Chương 60 - Chương 60: Từng Đồng Từng Năm
Chương 60: Từng Đồng Từng Năm
Hạnh lật trang sổ đầu tiên. Giấy đã ngả vàng ở mép, giữa hai trang kẹp một tờ hóa đơn nhỏ, chữ mực tím gần nhòe hết. Bà kéo chiếc đèn bàn lại gần, đặt giấy cọc và tường trình của Khoa sang một bên, để cuốn sổ nằm riêng giữa mặt bàn.
“Trước khi tính, tôi nói rõ,” bà nói. “Chỉ tính số tiền ở đúng thời điểm nó được đưa ra. Không cộng giá đất tăng, không cộng lãi, cũng không lấy chuyện ai ăn cơm trong nhà để biến thành nợ. Đứa nào cũng là con, nuôi ăn không phải khoản cho vay.”
Đức tựa lưng vào ghế. “Sổ do mẹ ghi thì mẹ muốn nói sao chẳng được.”
“Dòng nào chỉ có chữ mẹ, mẹ sẽ nói là chỉ có chữ mẹ. Dòng nào có giấy, có người nhận hoặc người chứng kiến, ta đối chiếu.” Hạnh gỡ tờ hóa đơn khỏi trang giấy. “Con đòi từng đồng từng năm. Mẹ làm đúng lời con.”
Dòng đầu ghi cách đây bốn năm. Khi ấy Đức vừa tròn mười tám, muốn theo người quen nhập một lô phụ tùng xe về bán. Hạnh lấy hai triệu bốn trăm nghìn đồng trong hòm tiền. Tờ hóa đơn trên bàn ghi đúng số ấy, phía dưới có chữ ký nguệch ngoạc của Đức xác nhận đã nhận hàng.
Đức nhìn lướt qua. “Tiền nhà đưa con làm ăn. Có gì sai?”
“Khoản này không phải toàn bộ của Quân.” Hạnh gạch dưới hai con số nhỏ hơn. “Một triệu sáu là tiền cha mẹ để dành. Sáu trăm nghìn là tiền Quân làm mùa hè, đưa mẹ giữ để nộp học. Hai trăm nghìn còn lại là khoản đã hứa mua sách ôn thi cho nó. Mẹ gom cả vào đây.”
Vy ngẩng lên. Trúc nhìn sang Đức. Anh cúi sát tờ giấy như muốn tìm một chỗ mực bị sửa. “Nó đưa mẹ thì thành tiền nhà.”
Câu ấy khiến Bình giật nhẹ bàn tay. Hạnh nhớ cái phong bì mỏng Quân từng đặt cạnh hũ đường, nói mẹ giữ giúp vì sợ mang theo đi làm mất. Khi ấy bà còn khen nó biết nghĩ cho anh. Một lời khen đã biến tiền của con thành thứ bà tùy ý đem cho đứa khác.
“Nó đưa giữ, không phải cho.” Hạnh chỉ dòng ghi “tiền hè của Quân, sáu trăm”. “Ông Bình nhớ chuyện này không?”
Bình nhìn cuốn sổ, mặt sạm đi. “Nhớ. Phong bì có tên xưởng ngoài góc. Tôi cầm từ tay Quân, đưa bà vì bà bảo sáng hôm sau nộp học.”
“Ông có thấy tôi nộp không?”
“Không. Ba ngày sau Đức mang hàng về.”
Hạnh viết bên lề: “Bình xác nhận đã nhận phong bì từ Quân; không chứng kiến việc nộp học.” Bà không ghi rằng chồng đồng lõa, cũng không xóa phần mình bằng lời xác nhận của ông.
Trang tiếp theo là năm Trúc mười tám tuổi. Hóa đơn tiệm vàng ghi một sợi dây chuyền giá một triệu tám trăm hai mươi nghìn đồng. Trúc vừa nhìn đã nói: “Cái đó mẹ tự mua cho con. Con đâu ép.”
“Đúng. Con có nhắc bạn bè có dây, con không có, nhưng người quyết định mua là mẹ.” Hạnh gật đầu. “Mẹ không gọi con lấy cắp. Mẹ đang tính phần con nhận và phần bị cắt ở chỗ khác.”
Bà mở phiếu đăng ký lớp sửa điện căn bản Quân từng xin học buổi tối, học phí bảy trăm hai mươi nghìn. Góc phiếu có nét bút của Hạnh: “Để tháng sau.” Tháng sau không đến. Bà lấy bảy trăm nghìn dành cho lớp ấy bù vào tiền dây chuyền, phần còn lại lấy từ sạp.
