Chương 78: Thánh Chỉ Đổi Mực

Bản nghị Đông các được nâng qua ba bậc ngự án, mép giấy đã ngả màu hơn những tờ biên bản mới. Tạ Uyển nhìn thấy đầu ngón tay Hoàng đế dừng ở dấu giáp trang, nơi mực son đã cũ đến sẫm màu. Thứ mực ấy không thể vì một lời biện trong điện mà mới lên, cũng không thể vì một người muốn thoát hòa thân mà tự đổi nét.

Hoàng đế đọc hết trang đầu rồi hỏi Đỗ Nghiêm ngày giờ lập nghị. Đỗ Nghiêm đối chiếu lục mục mới đáp: “Giờ Mùi ngày mười hai. Cùng ngày, Đông các duyệt bản quốc thư cuối do Lễ bộ chuyển sang; giờ Dậu mới phát phiếu ba dấu cho việc niêm gửi.” Tưởng Thừa Ân khép tay áo lại một chút. Bệ hạ nhìn thấy nhưng không nói, chỉ bảo Đỗ Nghiêm đọc đoạn liên quan biên trấn.

Đỗ Nghiêm đọc đúng từng chữ: bản quốc thư trình Đông các chỉ định hôn kỳ, lễ vật, đường nghênh giá và việc trao đổi sứ lễ; mọi khoản liên quan quân phòng, đồn trấn, bản đồ đều ghi rõ không nhập hôn thư, không nhập quốc lễ. Tạ Uyển nhìn hai phong quốc thư trên án. Nếu Đông các đã duyệt bản không có ba đồn, thì điều khoản xuất hiện về sau không thể gọi là bổ sung bình thường. Theo lệ, bất cứ chữ nào chạm đến đất đai, quân phòng đều phải quay lại phụ nghị rồi mới được tái niêm.

Tưởng Thừa Ân vẫn bình tĩnh. “Bệ hạ, biên sự biến động từng ngày, có khoản bổ sung sau khi nghị không phải chưa từng có. Nếu vì một tờ phụ nghị thất lạc mà kết luận quốc thư là gian, e quá vội.” Hoàng đế hỏi: “Nếu có bổ sung, ai chuẩn?” Tưởng đáp xin tra lại Lễ bộ. Bệ hạ lại hỏi: “Ai được quyền thêm ba đồn của trẫm vào hôn thư mà không trình trẫm?” Lần này, Tưởng im chậm hơn một nhịp.

Tạ Uyển không bước ra. Chiêu Nghi cũng đứng yên ngoài rèm, hai tay đặt trước bụng, ngón cái khẽ ép lên cạnh đai ngọc. Cả hai đã nói đủ để bị người ta đem tình cảm ra cân; phần còn lại phải để chứng cứ tự đi hết đường của nó.

Đỗ Nghiêm cúi xuống phiếu ba dấu. Sau khi được chuẩn, hắn đọc dòng chuyển nhận: quốc thư từ Đông các được trả về Lễ bộ để đóng hộp sứ; dưới đó là giờ đổi niêm, muộn hơn nửa canh giờ. Cũng đúng khoảng ấy, bản lục Đông ty ghi Phó Cẩn đã bị giam, không được ra khỏi ngục. Tưởng từng nói Phó Cẩn có thể lợi dụng việc áp giải để tráo vật, nhưng giờ giam khiến lời giải thích ấy không còn đứng được.

Tạ Uyển nghe nơi ngực mình có một sợi dây chậm rãi được tháo ra. Không phải Tưởng đã thua hẳn; một người như hắn không thua chỉ bởi một câu. Nhưng những cánh cửa hắn từng mở để lui đang lần lượt bị chính ngày giờ, con dấu và thứ tự chuyển nhận khép lại.

Quả nhiên, Tưởng đổi đường. “Cho dù quốc thư có người gian sửa, thánh chỉ hòa thân vẫn do bệ hạ thân ban. Bắc Yên đã đến kinh, đại lễ đã mở. Nếu lúc này bãi hôn, thiên hạ sẽ nói Đại Lương thất tín.” Hắn không còn giữ được tờ quốc thư, liền giữ lấy hai chữ quốc thể.

Hoàng hậu từ đầu vẫn im lặng, lúc ấy mới đặt chén trà xuống. “Nếu thứ Bắc Yên cầm đi có ba đồn mà triều đình chưa từng hứa, để công chúa tiếp tục xuất giá dưới tờ ấy chẳng khác nào tự nhận ba đồn là giá của hôn sự.” Bà không bênh Chiêu Nghi, càng không bênh Tạ Uyển. Bà chỉ chọn cách giữ hoàng gia khỏi bị kéo vào tội của một bản thư giả. “Muốn giữ quốc thể, càng không thể dùng một công chúa đóng dấu cho thứ bệ hạ chưa từng chuẩn.”

