Chương 40 - Chương 40: Người Đổ Lỗi

Chương 40: Người Đổ Lỗi

Quân không trả lời ngay thông báo của ban quản trị. Ngón tay anh dừng trên màn hình, nơi dòng chữ “không kích hoạt kịp thời hệ thống bơm dự phòng” nằm gọn gàng như một kết luận đã được đo sẵn để vừa với tên anh. Phía dưới, những dấu ba chấm tiếp tục hiện lên rồi biến mất. Người ta đang gõ, xóa, cân nhắc xem nên hỏi nguyên nhân hay hỏi tiền bồi thường trước. An Nhiên kéo ghế ngồi đối diện. “Đừng tranh luận trong nhóm chat khi họ đã viết sẵn câu chuyện.” Quân đặt điện thoại cạnh tập biên bản còn ẩm ở mép. “Im lặng cũng sẽ thành nhận lỗi.” “Vậy chỉ đăng dữ kiện. Không gọi tên ai.”

Anh soạn ba dòng: bơm B2 báo lỗi quá tải; đơn vị vận hành đã gọi bơm hỗ trợ, cắt mạch điện thấp và di chuyển phương tiện; nguyên nhân cần được bảo toàn hiện trạng và kiểm tra độc lập. Đúng lúc anh bấm gửi, màn hình báo nhóm đã chuyển sang chế độ chỉ quản trị viên được đăng tin.

“Cuộc họp khẩn lúc chín giờ ba mươi,” An Nhiên đọc tin nhắn riêng. “Nội dung: xem xét trách nhiệm đơn vị vận hành.” Còn hai mươi ba phút. Quân cúi tháo đôi giày sũng nước, đổ ra một dòng nước đục đủ làm Bình đứng ngoài cửa nhăn mặt. “Anh có cần dép không?” Bình hỏi. “Loại nào đừng làm tôi trông như đang trốn khỏi hiện trường.” Bình nhìn chiếc dép tím vớt từ dốc xe rồi lặng lẽ đi tìm lựa chọn ít mang tính vật chứng hơn.

Quân không chuẩn bị một bài thanh minh. Anh xếp dữ liệu theo thời gian: ảnh bảng lỗi B2, số máy, nhiệt độ B1, mực nước, giờ khóa thang máy, giờ cắt mạch thấp, cuộc gọi đơn vị ứng cứu, thời điểm bơm chìm bắt đầu chạy. Sau cùng là ba phiếu bảo trì trong sổ cũ. Hai phiếu báo bạc đạn B1 mòn, một phiếu ghi B2 khởi động chập chờn. Phiếu sớm nhất có ngày cách lúc anh nhận việc gần một năm. Ở góc dưới là dòng phê mực xanh: “Chờ cân đối quỹ.” An Nhiên chụp lại từng trang, đặt giấy trắng cạnh mép sổ để lộ rõ số trang.

Phòng sinh hoạt cộng đồng vẫn còn mùi nước lau sàn pha áo mưa ẩm. Người có xe chết máy đứng gần cửa, người có hàng hóa ngấm nước đứng gần bàn chủ tọa. Ông tầng chín chủ chiếc bán tải ngồi khoanh tay, chìa khóa xe xoay quanh ngón trỏ. Một phụ nữ bán thực phẩm đông lạnh đặt hai hóa đơn lên đùi, mắt đỏ vì vừa kiểm lại hàng. Hoàng Nam đến muộn, áo sơ mi khô ráo, chọn ghế sát Vinh.

Vinh mở cuộc họp bằng lời xin lỗi cư dân. Ông nói chậm, đủ buồn, đủ trách nhiệm, chỉ thiếu mỗi việc nhận trách nhiệm. Sau khi nhắc đến thiệt hại và nỗi lo chính đáng, ông đặt tay lên tập giấy. “Theo báo cáo sơ bộ, hệ thống có hai bơm. Trong tình huống khẩn cấp, quản lý vận hành phải chủ động kích hoạt bơm dự phòng. Việc chậm xử lý khiến nước dâng. Ban quản trị buộc phải xem xét năng lực người phụ trách ca.”

Ông tầng chín đập chìa khóa xuống tay vịn. “Có bơm dự phòng mà không bật, đúng không?”

“Không đúng,” Quân đáp.

Tiếng xì xào bật lên. Vinh hơi nghiêng đầu. “Cậu nên trình bày cẩn thận.”