Trúc mím môi. “Nhưng anh Quân vẫn đi học ở trường.”
“Ban ngày đi học, tối đi phụ hàng. Lớp này không bắt buộc, nên mẹ nghĩ bỏ của nó ít đau hơn bỏ sợi dây của con.” Hạnh nhìn con gái. “Con không biết. Nhưng từ tối nay, con biết món quà ấy có một phần là cơ hội của em.”
Trúc đưa tay chạm vào cổ rồi rụt lại. Cô không xin lỗi. Hạnh cũng không chờ. Một lời bị ép giữa cuộc họp không trả lại được buổi học nào.
Đến trang của Vy, những con số nhỏ lẻ hơn: tiền học thêm ba tháng, bộ đồng phục thứ hai, phí thi thử, tiền thuốc sau lần Vy kêu đau bụng trước ngày kiểm tra. Hạnh đặt từng biên lai thành một hàng. Tổng cộng một triệu ba trăm bốn mươi nghìn đồng. Tám trăm nghìn lấy từ tiền Quân giao hàng và sửa đồ lặt vặt trong năm ấy; phần còn lại là tiền chung.
Vy tái mặt. “Con thật sự đau bụng lần đó.”
“Mẹ không nói lần nào con cũng giả. Tờ khám chỉ ghi rối loạn tiêu hóa nhẹ.” Hạnh giữ giọng thấp. “Sai của mẹ là nghe con khóc rồi đóng thêm lớp, mua thêm đồ, trong khi Quân nói đôi dép rách vẫn đi được thì mẹ tin nó không cần.”
“Con không biết anh ấy đưa tiền.”
“Vậy mẹ không bắt con nhận phần biết mà vẫn lấy.” Hạnh đẩy các biên lai về phía Vy. “Nhưng không biết không biến khoản con nhận thành chưa từng có. Từ nay, khi con đòi một thứ, con phải hỏi tiền ấy từ đâu. Mẹ cũng phải hỏi.”
Cẩm Tú bật cười khô. “Chị cộng mấy món học hành với dây chuyền rồi làm như nhà này sống nhờ thằng Quân. Nó ăn uống, ở nhà, đau ốm ai nuôi? Sao không ghi?”
“Tôi đã nói nuôi con không phải cho vay. Muốn tính cơm thì tính đủ bốn đứa, cả tiền chúng làm ra và nghĩa vụ cha mẹ phải cho.” Hạnh nhìn chiếc túi vải. “Dì có bảng thì đặt lên. Còn ta đang đối chiếu tiền lấy từ một đứa để bù cho đứa khác.”
Tú siết miệng túi. “Sổ của tôi là nợ giữa người lớn, không liên quan.”
“Dì bảo sổ của tôi không đáng tin vì tôi tự ghi. Đến sổ dì, dì lại bảo không liên quan.” Hạnh nhìn thẳng bà ta. “Tôi chưa ép dì mở lúc này. Nhưng dì đừng dùng tiêu chuẩn chỉ có lợi cho mình.”
Bà lật đến năm gần nhất. Trang này chỉ có những dòng liên tiếp trong tám tháng: một trăm hai mươi nghìn, chín mươi nghìn, một trăm năm mươi nghìn, rồi ba trăm nghìn. Đó là tiền Quân mang về sau các ca làm thêm. Mỗi lần cậu nói để dành học nghề, Hạnh đều bảo nhà đang kẹt, đưa mẹ trước rồi mẹ bù sau.
Tổng số bà nhận là một triệu bốn trăm sáu mươi nghìn đồng. Ba khoản dùng trả tiền hàng của sạp. Một khoản đóng phí cho Vy. Khoản lớn nhất, sáu trăm nghìn, được đưa cho Đức sau lần anh báo thiếu tiền xoay vòng.
“Không có chữ ký của con,” Đức nói ngay. “Mẹ ghi đưa cho con thì là con nhận à?”
“Dòng này chỉ có chữ mẹ, nên mẹ không dùng nó để buộc con.” Hạnh khoanh khoản sáu trăm nghìn, ghi “chưa có người xác nhận”, rồi lấy ra một tờ giấy khác. “Nhưng hai ngày sau, con viết giấy nhận tám trăm nghìn từ mẹ. Tám trăm này có chữ con. Nguồn gồm sáu trăm mẹ vừa nhận của Quân và hai trăm tiền sạp.”
