang đầu tiên, rồi quay lại sơ đồ. Tập giấy trước mặt Dung khiến một rủi ro anh từng coi là chuyện vận hành đổi hẳn nghĩa.

“Thỏa thuận hiện tại còn dùng được?”

“Trong phạm vi kỳ đang có hiệu lực và theo điều kiện của nó.” Dung gõ đầu bút lên mép giấy. “Tôi không nói ngày mai người ta đóng đường. Tôi cũng không nói không thể gia hạn. Tôi chỉ nói Thành Nam không có căn cứ để thiết kế cả phương án như thể việc gia hạn đã xảy ra.”

Minh dựa lưng vào ghế. Trên bản tóm tắt kỹ thuật mà nhóm anh đang dùng, lối phía sau được mô tả là tuyến giao nhận sẵn có. Cụm từ đó đúng nếu chỉ chụp một ngày hiện tại. Nó trở nên khác hẳn khi bị kéo dài qua nhiều giai đoạn thi công và vận hành tạm.

“Vậy chữ ‘sẵn có’ không sai?”

Dung nhìn anh qua mép tập tài liệu. “Hiện tại có lối đang được sử dụng. Nhưng ‘đang sử dụng được’ không đồng nghĩa ‘có quyền tiếp cận ổn định trong tương lai’. Nếu mô hình của anh cần vế thứ hai thì hồ sơ hiện tại chưa cho anh vế đó.”

“Còn vì sao bản tóm tắt không nói rõ thời hạn?”

“Tôi chưa có căn cứ để trả lời.” Cô khép một phụ lục lại. “Tôi có thể xác định tài liệu nào tồn tại và tài liệu đó cho phép kết luận đến đâu. Tôi không suy động cơ từ cách một bản tóm tắt được viết.”

Minh gật. Sau mấy tuần vừa rồi, anh đã bắt đầu quen với cách Dung cắt một câu hỏi thành đúng phần cô có thể chịu trách nhiệm. Trước đây kiểu thận trọng ấy thường làm anh sốt ruột. Hôm nay nó hữu ích hơn một kết luận nghe mạnh nhưng không đứng được.

Anh cầm sơ đồ lên. Tuyến phía sau chạy đúng qua khu mà phương án Thành Nam dự tính dùng nhiều trong giai đoạn đầu: giao vật tư, gom hàng và tách luồng xe khỏi mặt tiền đang đông. Nếu coi nó là chắc chắn, lịch trình vẫn gọn. Nếu không, logic tổ chức luồng phải có một đường khác.

Minh mở máy tính, tìm bản tiến độ đang dùng. Một ghi chú cũ của Hoài Nam nằm ở cột bên phải: kịch bản hậu cần thay thế làm chi phí tăng và buộc chia lại một số công việc. Khi ấy họ giữ nó để biết biên xấu của mô hình. Không ai bắt thiết kế phải thật sự đứng được nếu lối sau biến mất.

“Chị cần tôi quyết định gì để pháp chế chốt ý kiến?” Minh hỏi.

Dung lật tới trang cuối của thỏa thuận, nơi thời hạn được in rõ hơn phần mô tả lối đi.

“Anh phải quyết định đội dự án đang coi đây là một quyền đã có hay một điều kiện phải đạt được. Nếu anh coi là quyền đã có, tôi không ký xác nhận. Nếu coi là điều kiện, tôi sẽ ghi trạng thái hiện tại, giới hạn của tài liệu và những gì cần có trước khi phương án phụ thuộc vào lối này.”

Minh nhìn màn hình. Bỏ lối sau khỏi giả định cơ sở sẽ làm Thành Nam mất đúng thứ công ty đang dùng để dẫn trước: một lịch trình ngắn, ít khoảng dự phòng và có vẻ dễ thi công hơn phương án cải tạo theo giai đoạn của Lam Viên.

Chỉ vài tuần trước, có lẽ anh sẽ giữ giả định trong mô hình, thêm một dòng cảnh báo dưới phụ lục và đẩy việc khóa quyền tiếp cận sang giai đoạn đàm phán sau khi thắng. Không phải bịa đặt. Cũng không hẳn vô lý. Nhưng một điều kiện chưa chắc không biến thành chắc chắn chỉ vì nó nằm ở trang cuối.

Minh mở thư nội bộ, gõ yêu cầu cho nhóm thiết kế rồi dừng lại ở dòng đầu. Anh xóa cụm “kiểm tra thêm phương án dự phòng” và thay bằng câu cụ thể hơn: chuẩn bị một phương án cơ sở không phụ thuộc lối hậu cần phía sau. Nếu muốn giữ phương án sử dụng lối đó, phải tách thành nhánh riêng và ghi rõ điều kiện tiếp cận cần được xác lập trước khi triển khai phần việc liên quan.

Dung đọc qua khi anh xoay màn hình về phía cô.

“Anh đang biến rủi ro pháp lý thành điều kiện thiết kế.”

“Đúng.”

“Tiến độ sẽ xấu đi.”

“Tiến độ trình bày sẽ xấu đi.” Minh ngừng một nhịp. “Còn tiến độ thật vốn đã phụ thuộc vào chuyện này.”

Dung không tỏ vẻ đồng tình. Cô chỉ kéo tập tài liệu về phía mình, như thể câu trả lời ấy vừa giúp cô xác định được ô cần ghi trong ý kiến pháp lý.

Minh gọi cho nhóm thiết kế từ ngay phòng Dung. Anh không giải thích toàn bộ hồ sơ, chỉ chuyển đúng kết luận cần cho công việc: lối sau chưa được coi là quyền tiếp cận dài hạn đã khóa. Phương án cơ sở phải vận hành được khi không sử dụng tuyến đó.