Tạ Uyển bỗng hiểu vì sao bệ hạ yêu cầu bản nghị Đông các lên gần. Ông cần một con đường để đổi thánh chỉ mà không biến thành bị công chúa hay nữ quan ép lùi. Ý chỉ ban đầu dựa trên bản quốc thư không có điều khoản bán biên; khi căn cứ bị gian sửa, đình bỏ việc kết thân là bảo vệ ý chỉ, không phải phủ nhận nó.

Hoàng đế nhìn nàng. “Theo lệ, đại lễ đã khởi mà phát hiện quốc thư không hợp bản nghị, xử thế nào?” Tạ Uyển bước ra nửa bước, cúi người: “Trước hết đình lễ, niêm vật, đối chiếu bản gốc. Nếu xác định có gian sửa làm đổi nghĩa quốc thư, văn thư ấy không đủ làm căn cứ cho lễ tiếp tục.” Bệ hạ hỏi tiếp: “Còn thánh chỉ đã ban?”

Đầu ngón tay nàng lạnh đi, nhưng giọng vẫn thẳng. “Thánh chỉ không cần nhận sai thay cho gian thư. Chỉ cần có chỉ mới ghi rõ: vì phát hiện quốc thư bị gian sửa, điều khoản vượt bản nghị và niêm phong không hợp, nên bãi việc kết thân, truy xét người làm sai. Cái bị bãi là việc thi hành trên căn cứ đã bị làm giả, không phải vì điện hạ không muốn nhận mệnh.”

Tưởng cười rất khẽ. “Tạ nữ quan đã nghĩ sẵn cả lời thay bệ hạ?” Tạ Uyển không nhìn hắn. “Thần chỉ đáp điều bệ hạ hỏi theo lệ văn thư.” Đỗ Nghiêm được hỏi liền xác nhận cách ghi ấy không trái biên lục: hai bản quốc thư khác nhau, bản nghị Đông các không có ba đồn, phiếu ba dấu có giờ đổi niêm, còn ai gian sửa phải chờ thẩm. Hai chữ “gian thư” vì thế không phải lời bênh ai, mà là tên đúng của thứ đang nằm trước điện.

Hoàng đế ra lệnh truyền giấy chiếu mới. Nội thị dâng hộp mực lên, đặt cạnh bản chiếu xuất giá cũ. Tờ mới trắng đến chói mắt. Bệ hạ nhìn hai tờ giấy một lúc rồi nói: “Viết.”

Chiếu mới ghi rõ: quốc thư kết thân với Bắc Yên có dấu hiệu gian sửa, điều khoản quân phòng trái bản nghị Đông các, niêm phong chuyển nhận có sai; để giữ tín nghĩa triều đình và không lấy văn thư giả làm quốc ước, lập tức bãi việc hòa thân của Lý Chiêu Nghi, đình toàn bộ lễ xuất giá, niêm phong hồ sơ Lễ bộ và tra xét người liên quan. Sứ đoàn Bắc Yên chưa được nhận quốc thư mới cho đến khi việc đối chiếu hoàn tất.

Không ai reo, cũng không ai dám thở mạnh. Chiêu Nghi vẫn đứng thẳng như lúc bước ra khỏi rèm, nhưng Tạ Uyển nhìn thấy bàn tay nàng buông khỏi cạnh đai ngọc. Chỉ một động tác nhỏ khiến mắt Tạ Uyển cay lên. Nàng hạ mắt ngay, sợ niềm nhẹ nhõm của mình cũng bị người khác gọi bằng một cái tên khác.

Tưởng Thừa Ân lên tiếng trước khi nét mực cuối khô. Hắn xin nhận lỗi quản thúc không nghiêm, nhưng vẫn lấy biên cảnh làm cớ, nói không nên để một vụ văn thư phá đại cục. Hoàng đế kéo phiếu ba dấu sang trước mặt. “Quốc thư rời Đông các về Lễ bộ, đổi niêm dưới cửa của ngươi. Người ngươi từng chỉ là Phó Cẩn lúc ấy đã ở Đông ty. Trẫm chưa định tội ngươi hôm nay, nhưng cũng không để ngươi trở về Lễ bộ tự tra chính mình.”