Đức giật tờ giấy lên. Chữ ký cuối trang đúng là của anh. Anh nhìn hồi lâu rồi quăng lại bàn. “Con nhận từ mẹ. Con đâu biết mẹ lấy của ai.”
“Đúng. Mẹ chịu trách nhiệm đã lấy. Con chịu trách nhiệm vì từ đó đến nay luôn nói mình chưa từng được dồn tiền hơn các em.”
Lần đầu từ khi cuộc họp bắt đầu, Đức không đáp ngay. Trúc cúi nhìn điện thoại đã tắt. Vy ôm quyển vở sát hơn nhưng không khóc. Không ai đứng lên bênh Quân; chỉ là cũng không ai còn dễ dàng nói cậu được ưu tiên nhất.
Trước khi cộng, Hạnh còn chỉ hai dòng nhỏ ở hai năm khác: hai trăm hai mươi nghìn tiền sách đã hẹn mua cho Quân nhưng chuyển sang trả tiền hàng, và hai trăm sáu mươi nghìn dành sửa chiếc xe đạp cũ rồi dùng bù tiền sinh hoạt. Cả hai đều có nét bút của Bình xác nhận đã biết việc đổi khoản.
Hạnh cộng từng khoản xác nhận được: sáu trăm nghìn tiền hè năm đầu; bảy trăm nghìn từ lớp học bị bỏ; tám trăm nghìn tiền công dùng cho Vy; một triệu bốn trăm sáu mươi nghìn của tám tháng làm thêm; bốn trăm tám mươi nghìn từ hai lần tiền mua sách và sửa xe bị cắt để bù việc nhà. Tổng cộng bốn triệu bốn mươi nghìn đồng.
Bà viết con số ấy thật chậm. “Đây là tiền xác định đã lấy từ phần của Quân. Chưa tính tiền công nó không đưa mẹ, những lớp nó không đăng ký lại, hoặc cơ hội không có giấy để định giá. Cũng chưa tính các khoản mẹ ghi nhưng không có ai xác nhận.”
Đức nhìn con số, giọng khàn đi. “Bốn triệu thì sao? Nhà nuôi nó mười tám năm còn hơn thế.”
Bình ngẩng đầu. “Nhà cũng nuôi con hai mươi hai năm.”
Đức quay phắt sang. Bình không né mắt. “Tiền nuôi con không phải cái cớ để lấy tiền đứa này cho đứa kia. Tôi đã im nhiều năm. Tối nay tôi không nói câu đó nữa.”
Cẩm Tú định chen vào, nhưng Trúc lên tiếng trước: “Anh Đức, ít nhất giấy nhận tám trăm là chữ anh.” Cô nói rất nhỏ, như thể lớn hơn sẽ thành phản bội một phe mình vừa đứng cùng. “Anh không thể bảo chưa từng nhận.”
Đức nhìn Trúc rồi nhìn Vy. Vy vẫn cúi mặt. Sự im lặng của hai người em không phải đứng về phía Quân, nhưng đã rút khỏi Đức thứ anh cần nhất: một đám đông để biến mình thành người bị mẹ bỏ.
Hạnh xếp hóa đơn lại nhưng không đóng sổ. Bà lật trang mới, viết bốn cái tên theo thứ tự tuổi. Bên cạnh Đức, Trúc và Vy là những khoản đã nhận. Bên cạnh Quân, bà không ghi bốn triệu bốn mươi nghìn là “được trả”. Bà ghi: “Khoản gia đình phải hoàn lại, chưa được tự ý dùng tài sản chung để bù.”
Đức bật dậy. Chân ghế kéo trên nền xi măng phát ra tiếng rít. “Mẹ muốn lấy tiền nhà trả riêng cho nó. Rồi đất cũng sẽ thành của nó, đúng không?”
Hạnh đặt bút xuống. Bà nhìn từng người quanh bàn. Không ai trả lời thay Đức. Không ai nhắc lại rằng Quân đang được thiên vị. Những con số đã lấy mất chỗ đứng của lời ấy.
“Chuyện đất sẽ tính sau,” bà nói. “Nhưng trước khi con đòi bán nhà để trả nợ của con, con trả lời một câu.”
Đức đứng im, hai bàn tay nắm lại.
Hạnh đặt ngón tay lên con số bốn triệu bốn mươi nghìn. “Con định lấy thêm của Quân bao nhiêu năm nữa?”