Quân đặt ảnh bảng điều khiển lên bàn. “B2 không ở trạng thái chờ vận hành. Máy báo lỗi quá tải. Tôi chuyển sang chế độ tay để kiểm tra tín hiệu, nhưng không ép đóng lại khi chưa xác định nguyên nhân nhảy bảo vệ. Ép khởi động động cơ đang lỗi trong môi trường ẩm có thể gây cháy, giật điện hoặc làm mất luôn mạch bơm còn lại.” Anh đặt tiếp ảnh số máy và trang kiểm kê. “Số máy này trùng thiết bị cũ. Trong hồ sơ nghiệm thu, B2 được ghi đã thay mới.”

“Một số máy không chứng minh máy không được đại tu,” Vinh nói.

“Đúng. Vì thế tôi đề nghị kiểm định độc lập. Tôi chưa kết luận hồ sơ giả chỉ từ một số máy. Nhưng ban quản trị cũng không thể kết luận tôi quên bật một thiết bị không thể khởi động an toàn.”

Căn phòng yên đi một nhịp. Người phụ nữ bán thực phẩm giơ tay nhưng không chờ được mời. “Máy cũ hay mới thì hàng của tôi vẫn hỏng. Ai trả?”

“Ngày mai đơn vị vận hành sẽ cùng từng hộ lập danh sách thiệt hại, ảnh hiện trạng và thời điểm phát hiện. Trách nhiệm phải chờ nguyên nhân kỹ thuật, bảo hiểm và hồ sơ quản lý quỹ.” Quân nhìn thẳng bà. “Tôi không hứa tiền trước khi biết ai có nghĩa vụ trả. Tôi hứa thiệt hại của chị sẽ không bị ghi thành một con số chung rồi biến mất.”

Bà không dịu xuống, nhưng kéo hai hóa đơn lại ngay ngắn hơn.

Vinh lật sang trang khác. “Cậu nhận việc quản lý thì phải biết hệ thống yếu. Nếu biết B2 có vấn đề, tại sao không có phương án dự phòng?”

Câu hỏi trúng đúng phần Quân không thể đẩy sang ai. Anh cảm thấy áo sơ mi lạnh dính vào lưng. “Tôi nhận phần trách nhiệm của mình. Tôi chưa bố trí sẵn bơm thuê trước đợt mưa này. Tôi đã dựa vào thông tin bàn giao rằng B2 được thay mới và đủ điều kiện dự phòng. Tôi cũng chưa buộc mọi cảnh báo phải được phản hồi bằng văn bản.” Anh mở sổ, chỉ vào ba phiếu cũ. “Nhưng lỗi này tồn tại trước khi tôi đến. Phiếu đầu cách ngày tôi nhận việc mười một tháng. Phiếu thứ hai cách tám tháng. B2 đã có ghi nhận khởi động chập chờn. Một quản lý có thể bị xem xét vì dự phòng chưa đủ. Không ai được biến một chiếc máy hỏng từ trước thành cái nút tôi đã quên bấm.”

Hoàng Nam dựa lưng vào ghế. “Nói vậy thì ai quản lý sau cũng chỉ cần lôi sổ cũ ra là hết trách nhiệm.”

“Không. Người quản lý sau phải chứng minh mình đã làm gì từ lúc nhận việc. Tôi có biên bản kiểm kê, email đề nghị kiểm tra hệ thống thoát nước và yêu cầu cung cấp hồ sơ nghiệm thu B2. Ban quản trị chưa trả đủ hồ sơ. Tôi chịu phần của tôi. Tôi không nhận thay phần bị giấu khỏi bàn giao.”

An Nhiên từ hàng ghế sau đặt một mẩu giấy lên mép bàn: Yêu cầu bảo toàn hiện trạng B2 trước khi kiểm định.

Quân đọc rồi nói: “Tôi đề nghị lập biên bản niêm phong tủ điều khiển, ghi nhận số máy và không tháo sửa B1, B2 trước khi đơn vị độc lập kiểm tra. Có đại diện ban quản trị, vận hành và cư dân chứng kiến.”

Vinh mỉm cười rất nhẹ. “Tòa nhà cần khôi phục vận hành, không thể để thiết bị nằm đó chờ cậu dựng một cuộc điều tra.”

“Có thể sửa sau khi ghi nhận hiện trạng và lấy dữ liệu. Việc đó không cản khôi phục an toàn.”

“Cô An Nhiên,” Vinh quay xuống, “đây là cuộc họp nội bộ. Cô không nên điều khiển người khác bằng giấy nhắn.”