Sắc mặt Tưởng lần đầu trắng đi thật sự. Hoàng đế hạ lệnh tước quyền Thượng thư Lễ bộ, giao cấm quân tạm giữ Tưởng Thừa Ân; đồng thời niêm phủ đường, phong sổ, để Đại Lý tự cùng Ngự sử đài đối thẩm. Tưởng không chống, chỉ quay đầu nhìn Tạ Uyển một lần khi cấm quân tiến vào. Ánh mắt ấy lạnh như cũ, nhưng lần đầu không còn đứng ở vị trí có thể sửa tên người khác trong biên bản.

Tạ Uyển không thấy vui. Cha nàng từng mất cả đời vì đứng trước những thứ người khác không muốn ghi; Thục phi chết trong một khoảng trống của hồ sơ; Chiêu Nghi suýt bị đưa khỏi Đại Lương bởi một dòng chữ thêm sau niêm. Hôm nay có gì được trả lại, cũng không đủ bù cho những năm đã mất.

Chiếu mới được đóng ấn. Vết son đỏ phủ xuống trang giấy còn thơm mực, chặn hẳn con đường của chiếu cũ. Đến câu “bãi việc hòa thân”, rèm châu sau lưng Chiêu Nghi khẽ lay bởi một luồng gió. Tạ Uyển không nhìn nàng, nhưng biết người kia đã nghe rõ: lần này, không ai có thể sửa câu ấy thành một lời nhận mệnh khác.

Niềm giải thoát chỉ tồn tại đúng bằng thời gian nội thị đặt ấn xuống hộp. Hoàng hậu nhìn về phía Tạ Uyển. “Gian thư phải tra, Tưởng phải thẩm. Nhưng đại lễ hôm nay bị phá giữa triều, nữ quan Nội Lễ tự giữ chứng, vượt quyền kiểm tra quốc thư, lại nhiều lần không báo đủ cấp. Nếu cuối cùng tra ra có gian mà bỏ qua hết mọi sai lệch, từ nay ai cũng có thể lấy hai chữ ‘có nghi’ để phá đại lễ.”

Tạ Uyển biết bà nói điều triều đình buộc phải nói. Nếu hòa thân được bãi mà nàng vẫn nguyên chức, phe còn lại sẽ có cớ biến toàn bộ kết quả thành một cuộc thắng thua vì thiên vị. Chiêu Nghi hơi động; Tạ Uyển không ngẩng lên, chỉ khẽ lắc đầu, nhỏ đến mức có thể bị hiểu là chỉnh tư thế. Nàng không muốn công chúa vừa giành được quyền tự quyết lại đem nó ra đổi lấy chức của mình.

Hoàng đế gọi tên nàng. Tạ Uyển bước ra rồi quỳ xuống đúng vị trí dành cho người nhận phán. Không ai ép nàng quỳ trước khi định tội; cái quỳ này không thể sửa ngược những gì vừa được chứng minh. Với một người sống cả đời trong lễ, nàng hiểu sự khác biệt nhỏ đến tàn nhẫn ấy hơn ai hết.

“Ngươi có công phát hiện gian thư, giữ quốc thư khỏi thành quốc ước sai. Nhưng ngươi cũng vượt chức, giấu chứng, tự ý can thiệp đại lễ. Công không xóa tội, tội cũng không xóa công.” Hoàng đế dừng một nhịp. “Từ hôm nay, giao lại ấn Chưởng lễ. Cách chức Nội Lễ, chờ xử hậu.”

Tạ Uyển cúi đầu. “Thần lĩnh chỉ.” Chiếc ấn nhỏ trong tay áo bỗng nặng đến mức nàng cảm thấy rõ từng cạnh vuông ép vào cổ tay. Nó từng là áo giáp của nàng, là lý do nàng có thể bước vào kho lễ, chạm vào quốc thư, đứng gần Chiêu Nghi mà không bị hỏi vì sao. Giờ nàng phải trả nó lại.

Sau lưng, những hạt châu lại va vào nhau. Trước mặt nàng, tờ chiếu mới còn chưa khô mực; bên cạnh, chiếu xuất giá cũ đã bị đặt sang một bên, dấu son vẫn nguyên mà ý nghĩa đã mất. Hoàng đế nói thêm: “Ngày mai giao ấn, rời Nội Lễ ty.” Tạ Uyển khấu đầu lần cuối. Hòa thân đã bị bãi, Tưởng Thừa Ân đã bị bắt, Chiêu Nghi không còn phải bước qua cửa tiễn giá; vậy mà người đầu tiên phải rời khỏi nơi mình sống bằng từng bước đúng lễ, lại là nàng.