Đầu dây bên kia im vài giây rồi hỏi lại: “Nếu vẫn giữ tuyến sau trong phương án ưu tiên thì sao anh?”

“Giữ được. Nhưng tách điều kiện ra. Đừng vẽ nó như thứ đương nhiên thuộc dự án.”

“Như vậy phải làm lại luồng giao vật tư và khoảng thời gian giao nhận.”

“Làm lại.”

Người bên kia nhắc đến mốc nộp nội bộ cuối tuần. Minh nhìn đồng hồ trên tường phòng pháp chế rồi đáp rằng mốc rà soát có thể giữ, nhưng tài liệu được phép ghi rõ phần nào chưa hoàn chỉnh. Anh không yêu cầu họ ép một bản vẽ mới thành đẹp chỉ để đúng giờ.

Khi cuộc gọi kết thúc, Dung đẩy cho anh một tờ ghi chú ngắn. Ba dòng đầu không có chữ nào mang tính kết luận quá mức: quyền tiếp cận hiện tại dựa trên thỏa thuận có thời hạn; chưa có cơ sở xác nhận quyền dài hạn ổn định; mọi phương án phụ thuộc tuyến này cần điều kiện pháp lý riêng.

“Bản gốc tôi giữ ở pháp chế.” Cô thu lại sơ đồ và tập thỏa thuận. “Anh dùng bản sao kiểm soát. Nếu chuyển cho thiết kế, chỉ chuyển phần kết luận và sơ đồ cần thiết, không gửi cả hồ sơ.”

Minh gật. “Được.”

Dung mở một trang khác. “Nếu Thành Nam muốn dùng lối sau như điều kiện của phương án chính, người đàm phán phải biết mình cần khóa cái gì. Không chỉ là câu ‘được đi qua’. Phải có thời hạn và phạm vi đủ để đội kỹ thuật không thiết kế trên một quyền mơ hồ.”

“Chị lập danh sách tối thiểu.”

“Tôi sẽ lập phần pháp lý. Kỹ thuật phải tự nói họ cần gì.”

Minh nhắn cho Hoài Nam cập nhật mô hình theo hai nhánh: một nhánh không dùng lối sau, một nhánh chỉ dùng khi điều kiện tiếp cận được xác lập. Anh không yêu cầu Nam sửa lợi nhuận ngay. Trước hết cần biết thiết kế mới thay đổi luồng thế nào, rồi con số mới có ý nghĩa.

Điện thoại rung gần như lập tức.

Hoài Nam hỏi: “Mình đưa lối sau ra khỏi giả định cơ sở thật à anh?”

Minh trả lời: “Ừ. Ghi nó thành điều kiện, không phải tài sản sẵn có.”

Ba dấu chấm xuất hiện khá lâu rồi biến mất. Sau cùng Nam chỉ gửi lại: “Em cập nhật.”

Minh đặt điện thoại xuống. Quyết định này sẽ làm bản trình bày Thành Nam bớt sắc. Tốc độ từng là ưu thế dễ hiểu nhất của họ; mỗi điều kiện bị kéo ra khỏi phụ lục và đặt lên mặt chính của phương án đều bào đi một phần lợi thế đó.

Nhưng nếu một lịch trình chỉ đẹp khi một con đường thuộc quyền người khác luôn mở đúng lúc mình cần, thì cái đẹp ấy không phải tiến độ. Nó là hy vọng được đặt vào bảng tính.

Minh đứng dậy, đi đến cửa kính cuối phòng. Bên ngoài, nhân viên Thành Nam vẫn đi qua hành lang với những tập hồ sơ khác, những cuộc họp khác. Anh từng rất ghét cảm giác một dự án lớn bị chậm bởi những thứ chưa thành vấn đề thực tế.

Sự khó chịu ấy vẫn còn. Chỉ là nó không còn đủ để anh biến điều chưa chắc thành điều chắc.

“Chị ghi vào hồ sơ quyết định giúp tôi,” anh nói khi quay lại. “Không chỉ là cảnh báo pháp lý. Ghi rõ phương án thiết kế cơ sở không được phụ thuộc lối sau. Nếu muốn sử dụng, phải có điều kiện tiếp cận được xác lập trước mốc triển khai liên quan.”

Dung đặt bút lên giấy. “Anh biết câu này sẽ đi vào bản rà soát tiến độ?”

“Biết.”

“Và khi đi vào đó, nó không còn là chú thích.”

Minh nhìn nét ranh mảnh trên sơ đồ đang nằm dưới tay cô. “Nó chưa bao giờ chỉ là chú thích. Mình chỉ viết nó như vậy thôi.”

Dung ký xác nhận phần ý kiến pháp lý của mình rồi thu toàn bộ tài liệu gốc vào bìa hồ sơ. Minh cầm bản sao kiểm soát và tờ kết luận ngắn rời khỏi phòng. Anh không có thêm một quyền nào sau cuộc họp. Ngược lại, anh vừa chính thức thừa nhận Thành Nam không sở hữu một phần chắc chắn mà phương án của mình đã quen sử dụng.

Điều lạ là cảm giác ấy không giống tự phá hồ sơ như anh từng nghĩ. Nó giống việc cuối cùng cũng biết mình đang đứng trên phần đất nào.

Về tới phòng dự án, Minh gửi cập nhật ngắn cho Quang Huy theo luồng báo cáo nội bộ: trạng thái tiếp cận lối hậu cần đã được pháp chế xác minh là có thời hạn; thiết kế cơ sở đang được chỉnh để không phụ thuộc tuyến này; phương án sử dụng lối sau sẽ được giữ dưới dạng điều kiện cần khóa.

Chưa đầy một phút sau, điện thoại anh sáng lên.

Quang Huy nhắn: “Đừng biến một phụ lục có thể thương lượng thành điều kiện phá thương vụ.”