An Nhiên ngẩng lên. “Tôi đang hỗ trợ một số cư dân bảo toàn quyền yêu cầu bồi thường. Nếu thiết bị bị sửa trước khi ghi nhận nguyên nhân, chính cư dân sẽ mất căn cứ đầu tiên.” Hai người có hàng hóa bị ngấm nước cùng quay sang nhìn Vinh. Họ không đổi phe; họ chỉ nhận ra bằng chứng cũng là một dạng tài sản.

Bình đứng gần cửa, hai tay còn vệt bùn. Vinh hỏi anh có thấy Quân khởi động B2 hay không. Bình nuốt khan. “Tôi không biết kỹ thuật. Tôi biết giờ. Tôi gọi lúc mười tám giờ một phút. Anh Quân xuống khoảng mười tám giờ bốn. Lúc đó B1 đã chạy, B2 báo đèn đỏ. Anh ấy gọi bơm ngoài trước khi nước tới phòng điện.”

“Anh là bảo vệ, không phải chuyên gia.”

“Vâng. Nên tôi chỉ nói cái đồng hồ và mắt tôi thấy.”

Một vài người bật cười khô. Bình đỏ mặt nhưng không lùi.

Vinh đẩy một xấp giấy ra giữa bàn. “Ban quản trị đề nghị tạm đình chỉ anh Quân khỏi quyền trực tiếp vận hành cho đến khi làm rõ. Cư dân có thiệt hại có thể ký xác nhận yêu cầu xem xét trách nhiệm.”

Quân cầm tờ đầu. Phần tiêu đề là “Ý kiến cư dân về sự cố ngập tầng hầm”. Phần dưới đã in sẵn nguyên nhân: “Do quản lý vận hành không kích hoạt kịp thời bơm dự phòng.” Tài liệu được tạo lúc tám giờ bốn mươi bảy, trước cuộc họp hơn bốn mươi phút.

“Đây không phải phiếu ghi ý kiến,” anh nói. “Đây là kết luận chờ chữ ký.”

“Cư dân có quyền không ký,” Vinh đáp.

Ông tầng chín ký ngay. “Xe tôi nằm gara rồi. Tôi không có thời gian chơi trò câu chữ.” Người phụ nữ bán thực phẩm cầm bút lâu hơn. Bà gạch ngang câu nguyên nhân và viết bên lề: “Yêu cầu kiểm định, chưa xác định lỗi.” Chữ bà run vì tức, nhưng đường gạch rất thẳng.

Quân ký vào biên bản tham dự, ghi dưới tên mình: “Không đồng ý kết luận nguyên nhân; đề nghị bảo toàn thiết bị và kiểm định độc lập.” Cuộc họp kết thúc mà không ai thắng. Ba người ký nguyên văn phiếu. Bốn người sửa nội dung. Số còn lại mang giấy về, có lẽ để hỏi gia đình, có lẽ để chờ xem bên nào nói lớn hơn vào sáng mai.

Khi ghế bắt đầu kéo loạn trên sàn, nhóm chat được mở lại. Tin nhắn tràn vào nhanh hơn nước qua dốc hầm: ảnh xe chết máy, hóa đơn kéo xe, câu hỏi bảo hiểm, lời chửi sai chính tả vì quá vội. An Nhiên đứng cạnh cửa, đưa điện thoại cho Quân. “Không phải nhóm chat.”

Một trang tin địa phương vừa đăng bài lúc hai mươi hai giờ mười bảy. Tiêu đề nằm trên bức ảnh Quân đứng trong phòng bơm, quần ướt đến gối: “Chung cư An Lạc ngập tầng hầm vì quản lý chậm kích hoạt bơm dự phòng?” Bài viết dẫn lời “đại diện ban quản trị”, nói hệ thống đã được bảo trì đầy đủ và người phụ trách ca không xử lý đúng quy trình. Không có mã lỗi B2. Không có ba phiếu sửa chữa cũ. Không có cuộc gọi bơm ngoài. Phần cuối ghi ban quản trị đang xem xét đình chỉ Trần Khải Quân.

An Nhiên nhìn giờ đăng rồi nhìn cánh cửa phòng họp còn chưa khép hẳn. “Biên bản cuộc họp chưa viết xong.”

Quân phóng lớn bức ảnh. Ở góc dưới, vệt nước còn chưa chạm vạch vàng trước phòng điện. Bài báo đã được chuẩn bị từ lúc anh vẫn đang cố ngăn tầng hầm ngập thêm.

Ngoài hành lang, nước từ những chiếc ô nhỏ từng giọt đều đặn. Cánh cửa phòng họp khép lại sau lưng Vinh, rất nhẹ. Người đổ lỗi không đợi sự cố kết thúc. Ông ta chỉ đợi có một tấm ảnh đủ ướt.